اين در حالي است كه ديپلماتهاي ايراني ميگويند اگر مفاد طرح پيشنهادي كه ۱+۵ با پيشنهاد امريكا تهيه كرده است، همان نكاتي باشد كه رسانههاي امريكايي به طور غيررسمي منتشر كردهاند، اميد چنداني به مذاكرات نيست.
دكتر علي اكبر صالحي ديروز در گفت و گويي كه خبرگزاري ايسنا منتشر كرد، گفت: «طرفين به اين نتيجه رسيدهاند كه بايد از بنبست فعلي خارج شوند.» وي اضافه كرد كه نسبت به انجام مذاكرات هستهاي در آينده اميدوار است. اين براي اولين بار نيست كه وزير امور خاجه نسبت به چشم انداز مذاكرات ۱+۵ ابراز خوش بيني ميكند. او ۲۴ خرداد ماه امسال در گفتوگو با ايسنا در رابطه با مذاكرات ايران با ۱+۵ گفته بود: «البته موضوع پيچيدهاي است كه با صبر و حوصله و تحمل بايد با آن برخورد كرد، اما از آنجا كه جهت آن درست است، ما به آينده و نتيجه آن هم خوشبين هستيم. گاهي اين فرآيند كند ميشود و گاهي شتاب بيشتري ميگيرد، اما در مجموع نسبت به نتيجه نهايي آن خوشبين هستيم.»
وزير امور خارجه كشورمان در گفت و گوي ديروز با ايسنا در پاسخ به اين پرسش كه ۱+۵ در حالي براي مذاكرات بعدي اعلام آمادگي ميكند كه هنوز پاسخ روشني به بسته پيشنهادي ايران كه در مسكو به طور جامع ارائه شده است ندادهاند، به نظر ميآيد آنها صرفاً به دنبال پيشبرد خواستهاي خود هستند؟ اظهار داشت: بستههاي پيشنهادي كه ميان دو طرف رد و بدل شده براي هر دو طرف جا افتاده و روشن است. آنها به خوبي ميدانند كه ايران از حق (غنيسازي) مشروع خود نميگذرد.
صالحي درباره احتمال برگزاري دور جديد مذاكرات ايران و ۱+۵ در چند هفتهآينده كه رسانههاي امريكايي و اروپايي از آن خبر دادهاند، گفت: از زمان مذاكرات بعدي اطلاعي ندارم. صالحي تأكيد كرده كه ايران حق مسلم، قانوني و مشروع خود را مطالبه ميكند و چيز بيشتري نميخواهد. صالحي گفت كه در حال حاضر نميتواند ارزيابي خودش را از بسته پيشنهادي ۱+۵ كه برخ منابع خبري بخشهاي آن را منتشر كردهاند، ارائه كند: «در حال حاضر نميتوانم دراينباره اظهار نظر كنم.»
لمس گفت و گو با آژانس در مذاكرات ۱+۵
روزنامه امريكايي واشنگتن پست روز جمعه از قول بعضي مقامهاي امريكايي گزارش داد كه ۱+۵ قصد دارد هفته آينده با يك بسته تشويقي با ايران وارد مذاكره شود. به نوشته واشنگتن پست، نشستهاي مقدماتي اوايل هفته آينده يا بعد از تعطيلات سال ميلادي ۲۰۱۳ برگزار خواهد شد. واشنگتن پست بخشهايي از بسته جديدي را كه گفته ميشود امريكا آن را پيشنهاد كرده و ۱+۵ هم درباره آن توافق كردهاند، منتشر كرده است. در بخشي از اين بسته كمكهاي فني در زمينه برنامه صلح آميز هستهاي به ايران پيشنهاد ميشود و ممنوعيت خريد قطعات هواپيما از ايران برداشته ميشود، يعني همان چيزي كه در مذاكرات قبلي ۱+۵ هم به ايران پيشنهاد شد.
روزنامه «يديعوت آحارانوت» هم در جزئياتي كه از اين بسته پيشنهاد كرده، نوشت: «اين مذاكرات بيش از چهار ماه طول نخواهد كشيد و بر پيشنهاد امريكا متمركز خواهد بود. براساس اين پيشنهاد، ايران بايد غنيسازي ۲۰ درصدي اورانيوم را متوقف كند، همه ذخاير اورانيوم غني شده ۲۰ درصدي خود را به كشور ديگري بفرستد يا آن را در پژوهشهاي علمي مصرف كند. ايران همچنين بايد به آژانس بينالمللي انرژي اتمي اجازه دهد نظارت جدي را بر فعاليتهاي هستهاي اين كشور داشته باشد. روز جمعه مصطفي دولتيار يكي از اعضاي تيم مذاكرهكننده هستهاي ايران در گفت و گو با رويترز در خصوص توافق احتمالي با گروه ۱+۵ گفت: شخصاً، خوش بين نيستم.
ديروز هم سايت ايران هستهاي، نزديك به شوراي امنيت ملي نوشت كه كارشناسان آگاه در تهران ميگويند اطلاعات موجود حكايت از آن دارد كه امريكا قصد ندارد يك پيشنهاد واقعاً جدي و جذاب به ايران ارائه كند.
يك كارشناس مطلع به «ايران هستهاي» گفت: «اين ارزيابي به طور گسترده وجود دارد كه امريكاييها اجازه نخواهند داد گروه ۱+۵ پيشنهادي كاملاً متفاوت از پيشنهاد بغداد به ايران ارائه بدهد. اگر چارچوب پيشنهاد بغداد حفظ شود و تغييرات فقط در ريزهكاريهاي آن باشد، ايران نميتواند آن را بپذيرد چراكه در مسكو تأكيد شده است كه چارچوب پيشنهاد براي ايران اهميت بسيار جدي دارد.»
وي در پايان هشدار داد كه اگر امريكاييها بدون تجديد نظر در چارچوب پيشنهادي خود قدم به مذاكرات بعدي بگذارند، در اين صورت نبايد توقع هيچ نتيجهاي را داشته باشند. اين كارشناس نتيجه گرفت:«واضح است كه بدون گام جدي، ملموس و فوري امريكا در زمينه پذيرش غنيسازي و لغو تحريمها مذاكرات به جلو حركت نخواهد كرد. امريكاييها به اين موارد بايد در همان گام اول فكر كنند.»
برخي ناظران در تهران با اشاره به گفتوگوهاي مثبت چند روز قبل آژانس با ايران تذكر ميدهند كه نبايد مذاكرات مثبت با آژانس را به معني مثبت بودن مذاكرات با ۱+۵ هم دانست: «ايران انتظار دارد در قبال همكاري كه با آژانس دارد، نتيجه مثبت آن را در جريان مذاكره با ۱+۵ به طور ملموس ببيند.» علاءالدين بروجردي رئيس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس ديروز در برنامه هفتگي «من طهران» شبكه العالم به طور ضمني به اين مسئله اشاره كرد و گفت: «اگر بخواهند خارج از چارچوب پادمان بازديدي داشته باشند، حتماً بايد در ازاي آن امتيازي بدهند كه به نظر من امتياز منطقي و معادل آن لغو تحريمهاست.»
وي افزود: «ايران از لحاظ تكنيكي به سؤالات آژانس جواب ميدهد اما نتيجه سياسي در رفع تحريمها ندارد و اثري بر مذاكرات با ۱+۵ نميگذارد ايران و آژانس چگونه ميتوانند اين معضل را حل كنند.»
