زمزمههاي استعفاي محمدعلي نجفي از سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي تا جايي قوت گرفت كه برخي رسانهها از قطعيت رفتن او سخن گفتند اما يك مقام آگاه روز گذشته در گفت و گو با «جوان» از عدم موافقت رئيسجمهور با درخواست استعفاي نجفي خبر داد و گفت كه وي با شركت در جلسه شوراي معاونان اين سازمان كه پيشتر تصور ميشد براي خداحافظي در آن حضور خواهد يافت در مقام رئيس سازمان ميراث فرهنگي سخن خواهد گفت.
نجفي اولين مدير در دولت يازدهم خواهد بود كه خيلي زود ميخواهد عطاي مديريت در يك سازمان پر حرف و حديث را به لقايش ببخشد، آن هم در شرايطي كه تصور ميشد اين سازمان در دولت تدبير و اميد ميتواند روي روزهاي خوش و پر اميد را ببيند و به ساحل آرامش برسد، اما اگر استعفاي نجفي به قطعيت برسد طلسم اين سازمان را در عوض گشايش، دو قفله خواهد كرد، به ويژه آنكه در آستانه تعطيلات نوروزي و آغاز موج بيسابقه ورود گردشگران خارجي به كشور، سازمان ميراث فرهنگي در دوران پيك مسئوليتي و برنامهريزي خود به سر ميبرد.
طلسم در ارگ آزادي
محمدعلي نجفي به عنوان اولين مدير سازماني دولت يازدهم به فاصله قريب شش ماه از در اختيار گرفتن سكان مديريتي سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي عزمش را براي استعفا جزم كرده است تا طلسم بلاتكليفيهاي اين سازمان در دولت جديد هم ادامه داشته باشد؛ اين بلاتكليفي يا معلول مصائب ريز و درشت مديريتي در اين سازمان بزرگ است يا متأثر از مشكلات شخصي كه البته با توجه به عدم موافقت رئيس جمهور با استعفاي او، گزينه اول محتملتر به نظر ميرسد. برخي مدعياند علت استعفاي نجفي مشكلاتي بوده كه طاقت او را سلب كرده و رئيسجمهور نيز احتمالاً با اميد به آينده اين درخواست او را رد كرده است و دولت سعي دارد او را كماكان در اين سمت نگه دارد. اما نجفي ناراحتي قلبي نيز دارد كه تحمل او را براي كارهاي سنگين كم كرده و برخي ميگويند به دنبال مسئوليتي سبكتر در دولت است. سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايعدستي ميراث دست و پا شكستهاي بود كه از دولت دهم و محمدشريف ملكزاده به دست محمدعلي نجفي رسيد؛ مدير اتوكشيدهاي كه شايد از همان اول نسبت به دوام آوردنش در سازمان ميراث فرهنگي شك و ترديد وجود داشت.
سازمان عريض و طويل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي از دولت دهم طعم تلخ جا به جاييهاي مكرر مديريتي و عزل و انتصاب و استعفاي مديران در سطوح مختلف رياست و معاونت اين سازمان را چشيده بود. با روي كار آمدن دولت تدبير و اميد اما اولين بارقه اميدي كه بر اين سازمان تابيد، منصوب شدن مديري در اين سازمان بود كه صندلياش حداقل براي يك دوره چهارساله ثبات داشته باشد و برنامههاي بلندمدتش به ثمر بنشيند؛ نجفي با اطلاعات كمرنگ درباره اين سازمان پيچيده در 26مردادماه حكم انتصاب خود را از حسن روحاني، رئيسجمهور دولت يازدهم دريافت كرد و معاون رئيسجمهور و رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري شد و پا در ساختمان بزرگ معروف به ارگ آزادي گذاشت. از همان اول گفت كه ميخواهد قبل از هر اظهارنظري دور و اطرافش را بهتر بشناسد. او معاوناني كاركشته را براي خود منصوب كرد و با توجه به اطلاعات كمش از اين سازمان به نظر ميرسيد كه همانها خطمشي را برايش تعيين ميكنند نه خودش.
نجفي كه پيش از اين از سوي رئيسجمهور دولت يازدهم به عنوان وزير آموزش و پرورش انتخاب شده بود اما با يك رأي مخالف از سوي مجلس پذيرفته نشده بود، شايد اگر ميدانست كه قدم در چه توفاني گذاشته است هرگز اين سمت پيشكش شده از سوي رئيسجمهور را قبول نميكرد. شش ماه رياست براي نجفي توأم با حواشي بسياري بود آن هم در حوزههاي سهگانه ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي كه خبرنگاران اين سه حوزه به بيرون كشيدن مو از ماست شهرت دارند. همراهي رئيسجمهور در سفر به نيويورك و آوردن جام شيردال از امريكا كه قرار بود نشانه حسننيت مسئولان امريكايي به ايران باشد، او را به مركز ثقل حاشيه قلابي بودن اين جام و فريب خوردنش از امريكاييها تبديل كرد. اين اولين كارزار نجفي با رسانهها بود، مخصوصاً كه او در بدو ورود از نيويورك به ايران با اين جام سيمين عكس يادگاري انداخته بود. حرارت دادن بر تب تند راهاندازي پرواز مستقيم ايران و امريكا، انتشار لغو و تسهيل رواديد اخذ ويزاي سفر به ايران براي گردشگران بسياري از كشورهاي دنيا و اظهارنظرش درباره جاذبه گردشگري قليان مدتها سوژه رسانهها بود اما آنچه بيش از پيش نجفي را به سوي راه خروجي اين سازمان هدايت ميكرد، مصائب و مشكلات طاقتفرساي حوزههاي سهگانه اين سازمان، گستردگي حجم نابسامانيها به خصوص در حوزه ميراث فرهنگي و بدهكاريهاي تلنبار شدهاي بود كه از دولت گذشته و رياستهاي پيشين برايش به ارث مانده بود.
ناراحتي قلبي و يك سر و هزار سوداي يك سازمان بيمار
نجفي هنگامي كه سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي را تحويل گرفت با بار مسئوليتي بزرگ در هر سه بخش مواجه شد؛ حجم انبوه برنامههاي نيمهكاره و صنعتكاراني كه در هر سه بخش از جيب مديريتي اين سازمان براي دريافت حمايتهاي مالي متوقع بودند؛ سازماني كه از نظر گستردگي بار مسئوليتي حتي ميشد آن را به دو وزارتخانه در دو بخش ميراث و صنايع دستي و گردشگري تقسيم كرد.
بودجهاي كه به گفته مديران اين سازمان در دولت قبلي از طريق ميانبر بر مبلغش افزوده ميشد اما در دولت جديد با حذف اين ميانبرها به هيچ وجه پاسخگوي نيازهاي سازمان نبود و در نهايت بدهكاريهايي كه به گفته نجفي از همان روز اول نشستنش بر صندلي رياست اين سازمان به سمع و نظرش رسيد و بدهكاراني كه از همان روز اول به سراغش آمدند همه و همه مزيد بر علت شد تا قريب يك هفته قبل زمزمههاي رفتن نجفي از سازمان ميراث فرهنگي شنيده شود؛ خبري كه اگرچه نجفي خودش آن را رد نكرده بود اما مدير به شدت محافظهكار روابط عمومي اين سازمان آن را تكذيب كرد.
ديروز اما خبر استعفاي نجفي به واقعيت نزديك شد و حتي روز گذشته صحبت از گزينههاي احتمالي جايگزين او هم در شماري از رسانهها به ميان آمد.
مسعود سلطانيفر، جايگزين احتمالي
بعد از رسانهاي شدن خبر تأييد نشده استعفاي نجفي، بلافاصله اسامياي چون سيدرضا صالحي اميري و مسعود سلطانيفر به عنوان گزينههاي جايگزين او به ميان آمد. سيدرضا صالحي اميري 70 روز سرپرست وزارت ورزش و جوانان جمهوري اسلامي ايران بود كه از مجلس شوراي اسلامي رأي اعتماد نگرفت و اين پست را تحويل داد، حتي ايسنا احتمال داد كه او به رياست كتابخانه ملي منصوب شود و مسعود سلطانيفر - عضو شوراي شهر تهران و عضو هيئت علمي مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام – كه به جاي محمدعلي نجفي بر صندلي رياست سازمان ميراث فرهنگي بنشينند، اما مخالفت رئيسجمهور با استعفاي نجفي فعلاً همه اين گمانهزنيها را فاقد اعتبار ميكند.
اگر نجفي استعفا دهد بار ديگر شائبه طلسم شدن صندلي سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي نقل قول رسانهها خواهد شد. سازمان ميراث فرهنگي هنوز همان طفل مرددي است كه هيچ سرپرستي نميتواند براي مدت طولاني مسئوليتش را قبول كند، به همين دليل است كه حجم گسترده برنامههاي بلند مدت و كوتاه مدت اين سازمان هيچگاه به نتيجه خوب و رضايت بخشي منتج نميشود. رفتن نجفي از سازمان ميراث فرهنگي ميتواند درد مضاعفي براي نهادي باشد كه كمترين خواستهاش ثبات است. اين رفتن كه يك روز قطعيت مييابد و روز ديگر تكذيب ميشود، آيه يأسي خواهد بود براي آينده پر اميد اين سازمان كه با روي كار آمدن دولت يازدهم تصور ميشد. اگر اين استعفا اتفاق بيفتد باز هم همه معادلات ساختمان ارگ آزادي كه بر مبناي يك مديريت با ثبات چيده شده بود بر هم ميخورد و سازمان ميراث فرهنگي كه قائممقامش آن را يك بيمار بد حال تصادفي توصيف كرده بدون هيچ ارتقايي به همان سازمان طلسم شدهاي تبديل ميشود كه بر دوش دولت سابق سنگيني ميكرد.
نجفي سه هفته پيش در ديدار اختصاصي با اصحاب رسانه در كاخ گلستان بدون اينكه كسي سؤالي بكند، رفتنش از اين سازمان را شايعه خواند اما بعداً معلوم شد كه شايعه نبود. شايد مهمترين دلايل انتصاب وي در اين سازمان نوعي كم نياوردن دولت در مقابل مجلس بود، چرا كه اگر رفتن امروز او به بهانه بيماري است، اين بيماري در روز انتصاب هم قابل فهم و درك بود.
