حالا بماند كه برخي اين روند را به عواملي نظير نقص روحيه كار گروهي در سطوح مختلف مربوط ميدانند. هفته پژوهش فرصتي براي بازبيني و اصلاح راههاي رفته و برنامهريزي براي دستيابي به حداكثر بهرهوري در مسير مانده تا رسيدن به مطلوب در حوزه پژوهش است. در اين ارتباط روزنامه جوان گفتوگوي كوتاهي با محمدمهدي نژادنوري، معاون پژوهشي وزير علوم، تحقيقات و فناوري ترتيب داده است كه حاصل آن در پي ميآيد.
آقاي دكتر! آيا شما وجود چالش پيش روي پژوهش در كشور را تأييد ميكنيد؟ اگر بله به چند دسته تقسيم پذيرند؟ بله، چالشهاي زيادي وجود دارد كه برخي از آنها فقط در طول انجام تحقيق مشخص ميشوند. اين مسائل به دو دسته تقسيم ميشوند. بخشي از چالشهاي پيش روي پژوهش، عمومي هستند و فرقي نميكند در چه حوزه و زمينهاي باشند؛ اما بخشي اختصاصي است و ممكن است در زمينه پژوهشهاي علوم انساني باشد اما در زمينه تحقيقات فني و مهندسي نباشد.
برخي از چالشهاي پژوهش را كه در دسته عموميها قرار ميگيرند، بر شماريد. چالشهايي كه معمولاً جنبه عموميتري دارند عبارتند از: تأمين مناسب منابع مالي در موعد مقرر، نظام يكپارچه مديريت و نظارت بر فعاليتهاي پژوهشي، به اجرا در نيامدن بخش مهمي از قوانين و آييننامههاي مصوب، تبيين نيازمنديهاي دستگاههاي اجرايي و بخش صنعت در يك افق ميان و دراز مدت و در ارتباط با صنعت عدم پايبندي به سفارشهايي كه پايش نميايستند و بالا بودن حجم فعاليتهاي آموزشي در نظام آموزش عالي.
مصاديقي از اين كليتها را توضيح دهيد. مثلاً براي تصويب قوانين حوزه پژوهش كلي هزينه و وقت صرف ميشود و انرژي مجموعهاي گرفته ميشود، بعد هيچ كدام انجام نميشوند. يا هيچ كس و هيچ مجموعهاي پاي نيازهايي كه براي بخش پژوهش تعريف ميشوند، نميايستند. يا برايش منابع اختصاص نميدهند يا سفارش ميدهند و بعد نيمه كاره انصراف ميدهند يا حمايتشان را قطع ميكنند. در وزارت علوم حجم فعاليتهاي آموزشي آنقدر زياد است كه اعضاي هيئت علمي خودشان را براي فعاليت در حوزه پژوهشي سختي نميدهند، مگر براي رفع نيازهاي ارتقايشان.
شما چند روز پيش اعلام كرديد با توجه به اينكه امسال سال آخري است كه دولت هفته پژوهش را برگزار ميكند، بايد با دقت بيشتري كارهاي انجام شده و نشده را بررسي كنيم. آيا اين بررسي صورت گرفته و نتيجه آن چه بوده است؟ مهمترين و سختترين تلاشي كه در طول اين چند سال انجام داديم جا انداختن مسئله «پژوهش براي نيازهاي كشور» به جاي«پژوهش براي پژوهش» است. آثار اين تغيير رويكرد و نگاه در بخشهاي مختلف ديده ميشود. هر قدر كشور بيشتر جلو ميرود و رشد ميكند نياز به پژوهش هم مانند يكي از اندامهاي حياتي آن رشد ميكند. الان رشد خوبي داريم و به دستاوردهاي خوبي رسيدهايم. بنابراين نيازمند اين هستيم كه محيط مناسبي براي حفظ اين دستاوردها و دسترسي به قلهها ايجاد كنيم.
شما حوزه پژوهش را با چالشهاي عمدهاي همراه دانستيد. پس چطور معتقديد كارنامه حوزه پژوهش قابل قبول است؟ البته اقدامات صورت گرفته با چالشهايي كه نام بردم تناقض ندارند. اينكه با وجود اين چالشها از كجا به كجا رسيدهايم، مهم است.
