شهرداري تهران درصدد فروش تعدادي از آثار هنري موجود در موزه امام علي (ع) است. اين خبر را ابتدا خبرگزاري مهر منتشر كرد و بعد از آن واكنشهاي منفي زيادي نسبت به اين اقدام صورت گرفت. بسياري از كساني كه به كار شهرداري نقد وارد كردهاند، ديدگاه صرفاً مالي نسبت به فروش آثار هنري و كسب درآمد ناشي از آن را با روح آثار هنري و ارزش معنوي آنها در تناقض دانستهاند.
موزهها شبيه قلك هستند؟! موزه يا گنجينه، فرقي نميكند آن را با هر نامي كه بخوانيم، محلي است براي نگهداري آثاري كه ارزش فرهنگي، معنوي و حتي مالي بالايي دارند. معمولاً كشورهاي مختلف براي اينكه ميزان قدمت يا گستردگي علمي و فرهنگي خود را نشان دهند اقدام به تأسيس موزهها ميكنند و علاوه بر ملت خودشان از مردم كشورهاي ديگر نيز براي بازديد از آن دعوت ميكنند. فرق يك موزه با نمايشگاه و فروشگاه هم در اين است كه كساني كه به موزه ميروند نيت خريد و فروش ندارند. شايد ويترين يك طلافروشي در مقايسه با ويترين يك موزه، شكيلتر، امنتر و شايد اجناسش هم از نظر مالي گرانتر باشد. طلا فروش هم منتظر آن است كه كالاهاي قيمتياش را با مبلغ بالاتري بفروشد، اما درست است كه اين ديدگاه منفعت طلبانه را در مورد آثار گنجينهاي نيز داشته باشيم؟
شهرداري اعلام كرده است كه بخشي ازآثار مانده در انبار موزه را ميخواهد به فروش برساند و علاوه بر خلاصي از نگهداري آنها درآمدي را نيز از اين راه كسب كند. شهرداري تهران معمولاً اين آثار را در گذشته از هنرمندان خريداري كرده و تعداد زيادي از آنها را در موزه هنرهاي ديني امام علي(ع) قرار داده است. بالطبع با گذشت زمان بر ارزش مالي آنها نيز افزوده شده است و حالا ميتواند با فروش آنها درآمد خوبي به دست آورد.
حتي اگر اين ديد منفعت طلبانه را كنار بگذاريم و معتقد باشيم كه شهرداري آثار هنري را به همان قيمت خريد، به فروش خواهد گذاشت، درست مانند آن است كه موزه را به مانند يك قلك ديده باشيم و هر وقت كه دلمان خواست آن را پر كرده و هر زماني كه محتاج پول بوديم آن را شكسته و از منابع ذخيره شده استفاده كنيم.
اين در شأن موزه و شهرداري نيست هزينههاي زيادي براي ايجاد يك موزه و غني كردن آن ميشود، هزينههاي نگهداري آثار موزهاي نيز بالا است. پس چرا در دنيا موزهها تشكيل ميشوند؟ اگر قرار بود كه در دنياي سرمايه داري امروز همه با شيوه مديريتي شهرداري كار ميكردند حتي نبايد اسمي از موزه در فرهنگ لغات پيدا ميشد. در صورتي كه قوانين بينالمللي سختگيرانهاي نيز براي پاسداري از ميراث فرهنگي و آثار موزهاي وجود دارد. مهدي توكليان، مدير موزه امام علي(ع) در گفتوگو با مهر به اين قوانين اشارهاي كرده و ميگويد:« شوراي بينالمللي موزه كه زير نظر يونسكو فعاليت ميكند در بند سه و چهار اساسنامه خود موزه را اينگونه تعريف كردهاست: «موزه مؤسسهاي است دائمي و بدون هدف مادي كه درهاي آن به روي همگان باز است و در خدمت جامعه و پيشرفت آن فعاليت ميكند.
هدف موزهها، تحقيق در آثار و شواهد بهجايمانده انسان و محيط زيست او، گردآوري آثار، حفظ و بهرهوري معنوي و ايجاد ارتباط بين اين آثار، به ويژه به نمايش گذاردن آنها به منظور بررسي و بهره معنوي است.» توكليان ميافزايد: «بر طبق اين دستورالعمل نميتوان آثاري را كه در گنجينه يك موزه قرار دارد به فروش رساند». حال اگر شهرداري بخواهد به هر نحو ممكن قوانين بينالمللي را دور بزند و آثار را به فروش بگذارد آيا ميزان درآمد ناشي از آن با خدشهاي كه به حيثيت اين سازمان وارد ميشود و جايگاهش را به عنوان نهادي كه براي حفظ آثار هنري هزينه كرده بوده، از دست خواهد داد.
