کد خبر: 613355
تاریخ انتشار: ۳۱ شهريور ۱۳۹۲ - ۱۵:۱۲
گذري بر سير سرقت انقلاب دريمن
نيما احمدپور

شيعيان زيادي اكثريت انقلاب و حركت رخ‌داده در يمن هستند. از ابتداي شروع حركت‌هاي مخالف با علي عبدالله صالح اولين گام‌هاي مقابله با او مربوط به زيديان بود. مذهب زيدي در 282ﻫ. ق در يمن رخنه كرد. فردي كه اين مذهب را در يمن منتشر كرد الهادي الي الحق بود. الهادي الي الحق، يحيي بن الحسين بن القاسم بن ابراهيم الحسني العلوي، در سال 220ﻫ. ق در مدينه متولد شد. او در ايام حكومت معتضد در سال 282 ﻫ. ق به صعده وارد شد و به انتشار مذهب زيدي و نيز تأسيس حكومت زيدي پرداخت. اكثر امامان زيدي يمن از ذريه او بوده‌اند. وي در سال 298ﻫ. ق در صعده درگذشت.

مذهب زيدي در يمن چند دوره را طي كرده است. در ابتداي حكومت زيدي يمن، يعني از همان سال 282ﻫ. ق اين مذهب متحول شد و خود را به عنوان مذهبي معتدل در اسلام معرفي كرد، مكتبي كه خود را نزديك به اهل سنت جلوه مي‌دهد. زيديه تا حدود 200، 300 سال پيش، عنصري مذهبي با اعتدال ميان مذهب جعفري و اهل سنت را داشت تا آن كه مورد تحريف قرار گرفت، اما در حدود 20 سال پيش بار ديگر زيديان به تفكرات اصيل خود نظير قيام بر حاكم ظالم و. . . رجوع كردند. تفكر سياسي زيديه حدود هزار سال در يمن حكومت كرده است، ولي سرانجام در انقلاب سپتامبر 1962م حكومت زيدي از ميان رفت. حال بعد از قيام حوثيان در يمن، ايشان سعي كرده‌اند به همان عقايد زيديه برگردند، لذا با نيروهاي نظام وارد جنگ شدند. در حال حاضر بسياري از زيديان در شمال يمن سعي كرده‌اند و مي‌كنند بار ديگر همان حاكميت زيدي به حكومت برسد.

در زمان اين دانشمندان به عقايد اصيل زيديه همچون مبارزه، جهاد و. . . توجهي نشد. در واقع در اين دوره عقايد زيديه به دست رهبران و عالمان خود تغيير كرد و مورد اجتهاد ايشان قرار گرفت. البته عالمان و رهبران تنها عامل تغيير رويكرد سياسي‌ـ‌مذهبي زيديه نبوده‌اند. عامل ديگر ويژگي‌هاي جغرافيايي يمن است. مناطق كوهستاني، ساحلي، بياباني و مجاورت يمن با مرزهاي عربستان در پيچيدگي مسائل مذهبي يمن تأثير بسياري گذاشته است. چنين عوامل و مسائلي موجب محاصره شدن مذهب و عقيده‌هاي زيديه شد و در نهايت باعث فروپاشي حكومت هزار ساله زيديان شد.

در حال حاضر جنبش حوثي در يمن فعاليت مي‌كند و عقيده‌اش بازگشت به همان عقايد قديمي و اصيل زيدي است، نه آن عقايد علمايي كه اجتهاد كردند. اين روش اجتهاد توسط عالمان زيدي از حدود سه قرن پيش شروع و در نتيجه باعث شد به مذهب اهل سنت بيشتر نزديك شوند تا به ديگر مذاهب شيعي. اين روند به اين علت اتخاذ شد كه عالمان زيدي احساس كردند دچار ضعف شده‌اند و نياز دارند خود را به عنوان مكتبي متجدد و قابل عرضه در دنياي معاصر معرفي كنند، ولي جنبش حوثي‌ها بر عقيده بازگشت به عقايد اصيل شيعي پايبند است. چند عامل در اين مسئله به تسريع حركت حوثي كمك مي‌كند از جمله آن كه حكومت علي عبدالله صالح در ابتدا به منظور بهره‌برداري به نفع خود به رشد زيدي و تشويق آنها از طريق ايجاد مدارس و... توجه كرد و عامل مؤثري براي رشد باورهاي زيدي شد كه البته به نفع علي عبدالله صالح تمام نشد، زيرا باعث شد تا زيديان از لحاظ عقيدتي رشد كنند و به عقايد اصيل و قديمي خود بازگردند. افراد زيادي به عقيده حوثيان متمايل شده‌اند. بيش از پنج استاد در يمن پيرو تفكر حوثي هستند و در ديگر استان‌ها نيز گروه‌هاي فراواني از حوثيان پيروي مي‌كنند.

بعد از برقراري حكومت علي عبدالله صالح وي و حكومتش به اختلافات دامن زدند و اختلافاتي را بين زيديان، سلفي‌ها و. . . ايجاد كردند. علي عبدالله صالح گاهي از فرقه‌اي ديگر حمايت مي‌كرد. وي گاهي از سلفي‌ها در مقابل زيدي‌ها حمايت مي‌كرد و گاهي از زيديان در مقابل سلفيان و. . . اين رخداد به دامن زدن اختلافات كمك مي‌كرد. اختلافات ايشان منجر به جنگ‌هايي بين حوثيان و سلفيان و همين امر موجب دخالت عوامل خارجي شد. سلفيت خود به يك فرقه منحصر نمي‌شود. در يمن فرقه‌هاي مختلف سلفي وجود دارد كه گاهي اوقات در بين خود نيز به جنگ و نزاع مي‌پردازند.

در انقلاب اخير يمن، سعي عربستان سعودي بر اين بود كه از پيروزي انقلاب و حركات مردمي جلوگيري كند، زيرا اگر انقلاب يمن هم مانند انقلاب ديگر كشورها نظير تونس، مصر و. . . به ثمر برسد تأثير بسزايي بر كشورهاي خليج‌فارس مي‌گذاشت و قطعاً به عربستان سعودي سرايت مي‌كرد. انقلاب يمن بنا به دلايلي سرقت شد و بقاياي رژيم عبدالله صالح آن را مصادره كرد. در مورد علت اين مسئله ابتدا بايد ديد چرا انقلاب يمن ديرتر از ديگر انقلاب‌هاي منطقه به وقوع پيوست؟ اوضاع يمن از لحاظ اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي بسيار وخيم‌تر از ديگر مناطقي است كه در آنها انقلاب رخ داده است. هنگامي كه انقلاب تونس به پيروزي رسيد اعراب متوجه شدند مي‌توانند تغييراتي به وجود آورند، اما مردم يمن احساس كردند وضعيت آنها بدتر از تونس است، به خيزش روي آوردند. اما انقلاب يمن سرقت شد و تنها دستاورد آن رفتن ظاهري علي عبدالله صالح بوده است، ولي مردم يمن به حركت خود ادامه مي‌دهند و انقلاب خود را پي مي‌گيرند. يمني‌ها در راه‌پيمايي‌هاي خود بيان مي‌دارند:«ما تا تحقق اهدافمان ادامه مي‌دهيم.»

نظر شما
جوان آنلاين از انتشار هر گونه پيام حاوي تهمت، افترا، اظهارات غير مرتبط ، فحش، ناسزا و... معذور است
captcha
تعداد کارکتر های مجاز ( 200 )
پربازدید ها
پیشنهاد سردبیر
آخرین اخبار