با آغاز به كار شوراي شهر تهران و انتخاب شهردار براي پايتخت و پس از كشمكشهاي فراوان سرانجام تشكيل جلسات شورا شكل قانوني به خود گرفت تا تصميمات براي شهر يا بهتر بگوييم «كشور شهر تهران» شروع شود. در اين ميان تكليف شوراياريها يا معتمدين محلات با تأكيد برخي اعضا مبني بر تشكيل كميسيون شوراياري در شوراي شهر نيز ارتقا مييابد تا هرچه بيشتر امور شهروندان به شهروندان واگذار شود.
ارتقاي جايگاه شوراياري در سيستم اداره شهراداره شهري با وسعت حدود 700 كيلومترمربع و با تنوع شهروندان آن ميطلبد تا معتمدين محله به كمك اعضاي شورا و شهرداري بيايند تا مشكلات و مسائل شهري با مشاركت و تعامل شهروندان محلات بهتر رصد شده و حل مشكلات سريعتر پيگيري شود. تجربه چند دوره حضور شوراياري در محلات نشان داده است كه اين افراد كه به نوعي امانتدار و امين ساكنان محلات هستند، ميتوانند ارتباط بسيار صميمي و عميق ميان شهروندان و مديران شهري برقرار سازند. بر اين اساس هرگونه تصميمي در حوزه محلات با نظر و حضور فعال شوراياريها به بهترين شكل ممكن صورت گرفته و رفتهرفته دامنه مشاركت شهروندان نيز در اداره شهر گسترش يافته تا آنجا كه در بسياري از مسائل و مشكلات شهري به خصوص مسائل فرهنگي و اجتماعي نقش شوراياريها بسيار پررنگ شده است. به واقع اداره شهري همچون تهران كه از نظر وسعت و جمعيت جزو بزرگترين شهرهاي كشور محسوب ميشود، كاري بسيار دشوار و پرحاشيه است. تا آنجا كه حفظ هويت محلات از عمده وظايف شوراياريها به حساب ميآيد. براين اساس شكلگيري شوراياري و فعاليت اعضاي آن طي سالهاي اخير سبب شده است ميزان اعتماد شهروندان به اعضاي شوراها و مديران شهرداري افزايش يابد.
تقويت ارتباط مستقيم اعضاي شوراياري با اعضاي شوراي شهر و همچنين شهرداران نواحي و مناطق سبب شده است تا اقدامات شهري تا حدي براساس اولويتهاي محلات انجام گيرد. همچنين با استقرار دفاتر شوراياري در محلات و حتي نواحي عملاً شاهد آن هستيم كه برخي از دستگاههاي شهري تعامل بسيار نزديكي را با شوراياريها برقرار كردهاند تا بتوانند در حوزه مسئوليت و وظايف براي خدمترساني بهتر وارد عمل شوند. افزايش تعامل ميان مراكز فرهنگي و اجتماعي در محلات از جمله مساجد سبب شده است تا رصد مشكلات شهري در حوزههاي مختلف ابتدا در اينگونه مراكز و كانونها طرح و مورد بررسي قرار گيرد، سپس براي ساماندهي و رفع آن به شهرداري ارائه شود.
ارتقاي جايگاه شوراي شهر با تقويت شوراياريهاآنچه ميتواند جايگاه شورا را تقويت كند آن است كه نقش شهروندان در اداره شهر بيش از گذشته افزايش يابد. بر اين اساس شوراياريها با ارتباط تنگاتنگ با شهروندان و شناخت بافت محلي ميتوانند ضمن رصد مسائل محلات، معضلات پنهان و نيازهاي محلات را نيز ارزيابي كرده و در جهت رفع اين موارد با مديريت شهري (شورا و شوراياريها) تعامل بيشتري داشته باشند. تقويت اين روند ميتواند منجر به تقويت جايگاه شورا در اداره شهر شود. نبايد فراموش كرد كه اعضاي شوراياري به دليل آنكه ساكن همين محلات هستند همواره شهروندان ميتوانند با مراجعه به آنان مسائل و مشكلات خود را بيان كرده و از آنان درخواست پاسخ كنند، از سوي ديگر به دليل ماهيت فعاليت شوراياريها اين افراد ميتوانند بر چگونگي فعاليت و نحوه عملكرد مديران شهري نظارت دقيقتري داشته باشند و ضمن كنترل روند خدمترساني، مشاركت شهروندان را نيز به سوي فعاليتهاي شهري سوق دهند. بر اين اساس محسن سرخو عضو شوراي اسلامي شهر تهران يكي از مهمترين اهداف اجتماعي شوراي چهارم را تقويت شوراياريها دانست و تأكيد كرد: شهرداري و دولت هر دو بايد بكوشند اداره امور اجتماعي شهر را به مردم بسپارند.
وي معتقد است: يكي از مهمترين اهدافي كه توسط اعضاي شوراي چهارم دنبال ميشود، بحث توسعه مشاركتهاي مردمي در اداره امور شهر و تقويت شوراياريها و همچنين تقويت سازمانهاي مردمنهاد يا همان NGOهاست. به اين ترتيب در مديريت محلات و رفع مشكلات شهر تهران ميتوانيم مردم را هر چه بيشتر مشاركت دهيم. اميدواريم به سمت و سويي حركت كنيم كه در آينده نه چندان دور، اكثر مشكلات محلات و مناطق در همان نقاط و توسط خود مردم و با كمك و همكاري شورا و شهرداري قابل حل و فصل شدن باشد تا ما كمترين تردد و سفر شهري را براي حل مشكلات مردم داشته باشيم. سرخو افزود: در اين راستا اقدامي كه ميتواند بسيار مؤثر واقع شود، بحث الكترونيكي كردن ارتباطات است كه پيشبيني ما براي آينده تهران به عنوان يك شهر كاملاً الكترونيك است. وقوع اين تحول منجر به كاهش سفرهاي شهري و به تبع آن كاهش ترافيك، آلودگي هوا، هزينههاي حمل و نقل و... ميشود. عضو شوراي اسلامي شهر تهران از ايجاد كميسيون شوراياري در شوراي شهر خبر داد و گفت: ما پيشنويس طرحي را براي تعريف كميسيونها تهيه كردهايم كه در آن، تشكيل كميسيون مشاركتهاي مردمي و شوراياريها را پيشبيني كردهايم. وي به فارس تأكيد كرد: ايجاد اين كميسيون، اهميتي را كه شورا براي اين موضوع قائل است، نشان ميدهد و انشاءالله سعي ميكنيم با حضور در محلات و مناطق و جلسات مشترك با شوراياريها، مشكلات آنان را از نزديك مشاهده و تلاش در رفع آن كرده و هر چه بيشتر امور را به خود مردم واگذار كنيم.
سرخو درباره نقش شهرداري در تقويت شوراياريها گفت: شهرداري ميتواند نقش بسيار مؤثري در اين موضوع داشته باشد و كمك كند تا شوراياريها نقش پررنگتري در اداره امور شهر داشته باشند. به اين ترتيب، بار سنگيني از دوش شهرداري برداشته ميشود و مديريت شهري ميتواند روي امور كلان متمركز شود كه شايد از عهده شوراياريها برنيايد.
عضو شوراي چهارم شهر تهران همچنين گفت: واگذاري امور اجتماعي در زمينه مسائلي چون ناهنجاريهاي اجتماعي، اعتياد و... به شوراياريها ميتواند در رفع اين مشكلات با مداخله خود مردم بسيار مؤثر باشد. اين عضو شوراي پايتخت درباره نقش دولت در تقويت شوراياريها گفت: دولت، وزارتخانههاي مختلف و دستگاههايي كه متولي امور اجتماعي هستند، ميتوانند به تقويت شوراياريها بسيار كمك كنند و بخشي از وظايف و تكاليف خود را به تشكلهاي مردمنهاد، شوراياريها، شوراي شهر و شهرداري واگذار كنند تا به اين ترتيب هم به كوچك كردن تشكيلات خود و كاستن از بار وظايفشان كمك كرده باشند و هم با تقويت مشاركت مردمي در اداره شهر و كشور، مشكلات را به شيوه بهينه و با استفاده از منابع و ظرفيتهاي مردمي حل كنند.
