بهرغم اينكه عملياتي شدن توافقنامه ژنو بين ايران و كشورهاي 1+5 و به دنبال آن كاهش برخي از تحريمهاي ايران، برخي شركاي ايران را مشتاق كرده تا مجدداً تجارت خود را با ايران از سر بگيرند اما سفر معاون وزارت خزانهداري امريكا به كشورهاي منطقه براي مديريت تحريمهاي لغو شده، نشان ميدهد كه امريكاييها از باز شدن درهاي جديد به روي اقتصاد ايران نگران هستند. مقامات كاخ سفيد همزمان كه بخشي از تحريمهاي ايران را لغو ميكنند، سعي دارند تا هسته اصلي اعمال تحريم عليه ايران را نيز مديريت و كنترل كنند. اين نگراني را در سفر ديويد كوهن، معاون وزارت خزانهداري امريكا به تركيه و امارات كه بيشترين مبادلات منطقهاي را با ايران دارند، ميتوان مشاهده كرد.
سفر هفته پيش كوهن به اين كشورها در شرايطي انجام شد كه پس از توافق ايران و 1+5، امارات و تركيه از برداشته شدن سريع تحريمهاي ايران استقبال كردند. اين اقدام نگرانيها را در بين مقامات كاخ سفيد تشديد كرد. در واقع اگرچه بخش اندكي از تحريمهاي ايران برداشته شده است اما مقام هاي امريكايي نگرانند كه نظام اين تحريمها نيز آسيب ببيند و اين فرصتي است براي ايران كه در خلال از همگسيختگي نظام تحريمها، منفعت بيشتري ببرد همچنانكه برخي كشورها نيز از برداشته شدن تحريمهاي ضد ايراني استقبال كردهاند. مقامات كاخ سفيد تلاش ميكنند در صورتي كه درباره برنامه هستهاي ايران در طول شش ماه ( يا حداكثر يك سال) به توافق نهايي نرسند، تحريمهاي بيشتري را عليه ايران اعمال كنند. كنگره و سناي امريكا از هم اكنون ليست تحريمهاي جديد را تهيه و به جريان انداختن آن را در دستور كار خود قرار دادهاند تا در زمان مناسب آن را به تصويب برسانند. به همين خاطر دولتمردان امريكا ضمن كاهش تحريمهاي ضدايراني به دنبال كنترل بخش اعظم تحريمها به خصوص تحريم نفتي هستند. زيرا در صورتي كه فضاي رواني ايجاد شده ناشي از تحريمها بتواند روابط اقتصادي ايران با ساير كشورها را افزايش دهد، كنترل آن در شرايط به نتيجه نرسيدن درباره برنامه هستهاي سخت خواهد بود. كوهن در سفرش به تركيه گفت، تجارت آزاد با ايران ممكن است روزي آغاز شود اما آن روز، امروز نيست.
وي همچنين به مقامات ترك كه در صدد توسعه فرصتهاي تجاري با ايران هستند، هشدار داده كه دست نگه دارند چراكه بسياري از تحريمهاي ايران همچنان به قوت خود باقي است. كوهن در عين حالي كه سعي دارد نشان دهد برخي روزنهها به روي تهران باز شده، همزمان تلاش ميكند تركها در سايه فضاي بعد از توافق ژنو به يكباره به سمت لغو تحريمهاي ايران حركت نكنند. نكته قابل توجه اينكه كوهن اعلام كرد مؤسسه بانكداري تركيه موسوم به «هالك بانك»كه مدتها است امريكاييها آن را به دور زدن تحريمها عليه ايران متهم ميكنند، كماكان قادر خواهد بود به پردازش پرداختيهاي نفت به ايران ادامه ميدهد. كوهن در تركيه گفت: « هالك بانك مدتي درگير نقل و انتقال فروش نفت براي تقويت فروش نفت ايران به تركيه بوده و انتظار ميرود چنين روندي ادامه داشته باشد. »
سخنان كوهن، از اين منظر كه مجرايي براي مبادلات بانكي ايران باز ميكند، مثبت به نظر ميرسد. با اين حال، نكتهاي كه كارگزاران مبادلات مالي ايران بايد مد نظر داشته باشند اين است كه طرف امريكايي از طريق ايجاد مجاري تعريف شده براي مبادلات مالي، در گام اول ايران را به سمت رتق و فتق مبادلات خود از اين كانالها سوق بدهد و از سوي ديگر، تهران را ترغيب كند كه در طول شش يا 12 ماه اجراي توافق ژنو، فقط از همين كانالها مبادلات مالياش را انجام دهد. اين يعني وابسته كردن بخش خارجي مالي ايران به كانال هايي كه امريكا تعريف كرده است. فرض كنيم ايران در پايان شش يا 12 ماه اجراي توافق ژنو، با 1+5 به توافقي جديد براي گامهاي مياني يا پاياني نرسيد؛ آنوقت چه خواهد شد؟ طرفهاي غربي به سادگي ميتوانند گلوگاههاي مالي را كه خود تعريف كردهاند، بسته و به اين ترتيب، مبادلات مالي خارجي كشور را تحت فشاري بيسابقه قرار بدهند. تهران بايد از مجاريهايي كه توافق ژنو براي آن تعريف كرده حداكثر استفاده را ببرد ولي نبايد مجاري مالي خود را به چارچوبهاي تعريف شده در اين توافق محدود كند.
از طرف ديگر، ظاهراً مقامات امريكايي قصد دارند تا حدي برخي از خوشبينيهاي ايجاد شده به خصوص در ميان شركتهاي اروپايي را كه داراي روابط ديرينهاي با ايران بودهاند و تحريمها آنها را وادار به خروج از اين كشور كرده بود، كمرنگ كنند. مقامات امريكا همواره تأكيد ميكنند كه شبكه گسترده تحريمها عليه ايران به خصوص تحريم نفتي اروپا و ممنوعيت ارتباط بانكهاي ايراني با شبكه ارتباطات بينالمللي كه براي انجام امور مالي بسيار حياتي ميباشد، همچنان پابرجاست. هشدار امريكا به بانكها و بنگاههاي اقتصادي در رابطه با پابرجا بودن تحريمها تا شش ماه ديگر به اين خاطر است كه از نظر اين كشور هيچ حركت جديدي در روابط با ايران نبايد بدون اجازه غرب انجام شود. امريكاييها از اين نگران هستند كه ايران از فضاي رواني ناشي از كاهش تحريمها به نفع خود بهرهبرداري كند.
