آرمان شريف
بعد از آن مركز مينزدايي كشور سريع دست به كار شد و شروع به پاكسازي مناطق آلوده كرد ولي رهايي از آسيبهاي مينهايي كه به جا ماندهاند ساده نيست. اين مينها هر سال جان چندين نفر را ميگيرند يا افرادي را مجروح ميكنند كه نمونه آخر آن را در مريوان و زخمي شدن هفت كودك ديديم. «مهدي اسدي» از رزمندگان دفاع مقدس است و مسئوليت گروههايي كه كار پاكسازي ميكنند را به عهده دارد. اسدي كه از سال 1385 كار پاكسازي ميادين مين را انجام ميدهد در گفتوگو با «جوان» از نحوه كار و علاقهمندي نيروهايي كه با او كار ميكنند ميگويد.
علاقه شما به كار پاكسازي از كجا نشأت ميگيرد؟
من از رزمندگان دفاع مقدس هستم و روحيهاي كه از قديم در وجودمان بوده را هنوز حفظ كردهايم كه باعث ميشود با علاقه خاصي كارمان را انجام دهيم. پاكسازي براي ما جنگ است و ادامه راهي است كه شهدا در دفاع مقدس رفتهاند. در حين پاكسازي در منطقه سردشت ما پيكر چند شهيد را پيدا كرديم، يا در دهلران استخوانهاي بدن يكي از شهيدان را يافتيم. آن روز همراه جسد نتوانستيم پلاكش را پيدا كنيم و شب با خدا خيلي راز و نياز كردم تا بتوانيم پلاك شهيد را پيدا كنيم و هويتش را شناسايي كنيم. فردا كه به سركار رفتم توانستيم پلاكش را پيدا كنيم. اين شهيد از بچههاي لار شيراز بود. در كارمان هم پاكسازي ميادين مين و هم كار تفحص را انجام ميدهيم.
مشخص شد نام آن شهيد چه بوده است؟
نامخانوادگي شهيد جعفري و از بچههاي لار شيراز بود. جزو لشكر 17 فجر شيراز بوده كه به شهادت ميرسد. حتي جنازه چندين عراقي را هم پيدا كرديم كه از روي نوع پوتين و وسايلي كه همراهشان بوده مشخص شد عراقي هستند.
جسد عراقيها را به كشورشان برميگردانيد؟
آنها را با هماهنگي گروه تفحص خودمان جمع ميكنيم و با شهيدان خودمان كه در خاك عراق هستند تبادل ميكنيم. ما پيكر سربازان عراقي را ميدهيم و آنها هم شهيدان ما را تحويل ميدهند.
براي خودتان اولويت، پاكسازي است يا تفحص؟
اولويت ما در پاكسازي است و تا ما پاكسازي نكنيم نميتوان تفحص را به شكلي كه ميخواهيم انجام بدهيم. بيشتر بچهها در ميادين مين شهيد و جانباز شدهاند. در كنار كار پاكسازي هم به شهدا و جسد عراقيها هم برميخوريم.
كار پاكسازي را معمولاً چند نفره انجام ميدهيد؟
نيروهاي ما براي هر عمليات كم و زياد ميشوند. گاهي تعداد نيروها به 70 يا 80 نفر ميرسد و بعضي مواقع هم تعداد بچهها كمتر ميشود. ميانگين با 40 يا 50 نفر كار پاكسازي را انجام ميدهيم. البته بايد گفت اين تعداد نيرو فقط براي كار عملياتي است و نفرات ديگري در پشتيباني و اداري و قسمتهاي ديگر حضور دارند.
چه عاملي پشت حضور افراد براي كار پاكسازي با اين ميزان خطر وجود دارد؟
يكسري از نيروهاي ما را كساني كه زمان جنگ در گردانهاي تخريب بودند انجام ميدهند. بعضي ديگر هم براي اين كار آموزش ديدهاند و با علاقه پاكسازي را انجام ميدهند. بعضي از افراد به صورت خودجوش به سمت كار پاكسازي و تفحص گرايش پيدا ميكنند. برخي مانند شهيد اسدي كه جوان بودند و زمان جنگ سني نداشتند ميخواهند احساس سالهاي جنگ را درك كنند و ميخواهند شنيدههايشان را محقق كنند و آن را ببينند. دنبال اين هستند كه ببينند رزمندگان در زمان جنگ چه كار كردند و چگونه جلوي دشمن ايستادند و جنگيدند. ميخواهند بفهمند شهيدان چه كساني بودند و چگونه به شهادت رسيدند. شهيد اسدي دو هفته قبل دو شعر براي خودش مينويسد و حتي نحوه غسل ميتش را توضيح ميدهد. روز شهادتش من در منطقه نبودم و زماني كه ميخواست به منطقه برود با او صحبت كردم و گفتم امروز نگرانم! خيلي مواظب باشيد. سه بار به او زنگ زدم و او ناراحت شد و گفت: دايي! چرا اينقدر ميترسي؟
شهيد اصغر اسدي چگونه به شهادت رسيد؟
يك نوع مين به نام مين پدالي داريم كه يك گوشواره دارد كه سوزن مين را نگه ميدارد. بعضي از گوشوارهها به علت گذشت زمان فاسد ميشوند و ميپوسند. شهيد اسدي مين را براي خنثيسازي برميدارد كه متأسفانه گوشواره ميافتد و سوزن رها ميشود و به مواد منفجره ميخورد و عمل ميكند. مين پدالي مين كشندهاي است كه جان اصغر را هم گرفت.
بچهها با چه نگاه و منظري به كار پاكسازي مشغول ميشوند؟
كساني كه علاقهمندند نگاهشان دقيقاً همان چيزي است كه در دلشان است. واقعاً عاشقانه وسط ميدان مين ميآيند و مشغول به كار ميشوند. اگر ميزان علاقهمندي در بعضي ديگر كم باشد وقتي وارد كار ميشوند متوجه ميشويد بعد از گذشت چند ماه نوع نگاه و نظرشان كاملاً فرق كرده است. واقعاً روحيهشان عوض ميشود. مانند زمان جنگ در سركار دعاي فرج امام زمان(عج)، توسل و كميل ميخوانيم كه خيلي در روحيه بچهها مؤثر است. براي خيلي از بچهها بسياري از صحنههاي مربوط به زمان جنگ را كه فقط از تلويزيون و سينما ديدهاند، زنده ميشود. كسي كه صبح به ميدان ميرود يعني با آغوش باز به سراغ شهادت ميرود. چون هر لحظه امكان وقوع هر اتفاقي وجود دارد.
چه ملاكي براي حضور افراد در پاكسازي مدنظر خودتان است؟
انجام اين كار هيچ فرقي با زمان جنگ ندارد. شخصي كه ميخواهد بيايد و دستش را به يك شهيد بزند بايد از همه نظر سالم باشد. هم روحيه بسيجي داشته باشد و هم متدين و متعهد به نظام باشد. بچههايي كه وارد اين كار ميشوند بچههاي پاك و درستي هستند. به همين دليل، هنوز از اين بچهها شهيد ميشوند. شهيد اصغر اسدي يك آدم بااخلاص بود كه در تمام صحنههاي انقلاب حضور داشت.
الان بيشتر در كدام مناطق هستيد؟
از جبهههاي مياني و جنوب غرب كه دهلران باشد شروع كردهايم و پارسال در مرز ايران و تركيه بوديم. امسال هم در سردشت و بانه و مرز مشتركمان با عراق هستيم.
مناطق جبهههاي مياني به صورت كامل پاكسازي شدهاند؟
پاكسازي ميادين مين 100 درصدي نيست و ميشود گفت تا 95 درصد پاك ميشود. مناطقي كه پاكسازي كردهايم و ترددهايي كه در آن مناطق صورت گرفته نشان داده كه اتفاق خاصي تا به حال نيفتاده است. آن پنج درصد براي مينهايي است كه بر اثر سيلاب و رانش زمين جا بهجا شدهاند و در درهها يا مناطق گودالي افتادهاند. ما سعي ميكنيم اين مناطق را هم پاكسازي كنيم.
بيشتر مينها را سيلاب برده است يا زير خروارها خاك رفتهاند كه دستگاه مينياب قادر به پيدا كردنشان نيست. الان شركتي نحوه عملكرد مين را به مردم آموزش ميدهد كه خيلي به كم شدن صدمات كمك ميكند.
به نوعي جنگ هم براي شما و هم براي ساكنان مناطق غربي و مرزي تمام نشده است؟
بحث جنگ هنوز به قوت خودش باقي است. شايد اين موضوع چندان براي تهراننشينها در زندگيشان تأثيرگذار نباشد ولي براي كساني كه در مرز زندگي و كار ميكنند يك موضوع مهم و حياتي است. روستاهايي در استانهاي آذربايجانغربي و كردستان هست كه زندگيشان به مرز وابسته است. شايد عدهاي در اين ميان كار قاچاق بكنند ولي بقيه دامداري و كشاورزي ميكنند. بعضي مينها به خاك عراق رفتهاند و سردار اميراحمدي دستور داد كه اگر ممكن است آنها را براي جان انسانها خنثي كنيد، ثواب دارد. بعد خيلي از مرزنشينان با هم رفت و آمد دارند و با هم نسبت خانوادگي پيدا كردهاند. خودم يك بار به روستايي به نام «آلان» رفتم كه شش، هفت نفر از اهالياش پايشان قطع شده بود. وقتي قول پاكسازي به آنها دادم گفتند ما خورد و خوراك و جاي خواب شما را مهيا ميكنيم، شما فقط اين مناطق را پاكسازي كنيد. وقتي به اين مناطق ميرويم از ما استقبال ميكنند و به كمكمان ميآيند.
چند سال زمان ميبرد تا پاكسازي مناطق تمام شود؟
اين موضوع را بايد سردار اميراحمدي رئيس مركز مينزدايي كشور به دليل اشرافي كه روي تمام مناطق دارد بگويد. به نظرم در انتهاي كار هستيم و اميدوارم تا سال آينده كار پاكسازي تمام مناطق را انجام دهيم.
