مروري بر فعاليت‌هاي اقتصادي بسيج در چهارمين روز از هفته بسيج «روز بسيج سازندگي و اقتصاد مقاومتي»

«الگوسازي» رمز عمليات بسيج در حماسه اقتصادي

اقتصاد مقاومتى يعنى آن اقتصادى كه به يك ملت امكان و اجازه مي‌دهد كه حتى در شرايط فشار هم رشد و شكوفايى خودشان را داشته باشند.

عليرضا محمدي| اين يك فكر است، يك مطالبه‌ عمومى است. «جست‌وجو در سخنان مقام معظم رهبري در خصوص اقتصاد مقاومتي موارد بسياري را در برمي‌گيرد. ايشان حتي در سال 86 توجه مسئولان را به امر اقتصاد مقاومتي به عنوان سلاحي در برابر حربه اقتصادي دشمنان جلب كرده‌اند. هشدارهايي كه به هر روي توجه لازم در خصوص آنان اعمال نشد تا اينكه بسيج به عنوان پرچم دار حركت در مسير ولايت فقيه و خط شكن در برابر هجمه‌هاي گوناگون دشمنان برآن شد تا جهاد اقتصادي را با محوريت اقتصاد مقاومتي مدنظر قرار دهد. بر اين اساس دبيري ورود بسيج به مباحث اقتصادي برعهده بسيج سازندگي قرار گرفت و سردار مجيد خراساني، مسئول وقت سازمان بسيج سازندگي در بهمن ماه 1391 طي يك نشست خبري از ورود عملي بسيج به 12 طرح اقتصادي خبر داد كه بر آن است با الگوسازي، خط شكني، بومي‌سازي و مردمي‌سازي اقتصاد، بخشي از امنيت غذايي كشور را تأمين سازد.

پرورش قارچ، مرغ بومي، ‌ماكيان، انواع ماهي‌هاي سرد و گرم آبي، ورمي كمپوست، زنبور عسل، صنايع تبديلي و صنايع خانگي و. . . برخي از اين 12 عرصه بودند كه بايد در طرح‌هاي گام به گام و مرحله به مرحله عملياتي مي‌شدند. آنطور كه سردار خراساني عنوان مي‌كرد، ابتداي سال 92 شروع ورود عملي بسيج به مباحث اقتصادي بود.

‌ گلايه‌هايي از جنس دغدغه

اما قبل از آنكه به سال 92 برسيم، ‌مروري بر روند رويدادهاي كلان اقتصادي كشور نشان مي‌دهد كه از همان ابتداي شروع دهه 90، شعارهاي اقتصادي مقام معظم رهبري در پيام‌هاي نوروزي‌شان نمود يافت كه خبر از دغدغه ايشان در خصوص مسائل اقتصادي و جدي شدن حربه‌هاي اقتصادي دشمنان مي‌داد. بسيج مستضعفين نيز موضعگيري‌هاي خود بر همين مبنا را در دستور كار قرار داد و اين موضعگيري در سخنان متعدد سردار محمدرضا نقدي، رئيس سازمان بسيج مستضعفين جلوه‌گر شد. سال 90 با شعار «حماسه اقتصادي» و سال 91 و 92 به ترتيب با شعارهاي «توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني» و «حماسه سياسي و اقتصادي» به خوبي نشان مي‌داد كه اكنون اولويت‌ اصلي كشور چه مسئله‌اي است. از اين پس شاهد اعلام ورود بسيج به مباحث اقتصادي در سخنراني‌هاي سردار نقدي بوديم. آن طور كه از اين سخنان برمي‌آمد، بسيج برآن نبود تا متولي امر مسائل اقتصادي در كشور باشد، ‌بلكه مي‌خواست با تكيه بر اصول اقتصاد مقاومتي كه مؤلفه‌هايي چون فرهنگ كار و تلاش، مردمي كردن اقتصاد، تقويت روح خودباوري و خوداتكايي، اصلاح الگوي مصرف و پرهيز از اسراف و تبذير دارد، با قرار دادن اصل الگوسازي و خط‌شكني در مسير مؤلفه‌هاي اقتصاد مقاومتي، ‌باري از دوش كشور و دولت بردارد. اما گويي عدم همكاري‌هاي شايان نهادهاي دولتي باعث ‌شد تا سخنان رئيس سازمان بسيج مستضعفين دراين خصوص رنگ گلايه به خود گيرد. چنانچه سردار نقدي در يكي از سخنراني‌هاي خود به تاريخ هشتم تيرماه 1392 گفت: طرح‌هاي مطلوبي براي تحقق حماسه اقتصادي به دولت ارائه كرديم كه مورد استقبال هم قرار گرفت اما در عمل براي عملياتي كردن آن گامي برداشته نشد. آن طور كه از سخنان سردار نقدي و همچنين رجوع به آراي مسئولان بسيج سازندگي برمي‌آيد، دولت دهم و بعد دولت يازدهم همكاري‌هاي لازم براي پياده‌سازي طرح‌ها و همياري‌هاي اقتصادي بسيج را ارائه نداده‌اند. حميد سپهري، مدير فرهنگي و رسانه‌اي سازمان بسيج سازندگي در خصوص نحوه همكاري‌هاي بخش‌هاي دولتي با طرح‌هاي اقتصادي بسيج مي‌گويد: دولت دهم و اكنون دولت يازدهم تا مرحله دادن مجوز با ما همكاري كرده‌اند، اما انتظار ما همكاري اعتباري اين عزيزان است كه متأسفانه هنوز ترتيب اثري به آن داده نشده است.

ورود عملي بسيج به مباحث اقتصادي

اما محتواي حركت‌هاي اقتصادي بسيج كه سردار نقدي در ذيل آن تشكر و گلايه خود را به نهادهاي دولتي بيان كرد، چه بودند؟ مرتضي محمديان، مسئول اجرايي قرارگاه جهاد اقتصادي سازمان بسيج سازندگي در اين خصوص مي‌گويد: پس از تصميم‌گيري براي ورود عملي بسيج به مباحث اقتصادي، ‌بررسي روي اين موضوع آغاز شد. لذا دو جلسه با بسيج سازندگي استان‌ها و دو جلسه به صورت كشوري در اين خصوص برگزار شد و با برگزيدن 12 عرصه كه بسيج مي‌توانست در آنها فعاليت كند، در گام يا مرحله اول پنج عرصه پرورش قارچ، مرغ بومي، ماهي، ورمي كمپوست و پرورش ماكيان در دستور كار قرار گرفت.

آن طور كه اين مسئول از سازمان بسيج سازندگي مي‌گويد، جلسات بعدي با بنياد تعاون بسيج و مؤسسه مهر اقتصادي بود تا اعتبارهاي لازم در اين خصوص تأمين شود. چنانچه به گفته حميد سپهري حدود 300 ميليارد تومان از سوي مؤسسه مهر اقتصاد، اعتبار براي طرح‌هاي اقتصادي بسيج اختصاص يافت. اعتباري كه مسلماً با گستردگي طرح بسيج در سراسر كشور به هيچ عنوان كافي نيست. ولي قرار هم نبود كه بسيج تنها به امكانات توجه كند‌.

امنيت غذايي در شرايط تحريم

مروري سطحي بر پنج عرصه برگزيده شده در مرحله اول طرح‌‌هاي اقتصادي بسيج به خوبي نشان مي‌دهد كه اين عرصه‌ها برآن هستند تا امنيت غذايي را در داخل كشور تأمين كنند. با اندكي رجوع به رويدادهاي دو سال اوليه دهه 90، ‌تحريم‌هاي متعددي را به ياد مي‌آوريم كه علاوه بر تأثير كلي در فضاي اقتصادي و البته معيشتي كشور، ‌هرازگاهي باعث گراني و كميابي گونه خاصي از تغذيه مردم مي‌شدند. مدير فرهنگي بسيج سازندگي در اين خصوص مي‌گويد: اگر يادمان باشد در سال 91 بود كه دان‌هاي مورد استفاده مرغ‌هاي ماشيني به بهانه تحريم كمياب شدند كه متعاقبا باعث گراني مرغ در كشور شد، مسائلي از اين دست‌زنگ خطري شدند كه مسئولان بسيج را برآن داشت تا تأمين امنيت غذايي را در رأس طرح‌هاي خود قرار دهند. چنانچه اگر مرغ بومي يا محلي به جاي مرغ ماشيني جايگزين شود، كشور از ورود دان‌ مرغ‌هاي ماشيني بي‌نياز شده و در اين‌گونه غذايي در هر شرايط و با هر تحريمي خودكفا خواهيم شد.

شيوه اجراي طرح‌هاي اقتصاد مقاومتي بسيج

به هر روي اقدامات عملي بسيج از ابتداي سال 92 آغاز شد. بسيج كه اعلام مي‌كرد هدفش الگوسازي و خط‌شكني در مسير مردمي كردن اقتصاد است، از تشكيلات سنتي خود براي برقراري ارتباط با بدنه مردم بهره‌گرفت. محمديان در اين خصوص مي‌گويد: قرار بر اين شد كه پايگاه‌هاي بسيج اقدام به ثبت‌نام از متقاضيان كنند. اولويت هم با كساني بود كه امكانات اوليه، همانند فضاي لازم براي پرورش عرصه‌هاي ذكر شده را داشته باشند. پس از ثبت نام اوليه، درخواست‌ها به حوزه‌ها و سپس ناحيه‌ها فرستاده مي‌شود تا در آنجا نسبت به تأمين اعتبار و آموزش متقاضيان اقدام شود. در اين راستا يكي از اقدامات ساختارشكنانه بسيج رجوع به برخي از توليدكنندگان داخلي بود، بدون آنكه خود اين افراد براي تحت پوشش قرار گرفتن اقدام خاصي را انجام داده باشند. به عنوان نمونه سپهري مدير فرهنگي سازمان بسيج سازندگي در خصوص رجوع كميسيون‌هاي اقتصاد مقاومتي بسيج سازندگي به توليد‌كنندگان در حال زوال مرغ‌هاي بومي و محلي مي‌گويد: قبل از آغاز طرح‌هاي اقتصاد مقاومتي بسيج سازندگي، معدود واحدهاي توليد مرغ‌هاي محلي به دليل عدم رسيدگي‌هاي لازم در وضعيت خوبي قرار نداشتند. از سوي ديگر واسطه‌ها، جوجه‌هاي 45 روزه توليد شده توسط اين واحدها را به قيمت 2 هزار و 500 تومان خريداري و به قيمت 4 هزار و 500 تومان به روستاييان مي‌فروختند. اما حالا بسيج با قطع دست اين واسطه‌ها علاوه بر حمايت از افزايش توليد واحدهاي عمده توليد مرغ محلي، ‌جوجه‌هاي 45 روزه رسمي را با همان قيمت خريد در اختيار روستاييان قرار مي‌دهد و آموزش و اعتبار لازم براي خريد را نيز در اختيار متقاضيان مي‌گذارد تا هر خانواده داوطلب روستايي خودش يك توليدكننده و گسترش دهنده اين گونه از مرغ‌ها باشد.

آمارها و آما‌ل‌ها

طبق آماري كه از مسئولان بسيج سازندگي دريافت كرده‌ايم، با گذشت تنها چندين ماه از اجراي طرح‌هاي اقتصاد مقاومتي بسيج، تاكنون چيزي در حدود 712 استخر توليد ماهي، ‌كارگاه توليد قارچ، هزار و 449 كارگاه توليد ورمي كمپوست و هزار و 10 واحد توليد مرغ بومي داير شده است و گام‌هاي نخستيني كه برآن است در آينده‌اي نزديك كشورمان را از حيث تأمين اين پنج عرصه خودكفا سازد. به عنوان نمونه آن طور كه سردار نقدي بارها اعلام كرده است، در آينده‌اي نزديك با ايجاد 40 هزار واحد كوچك و حتي خانگي توليد ورمي كمپوست از ورود سالانه 600 هزار تن كود شيميايي به كشور جلوگيري مي‌شود.

امروز كه در چهارمين روز از هفته بسيج با عنوان بسيج سازندگي و اقتصاد مقاومتي قرار داريم، همايش پيشگامان عرصه اقتصاد مقاومتي با حضور 300 فعال اين عرصه برگزار مي‌شود. با روحيه‌اي كه از بسيج سراغ داريم بعيد نيست چنين همايشي در سال‌هاي آينده با حضور هزاران و بلكه صدها هزار نفر از پيشگامان مردمي اقتصاد مقاومتي برگزار شود.