حالا دیگر خبری از شتر های سرگردان در جاده های اطراف میناب، سیریک، جاسک، بندرلنگه و حتی در مرکز هرمزگان یعنی بندرعباس نیست و بسیاری از شتر ها حالا در آن سوی مرزها در بی خبری مسئولان از پتانسیلی که می توانست سود زیادی را برای هرمزگان و دیگر استانها به ارمغان بی آورد ، در پیست های مسابقه کشورهای حوزه خلیج فارس می دوند. با اینکه از اوایل سال ۹۰، دولت با تسهیل و تسریع در مدت قرنطینه و صدور مجوز صادرات شتر موجب شد صادرات این حیوان به شغلی پر سود و ممر درآمد نزدیک به ۲۰۰۰خانواده در بندر عباس تبدیل شود ولی هنوز بسیاری از زیرساخت های لازم برای بهره وری کافی و کامل از ماحصل تولیدات این حیوان صبور و مقاوم در هرمزگان وجود ندارد و هنوز تنها پشم شتر است که در خود استان برای تولید خرسک و پوزه بند استفاده می شود و پوست گرانبهای آن برای تهیه کیف، کفش و زین به دیگر استانها و یا دیگر کشورها ارسال می شود.
شرایط اقلیمی شرق استان هرمزگان زیستگاه مناسبی برای شترها بوجود آورده است، استفاده از پوست، گوشت و کوهان شتر در بین اعراب منطقه موجب شده است تا مشتریان بسیاری را در آن سوی آبها داشته باشد به گونه ای که صنعت پرورش شتر می تواند به صنعتی سودآور برای استان و حتی کشور تبدیل شود، اما غفلت مسئولان از این صنعت درآمدی را عاید استان نمی کند. حالا با اجرای طرح جامع شترداری پرورش دهندگان موظف شده اند تا برای گله های شتر خود ساربان تعیین کرده و از ورود آنها به جاده ها جلوگیری کنند و در مقابل دولت نیز برای تامین علوفه، آب شرب، سم پاشی و پلاک گذاری شترها به شترداران یاری می رساند.
صادرات به علت نبود بازار مصرف
شتر های صادراتی هرمزگان به عنوان وسیله ای مناسب در عرصه حمل مسافر در حاشیه کویر، به علت داشتن سرعت زیاد به شتر پرنده معروف هستند و به همین علت برای سوارکاری در کشورهای حاشیه خلیج فارس طرفداران زیادی دارد و عرب ها از این حیوان در مسابقات سوارکاری استفاده می کنند.
گوشت شتر محصول پروتئینی سالم، طبیعی و ارگانیک و سرشار از ویتامین های گروه B و برخی از عناصر معدنی مهم نظیر آهن، فسفر و کلسیم است و بیشتر مردم منطقه و حتی برخی کارشناسان تغذیه معتقدند مصرف گوشت این حیوان قوای بدن را افزایش می دهد و در رفع تب و کنترل رماتیسم موثر است.
این گوشت در برخی از استانهای کشور از جمله سمنان و یزد و هرمزگان تولید می شود اما به رغم اینکه میزان تولید گوشت شتر در هرمزگان در سطح بسیار بالایی است این محصول سالم تاکنون نتوانسته در سبد غذایی خانوارهای هرمزگانی جایی پیدا کند و عدم استقبال خانوارهای هرمزگانی از گوشت شتر زمینه را برای صادرات این محصول به استانهای همجوار فراهم کرده و علاوه بر آن نبود بازار مناسب برای فروش این محصول در داخل استان موجب شده این محصول پروتئینی سالم به شکل صادراتی برای برخی کشورهای همسایه به ارمغان برده شود.
مساعدترین اقلیم برای پرورش شتر
شرایط آب وهوایی کل استان هرمزگان به ویژه شهرستانهایی همچون جاسک و سیریک به گونه ای است که منابع طبیعی، محیط زیست و چراگاه هایی با اقلیم خاص و مناسب برای پرورش شتر وجود دارد، زیرا در شرق استان، منابع طبیعی و محیط زیست به گونه ای است که دامهایی غیر از شتر کمتر می توانند در این مناطق به سر برند و آب ناکافی و کمبود علوفه مرتعی و جنگلی در مجموع زمینه را برای پرورش شتر که می تواند خود را با شرایط بیابانی سازگار کند، فراهم کرده است.
مدیر امور دام سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان با بیان مطالب فوق گفت: استان با دارا بودن ۲۰ هزار نفر شتر که ۵۰ درصد این تعداد در جاسک و سیریک هستند حائز رتبه سوم کشوری از نظر آماری و تولیدات شتر است.
زارعی با بیان اینکه گوشت شتر محصولی دامی است که هیچگونه مواد افزودنی ندارد، ادامه داد: اهمیت دادن به تولید گوشت شتر در استان باید در اولویت قرار گیرد و شترداران برای پرورش هرچه بیشتر این نوع دام در استان باید تشویق شوند.
معاون تولیدات دامی جهاد کشاورزی هرمزگان نیز با اشاره به اینکه اهمیت دادن به پرورش این نوع دام در استان می تواند این استان را به قطب تولید شتر در کشور تبدیل کند، گفت: با معرفی توانمندیهای استان به موسسات بین المللی که به حمایت از تولیدات طبیعی و سالم می پردازند می توان به درصد موفقیت پرورش شتر در استان افزود و از آنجایی که شتر و شترداری در استان برای جذب توریسم ازاهمیت ویژهای برخوردار است باید جایگاه شترداری در هرمزگان به لحاظ حرفهای تعیین شود.
ابراهیم طغرلی ابراز داشت: با توجه به شرایط مساعد یاد شده در زمینه پرورش شتر تهیه طرحها و برنامه هایی از جمله طرح جامع شترداری در استان در دستور کار قرار گرفته است.
جای خالی اتحادیه و تعاونی های فنی
از آنجایی که طرح جامع شترداری بحث بسیار اقتصادی مفید و موثری بوده و اثرات مناسبی برجای گذاشته است به نظر می رسد حالا که دولت سهم خود در زمینه تامین علوفه، کاهش مدت قرنطینه و تسهیل صادرات شتر را فراهم آورده است، شترداران و دست اندرکاران بخش خصوصی هم باید دست به کار شوند و با تجمیع امکانات موجود از طریق تشکیل تعاونی های فنی و تولیدی از ظرفیت ها حداکثر بهره برداری را داشته باشند.
ایجاد یک تشکل صنفی برای شترداران و استقرار تعداد بیشتری از نیروهای دامپزشک در ایستگاه های شترداری برای رسیدگی به وضعیت بهداشت این دام از مهم ترین نیازهای هرمزگان برای تقویت زمینه تولید شتر و فراوردهای جانبی آن است.
همچنين به نظر مي رسد افزايش سقف بیمه شتر نیز براي پرورش دهندگان بسيار ضروری است چراکه میزان غرامت پرداخت شده به شترداران بسیار ناچیز است و از یک گله شتر تنها پنج یا شش شتر زیر پوشش بیمه قرار می گیرد و مشمول پرداخت غرامت می شود و لازم است در این زمینه نيز تدابیری اندیشیده شود تا هم رغبت پرورش دهندگان به اين امر افزايش يابد و هم هزينه هاي ناشي از ريسك توليد پايين بيايد.
گفتنی است، شترداران سنتی در هرمزگان در زمینه پرورش شتر از روش های بسیار بکر و سنتی که نسل به نسل بر اساس تجربه پیشینیان به آنها منتقل شده، استفاده می کنند، در زمینه تغذیه وخرید نژاد این دام کمترین وابستگی به سایر کشورها را دارند و استفاده از این ظرفیت ها در کنار بهره مندی از روش های نوین مدیریت دام می تواند باعث افزایش توان پرورش شتر شود.
