روز گذشته در نشست خبري شانزدهمين كنگره سراسري سالانه طب فيزيكي، توانبخشي و الكترودياگنوز ايران، دكتر بهروز توانا رئيس كنگره و مدير گروه طب فيزيكي و توانبخشي دانشگاه علوم پزشكي ارتش يكي از محورهاي اصلي اين كنگره را جلوگيري از برخي اشتباهات مصطلح در جامعه عنوان كرد؛ اشتباهاتي مانند ورزش در باشگاههايي با مربيان ناآشنا با طب فيزيكي يا اعتماد به تبليغات اغواگر ماهوارهاي كه ميتواند منجر به آسيب ديدن افراد شود.
هشدار دوباره درباره لاغركنندههاي ماهوارهاي حكايت تبليغات دروغين ماهوارهها، امري جداي از آسيبهاي اجتماعي است كه از طريق امواج آنها به جوامع مختلف از جمله جامعه ما تزريق ميشود. ماهيت دروغين انواع و اقسام تبليغات ماهوارهاي و اينترنتي از داروها و روشهاي ترك اعتياد و ترك سيگار گرفته تا كرمهاي جوانكننده و داروهاي رويش مو و طيف گسترده محصولات لاغري موضوعي است كه پشتوانه تأكيد پزشكان را دارد و با جستوجويي در ميان اطرافيان خودتان هم ممكن است افرادي را كه فريب اين تبليغات را خورده و در خوشبينانهترين حالت به هيچ رسيدهاند، مشاهده كنيد. بماند افرادي كه در برابر استفاده از اين راهكارهاي اغلب ميانبر، راهي بيمارستان و مراكز درماني شدهاند. اينگونه تبليغات در فضاي مجازي هم براي خودشان برو بيايي دارند و عيب اساسي مسئله اينجاست كه تنها ردپاي فروشندگان اين محصولات يك شماره تلفن است. هر چند برخي كالاهاي تبليغ شده در ماهواره از برخي رسانههاي زرد و حتي رسانه ملي نيز سر در آوردهاند و مدتي است شاهد تبليغات دستگاه دراز و نشست و كرم حلزون هستيم، درست همان چيزي كه در ماهواره تبليغ ميشد اما نكته اينجاست كه اين محصولات همواره محل ترديد و هشدار پزشكان و كارشناسان امر بوده است.
اين تبليغات جايگاهي در طب فيزيكي ندارند اين بار نيز دكتر توانا در پاسخ به سؤال «جوان» در رابطه با مهر رد يا تأييد طب فيزيكي بر تبليغات ماهوارهاي وسايل ورزشي و تأثير آنها بر سلامت و لاغري گفت: به طور كلي وسايل ورزشي مانند توتال كور، كفشهايي با پاشنههاي نامرئي و ورزشهاي كاهش وزن به همراه استفاده از قرصها و كرمهاي چربيسوز، جايگاه خاصي در طب فيزيكي و توان بخشي ندارد و ممكن است مشكلات و دردهاي بيماران را افزايش دهد.
بنا به تأكيد وي گسترش شهرنشيني و تغيير سبك زندگي مردم به زندگي صنعتي و كم تحركي مشكلاتي را براي مردم بهوجود آورده است كه افزايش تحرك راهكار مقابله با آنهاست اما ورزش هم همانند داروست. بنابراين نوع ورزش بايد با توجه به شرايط فيزيكي، سن افراد، شرايط اقتصادي و نوع بيماري آنها تعيين و تعداد جلسات آن و ملاحظاتي كه در زمان انجام ورزش بايد رعايت شود نيز براي افراد بيان شود. در غير اين صورت ورزش زير نظر مربيان نا آشنا به طب فيزيكي ميتواند سبب افزايش ضايعات شود.
حالا در نظر بگيريد ورزشي كه با استفاده از دستگاههاي تبليغ شده در ماهوارهها و بدون مشورت با پزشك انجام ميگيرد چقدر ميتواند عارضه داشته باشد. از سوي ديگر نيز بنا به تأكيد دكتر توانا، جوان بودن طب فيزيكي در كشور سبب شده است تا حتي پزشكان نيز كمتر با اين رشته آشنا باشند و اين موضوع جاي خالي واحدهاي طب فيزيكي توانبخشي در مقطع پزشكي عمومي را بيشتر به رخ ميكشد.
ورزشهايي كه سلامتي به را به ارمغان نميآورند دكتر سيد احمد رئيس السادات، دبير انجمن طب فيزيكي ايران و عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي نيز با هشدار درباره دستگاههاي دراز و نشست خاطر نشان كرد: ورزشي مانند دراز و نشست (همان توتال كور و دستگاههاي مشابه آن)در افراد مبتلا به پوكي استخوان ممنوع است زيرا ميتواند منجر به شكستگيهايي شود. اين پزشك متخصص طب فيزيكي دستگاههاي بدنسازي نصب شده در پاركها را نيز به دليل آنكه قابليت تنظيم با قد و شرايط افراد مختلف را ندارند براي ورزش كردن مناسب ندانست. به باور وي، ورزش و تحرك بايد زير نظر مربي آموزش ديده انجام شود و بسياري وقتها ورزشهايي مانند تايچي، ايروبيك، يوگا، پيلاتس و ايروبيك به دليل ارائه از سوي مربيان آموزش نديده مورد تأييد نيست همچنانكه مراكز ماساژ درماني، ابزارهاي ضد درد و روشهاي prp (استفاده از سلولهاي بنيادي به دست آمده از خون خود فرد براي درمان برخي ضايعات) جا افتاده در جامعه دغدغههايي را براي متخصصان طب فيزيكي ايجاد ميكند.
باز هم تخلف آرايشگرها دكتر توانا در همين رابطه به تبليغات ماهوارهاي استفاده از سلولهاي بنيادي PRPو پيوند ۱۶ هزار تار مو در يك جلسه اشاره كرد و افزود: اين تبليغ غير ممكن است با وجود اينكه PRP براي كاشت مو يا جوانسازي پوست حتي در برخي آرايشگاهها هم انجام ميشود.
درمان زانو درد و كمر درد با تزريق سلولهاي بنيادي امر ديگري است كه هر چند در ماهوارهها تبليغ ميشود اما اين كار فقط از دست يك متخصص بر ميآيد.
۲ راهكار تجربه شده در مواجهه با نظرات و هشدارهاي پزشكان در رابطه با آسيبهايي كه در وراي تبليغات دروغين كمين كرده است شايد دو راهكار بيشتر نداشته باشيم؛ نخست نظارت كه مدتهاست از آن نا اميد شدهايم و دوم آگاهي دادن به مردم تا انتخاب درستي داشته باشند و ما در تلاشيم راهكار دوم را به ثمر برسانيم.
