كودكان هر چند بيگناهترين گروه جامعه در آلودگي هوا هستند اما اصليترين قربانيان اين آلودگي به شمار ميآيند. به گفته رئيس بيمارستان فوقتخصصي محك، سرطان خون، شايعترين سرطان كودكان است و آلودگي هوا در بروز اين بيماري تقصير بزرگي به گردن دارد.
در اين روزهاي سرد زمستاني اغلب اوقات با پايين آمدن دماي هوا، شاخصهاي آلودگي هوا بالا ميرود و از سرب گرفته تا ذرات معلق و گازهاي آلاينده و مواد آروماتيكي همچون بنزن در كنار اكسيژن هوا به خون ما نفوذ ميكنند تا زمينه ساز مرگ و بيماري ساكنان كلانشهرها را فراهم آورند. عظيم مهرو رئيس بيمارستان فوق تخصصي محك نيز در مورد تأثيرات محيطي و آلودگي هوا بر سرطان گفت: شرايط محيطي بسيار مؤثر است، تغذيه نامناسب، مصرف فست فودها، استفاده از اسانسهاي غذا و استفاده از مواد افزودني به عنوان مواد سرطانزا تلقي ميشود.
بنا به تأكيد وي بنزن و ذرات معلق موجود در هواي آلوده در ابتلاي كودكان به سرطان بسيار مؤثر است. علاوه بر اين گاهي اوقات منبع فشارهاي قوي برق كه در محدوده نزديك به سكونت مردم نصب ميشود و حريم قانوني در اين مورد رعايت نميشود، بر ابتلاي كودكان به سرطان خون تأثير ميگذارد.
از روزي 310 نفر تا سالي 2700 نفر مرگهاي ناشي از آلودگي هوا
هر چند تا چند سال پيش پزشكي قانوني، وزارت بهداشت و سازمان حفاظت محيط زيست در برابر اعلام آمار مرگهاي ناشي از قاتل نامرئي يا همان آلودگي هوا طفره ميرفتند اما حالا ديگر اين مرگ و ميرها از سوي خود مسئولان هم رسانهاي ميشود.
سال 89 دكتر ندافي، رئيس مركز سلامت محيط وزارت بهداشت اعلام كرد: سالانه 3 هزار و 641 نفر در تهران بر اثر آلودگي هوا جان ميبازند. در مهر و آبان سال 90 هر روز 310 شهروند تهراني مرگ ناگهاني ناشي از آلودگي هوا داشتهاند. مديركل محيط زيست استان تهران با استناد به گزارش وزارت بهداشت از مرگ سالانه 2 هزار و 700 نفر تهراني بر اثر آلودگي هوا خبر داد و اين آلودگي را يك قاتل دانست.
افزايش كودكان سرطاني در تهران
به گفته محمدهادي حيدرزاده، براساس گزارش سازمان بهداشت جهاني كه دو ماه گذشته ارائه شد، آلودگي هوا مهمترين عامل سرطان است و افزايش تعداد كودكان سرطاني در تهران نسبت به شهرهاي ديگر ايران خود نشانهاي از تأثير آلودگي هوا در بروز اين بيماري ترسناك است.
رئيس بيمارستان فوق تخصصي محك نيز در پاسخ به اين سؤال كه آيا تعداد كودكان سرطاني در اين مدت افزايش يافته، گفت: افزايش بيماران هم به دليل شرايط محيطي است و هم به دليل كنترل بيماريهاي عفوني؛ بنا به تأكيد وي تا چند سال پيش، بيماريهاي اسهال و عفوني داشتيم كه كودكان را از بين ميبرد، اما اكنون اين بيماريها كنترل شده و سرطان خود را نشان ميدهد.
مهرور در عين حال سرطان خون را شايعترين سرطانهاي كودكان دانست كه پس از آن تومورهاي مغزي، سرطان لنفاوي و سرطانهاي استخوان قرار دارند.
با وجود اين، بيماريهاي ناشي از آلودگي هوا به سرطان خلاصه نميشود و به گروههايي همچون كودكان، زنان باردار و سالمندان بيشتر از ساير مردم آسيب ميزند.
ديگر بيماريهاي ناشي از آلودگي هوا
وقتي در روزهاي آلوده طرحهاي زوج و فرد خودرو اجرا ميشود محدوده طرح ترافيك گسترش مييابد يعني بخش مهمي از تقصير آلودگي هوا به گردن بنزين است. استاندارد پايين بنزين سبب ميشود تا مواد آروماتيك به هوا راه يابند؛ موادي كه سرطانزا بودن آنها از نگاه علم اثبات شده است.
آلايندههاي هوا باعث بروز اختلالات و بيماريهاي مختلف نظير سوزش و خارش چشم، گوش، بيني و ايجاد سردرد، حالت تهوع، سرگيجه، بيحالي، ميگرن، انواع بيماريهاي آلرژيك، بروز لكههاي پوستي روي دست و صورت به خصوص در بانوان و در سطوح بالاتر، اختلال در سيستم عصبي بدن، التهاب ريه، آسم، عفونتهاي مجاري تنفسي، سرطان ريه، بيماريهاي قلبي و عروقي و سكتههاي قلبي ميشوند.
بيماريهاي ريوي ناشي از آلودگي هوا
از آنجايي كه همه ما تنها يك منبع براي نفس كشيدن داريم، بيماريهاي تنفسي هم يكي از اصليترين بيماريهاي ناشي از آلودگي هوا به حساب ميآيد. آمفيزم يكي از بيماريهاي ريوي ناشي از آلودگي هواست. اين بيماري در نتيجه انقباض لولههاي برونشيال و تخريب كيسههاي هوايي توسط آلايندهها به وجود ميآيد و باعث كوتاهي نفس در فرد بيمار ميشود.
برونشيت مزمن نيز بيماري ديگري است كه با آلودگي هوا تشديد ميشود. از مشخصات اين بيماري سرفههاي پي در پي و جريان خلط مستمر در شخص مبتلا است. مواد آلاينده باعث تخريب مژكهاي مجاري تنفسي، كه مواد محرك را از ريه خارج ميكنند، شده و در نتيجه سرفه تنها راهي خواهد بود كه ذرات از ريه بيرون رانده شوند. در صورتي كه برونشيت مزمن درمان نشود، منجر به مرگ بيمار خواهد شد.
افزايش ميزان حساسيت نيز با افزايش روزهاي آلوده هوا افزايش يافته است. مواد آلاينده ميتوانند باعث عكسالعملهاي آلرژيك مختلفي از جمله آبريزش بيني، تنگي نفس، خارش پوست، اشك چشم و عطسههاي پيدرپي شوند.
آسم هم از بيماريهاي ناشي از اين آلودگي است. در يك حمله آسمي، مجاري تنفسي باريك شده و عبور هواي تنفسي به حداقل ميرسد و در نتيجه بيمار دچار تنگي نفس ميشود. اين بيماري ميتواند موجب انفاركتوس يا التهاب قلب شود كه عمدتاً به صورت سينه درد، تپش قلب، تنگي نفس و اختلال در سيستم قلب خود را نشان ميدهد. سرطان ريه، معده و بيماريهاي قلبي هم اگرچه ظاهراً مستقيماً و منحصراً مربوط به آلودگي هوا نيست، اما آلودگي هوا يكي از عوامل مهم به وجود آورنده و تشديدكننده آنها به حساب ميآيد.
قلبمان از آلودگي هوا ميميرد
تشديد بيماريهاي قلبي هم از ديگر دسته گلهايي است كه ما با آلوده كردن هوا به آب ميدهيم. به گفته دكتر مسعود قاسمي رئيس انجمن آتروسكلروز (تصلب شرائين) آلودگي هوا سبب افزايش احتمال بروز سكتههاي قلبي تا چهار برابر در افراد ميشود و اين احتمال دستكم تا دو هفته پس از پايان آلودگي هوا به قوت خود باقي خواهد ماند زيرا آلودگي هوا و ذرات ريز كمتر از 5/2 ميكرون قادرند با برهم زدن نظم عملكرد قلب، موجب بروز ضربانهاي نابجا و ايجاد اختلال در ضربان قلب شوند. با تمام اين چالشها و بيماريها و با وجود آنكه هم مردم و هم مسئولان از هوايي تنفس ميكنيم كه با ندانمكاريها آلوده ميشود اما هنوز عزمي جدي براي مقابله با قاتل نامرئي وجود ندارد.
باسمه تعالی
