ترجمه: محمد سجاديفر| دوباره ماه رمضان در سراسر جهان به ويژه كشورهايي كه دين اصليشان اسلام نيست، مسلمانان را در كانون توجه قرار داده و موافقان و مخالفان روزه گرفتن را وادار به واكنش كرده است. جاش اونیل، خبرنگار اينديپندنت هم از اين قاعده مستثني نيست و ترجيح داده در يادداشتي از خاطرههايش و نظرات و عقايد دانشمندان درباره ماه رمضان بنويسد:
ماه رمضان در انگليس در دهه 80، يعني زماني كه من نوجوان بودم كاملاً با امروز متفاوت بود. آن زمان هيچ اطلاعاتي درباره تقويم اسلامي وجود نداشت، هيچ انعطافي در ساعات كار براي روزهداران نبود، تسهيلاتي براي نماز خواندن در ادارات ديده نميشد و از تلويزيون كسي نميتوانست بفهمد كه چه زماني اذان ميگويند.
به مدت يك ماه در هر سال من و خانوادهام بيسروصدا اين وظيفه سالانه اسلام را انجام ميداديم و قبل از طلوع آفتاب براي خوردن سحري از ترس اينكه با سر و صداي ما همسايهها بيدار شوند روي نوك انگشتان پا به آشپزخانه ميرفتيم و هيچوقت هم دلمان نميخواست در اين باره با كسي صحبت كنيم براي اينكه ميترسيديم مسخرهمان كنند.
حالا چهار دهه از آن زمان ميگذرد و رمضان در بريتانيا بيشتر شناخته شده است. بعضي از كارفرماها به كارگران مسلمانشان زماني براي استراحت ميدهند، كارگراني كه به مدت 30 روز از طلوع تا غروب خورشيد خودشان را از خوردن و نوشيدن هر نوع ماده غذايي منع ميكنند. بعضي از شركتها به كارمندان مسلمان خود اجازه ميدهند كه در ماه رمضان ديرتر در محل كار حاضر شوند و بنابراين آنها ميتوانند وقت بيشتري براي خوابيدن پس از بيدار شدن براي خوردن سحري در ساعت 3 صبح داشته باشند و همينطور به اين افراد اجازه ميدهند كه زودتر از سايرين از محل كار خارج شوند و آنها مجبور نيستند به سختي ديگران كار كنند، وقتي كه بدنشان از لحاظ فيزيكي ضعيف شده است.
اكنون جشن عيد فطر هم كه نشاندهنده پايان ماه رمضان است نيز در مكانهاي عمومي كشور جشن گرفته ميشود از جمله ميدان «ترافالگار» در شهر لندن.
فقط ماه رمضان نيست كه باعث تقويت روابط اجتماعي و رابطه بين مسلمانان و غيرمسلمانان ميشد، بلكه خود روزه گرفتن هم خيلي موثر بوده و هست. در مدرسه و بعد از آن در دانشگاه من هميشه با همكلاسهايم سر اين موضوع بحث ميكردم و آنها هميشه به من هشدار ميدادند كه ممكن است با قطع كامل خوردن و آشاميدن در اين همه ساعت از روز به خودم آسيب برسانم.
اما امروزه همه نگاه ديگري به روزه گرفتن دارند. از نظر آنها روزه گرفتن حالا يك راه براي استراحت دادن به بدن، پاكسازي بدن چه از نظر جسمي و چه از نظر روحي و يك راه مناسب براي آموزش خويشتنداري است. اين اهداف است كه نظر جهان غرب را نسبت به روزه گرفتن تغيير داده و با فرهنگ شرابخواري و چاقي و اعتياد به غذا كه فراگير شده است مبارزه ميكند.
دكتر مايكل موسلي در سال 2012 كه روي تأثير روزه بر بدن تحقيق ميكرد، در هفته دو روز روزه ميگرفت و همين باعث شد تا به رژيم غذايي جديدي برسد و رژيم معروف 5:2 او، وي را به شهرت جهاني رساند. دكتر موسلي همچنين شواهدي از تأثيرات مثبت روزه روي بدن ارائه كرده است كه البته با واكنش بعضي از كارشناسان تغذيه هم همراه بوده است.
حتي چند نفر از دانشمندان امريكايي هم سال گذشته اعلام كردند كه روزه گرفتن در دورههاي منظم مي تواند به حفاظت از مغز در برابر بيماريهاي دژنراتیو كمك كند. همچنين طبق تحقيقات محققان در مؤسسه ملی سالمندی در بالتیمور، شواهدی وجود دارد که کاهش شدید مصرف کالری برای یک یا دو روز در هفته میتواند از مغز در برابر اثرات مضرترین بیماری آلزایمر و بیماری پارکینسون محافظت كند.
گذشته از فوايد سلامتي روزه، دلايل اخلاقي زيادي هم وجود دارد. «استيون پول» در كتاب خود از فرهنگ غذايي بريتانيا انتقاد ميكند و ميگويد: «بحث غذا به قدري در بريتانيا مطرح و مهم است كه سرآشپزها پرستيده ميشوند! و خيلي از مردم عكس غذايشان را در فيسبوك آپلود ميكنند تا ديگران ببينند! كم مانده غرب خودش را هم ببلعد!»
اگر بخواهم بدون تعارف بگويم، بايد بگويم اكثريت مردم غرب كه اضافهوزن دارند با روزهگرفتن آسيب خواهند ديد چون هرگز چنين تجربهاي در زندگي نداشتهاند! البته در ميان مسلمانان هم كساني كه بيماريهاي خاص مانند بيماريهاي قلبي يا ديابت دارند از روزه گرفتن معاف هستند و اجازه گرفتن روزه ندارند، اما صدها هزار مسلمان در سراسر جهان هستند كه به جز يك وعده غذا در روز و آب هيچ خوردني و نوشيدني ديگري ندارند و با اين حال هر سال روزه ميگيرند و هيچ اتفاقي هم برايشان نميافتد!
محمد شفيق از اعضاي مؤسس بنياد رمضان، معتقد است روزه گرفتن در ماه رمضان ممكن است ما را در كارهاي روزانه كُند و آهسته كند ولي احساس دلسوزي و همدردي ما براي كساني كه هميشه اين شرايط را دارند افزايش ميدهد. در ماه رمضان ما احساس كساني را كه در جايي بدون غذا و آب زندگي ميكنند به خوبي درك ميكنيم.
در كل بايد بگويم كه ماه رمضان دستاوردهاي زيادي براي جسم و روح ما دارد. روزه گرفتن به ما اجازه ميدهد كه ما به بدنمان و وابستگيهايي كه دارد فكر كنيم و اين چيز بدي نيست!
