250 هزار سقط جنين غير قانوني آماري است كه مديركل دفتر سلامت خانواده و جمعيت وزارت بهداشت آن را رسانهاي كرده است. شايد حكايتهاي بسياري را بتوان از اين آمار خواند اما مهمترين آنها درآميختن شعار «فرزند كمتر زندگي بهتر» در تار و پود ذهني مردمي است كه باورهاي مذهبي و سبك زندگي اصيل ايراني- اسلامي به آنها ميگويد «هر آنكس كه دندان دهد، نان دهد». حالا با توجه به حساسيت شرايط و بحران جمعيت، مجلس هم وارد گود شده و طرحي ۱۲ هزار ميليارد توماني براي افزايش جمعيت ارائه داده؛طرحي كه معلوم نيست مجرياش كيست!
مسئله كاهش نرخ رشد جمعيت و باروري در جامعه يك حقيقت جدي است كه پير شدن هرم سني جمعيت را در بر دارد. اين تجربه ناخوشايندي است كه برخي كشورهاي اروپايي با آن دست و پنجه نرم ميكنند. به گفته ژاك شيراك اروپا در حال محو شدن است. به همين دليل است كه بعضي كشورها مثل كانادا بهطور جدي روي برنامه مهاجرتپذيري سرمايهگذاري كردهاند و از زاد و ولد حمايت ميكنند. كشور انگليس هم با وجود وسعتي حدود استان خراسان قديم جمعيتي در حدود جمعيت ايران دارد. ساموئل هانتينگتون نظريهپرداز امريكايي نيز گفته است: امروزه بيش از 20 درصد از جمعيت جهان اسلام را جمعيت بين 15 تا 25 سال تشكيل ميدهد كه اين خطر بزرگي براي اهداف غرب به حساب ميآيد. حالا اما نرخ رشد جمعيت كشور ما به 3/1 رسيده است و به نظر نميرسد ديگر ايران براي غرب خطر باشد. در عوض وضعيت رشد جمعيت و نرخ باروري براي خود ما به تهديد عليه امنيت و اقتدار مليمان تبديل شده است. با وجود اين انگار هنوز دولتمردان و سياستگذاران جامعه عمق فاجعه را درك نكردهاند.
250 هزار سقط جنين و 5/2 ميليون زوج نابارور در زمين كاهش جمعيت
محمد اسماعيل مطلق در ميزگرد بررسي علل كاهش جمعيت و راهكارهاي پيش رو در خبرگزاري «فارس» وقتي ميخواست از ضرورت بازنگري در سياستهاي جمعيتي صحبت كند به آمار و ارقامي تأمل برانگيز متوسل شد؛وقوع ۲۵۰ هزار سقط جنين غير قانوني و حدود 100 هزار مردهزايي در سال آماري است كه بيهيچ شرح و تفسيري بحران در رشد جمعيت جامعه را به تصوير ميكشد. به گفته وي آمار نشان ميدهد كه يك ميليون و 750 هزار بارداري اتفاق ميافتد كه در مرحله سني جواني به ميانسالي است اما به علت اينكه حدود 100 هزار مورد آن مردهزايي است و 250 هزار مورد اين بارداريها به سقط منجر ميشود، تعداد كل مواليد در هر سال به يك ميليون و 400 هزار مورد رسيده است.
به باور مديركل دفتر سلامت خانواده، جمعيت و مدارس وزارت بهداشت اگر روي برنامههاي مراقبت از مادر و فرزند كار و از مرگ ناشي از بارداري جلوگيري كنيم با درنظر گرفتن آمارها ميتوانيم يك ميليون و 750 هزار تولد در سال داشته باشيم. وي افزود: در حال حاضر در هر شبانهروز يك مادر ميميرد كه اگر از آن پيشگيري كنيم، افزايش جمعيت را شاهد خواهيم بود. به گفته رئيس مركز تحقيقات بهداشت باروري و ناباروري دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي نيز از 15 ميليون زوج در سن باروري حدود 5/2 ميليون زوج نابارور وجود دارد كه همه آنها احتياج به درمانهاي پيشرفته در مراكز درماني ندارند و گاهي با حذف عوامل و توصيههاي بهداشتي، درمانهاي اوليه دارويي در سطح كلينيكها، مراكز درماني و مطبها درمان ميشوند. درمان نشدن اين تعداد زوج نابارور نيز موجب ميشود تا بخش ديگري از ظرفيتهاي بالقوه افزايش جمعيت را از دست بدهيم. سيدجليل حسيني افزود: بهترين سن باروري 18 تا 35 سال است و بهترين ميزان فاصله بين فرزندآوري پنج سال است با اين وجود متأسفانه مشكلاتي مانند بالا رفتن سن ازدواج، بيماريهاي منتقله جنسي، اعتياد، مشكلات رواني و حوادث از دلايل كاهش نرخ باروري است.
12 هزار ميليارد تومان هزينه يك سال برنامه براي افزايش جمعيت
اميرحسين قاضيزاده، عضو كميسيون اجتماعي مجلس نيز در تشريح برنامههاي مجلس براي حمايت از افزايش جمعيت گفت: از تسهيلات براي فرزندآوري سربازان گرفته تا كمك به تأمين مسكن مناسب با تسهيلات ارزانقيمت و همچنين كمك هزينه تأمين غذا براي دهكهاي پايين درآمدي، هديه ازدواج، بحثهاي استخدامي و مجموعههاي حمايتي در قالب 54 ماده تدوين شده، اما طبق برآوردها و در نظر گرفتن نرخ تورم براي سال 93 اجراي اين بندها 12 هزار ميليارد تومان فقط براي يكسال اول اجراي آن بار مالي در پي خواهد داشت.
به گفته وي شاخصهاي كاهش سن ازدواج و كاهش طلاق، اصلاح سن باروري، هماهنگسازي زندگي اجتماعي، افزايش اشتغال و هماهنگسازي تحصيل زنان با نقش مادري در اين طرح در مجلس مدنظر قرار گرفته چراكه نقش مادري براي مادران شاغل امتيازي ندارد و در اين راستا بايد به اين مادران تسهيلات و امتياز داد. قاضي زاده تصريح كرد: در لايحه بودجه سال آينده اين رقم ديده نشده و اميدواريم در شوراي نگهبان و از سوي دولت پيشبينيهايي در نظر گرفته شود ولي در نهايت تصورمان اين است كه اين برنامه پلكاني اجرا شود و احتمالاً به علت كمبود اعتبار فقط بخشي از آن در سال 93 قابل اجرا خواهد بود.
تنها راه نجات از اين پرتگاه
بديهي است همانگونه كه براي كاهش جمعيت سرمايهگذاري شد، افزايش آن نيز نيازمند سرمايهگذاري و كار جدي فرهنگي است. اين مسئله اما عزم جدي دولت را ميطلبد تا شايد از افتادن در پرتگاه رشد منفي جمعيت نجات پيدا كنيم.
