بنا به گفته معاون سازمان محيط زيست خداحافظي درياچه اروميه با جغرافياي كشور با سونامي نمك همراه است و اين توفان نمكي بعد از درنورديدن شهرهاي مختلف از مرزهاي غربي به استانهاي البرز و تهران ميرسد.
از وقتي سونامي ژاپن اتفاق افتاد، ديگر از هر فاجعهاي به سونامي تعبير ميكنيم چراكه تجربه آن ولو از قاب تلويزيون عمق فاجعه را نشانمان داد. شايد به همين خاطر است كه اصغر محمدي فاضل، معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست چند روز بعد از اينكه اعلام كرد« درياچه اروميه در شرايط فاجعه اكولوژيك بسر ميبرد» و واكنش قابلملاحظهاي دريافت نكرد، از اين اتفاق به سونامي نمك تعبير كرد، بلكه جامعه نه براي نجات درياچه اروميه كه لااقل براي نجات خود به فكر بيفتد.
گويا واكنشها به اظهارنظر دوم محمدي فاضل به حدي شديد بوده كه وي در گفت و گو با «جوان» اخبار منتشر شده به نقل از خود را تكذيب كرد. حقآبه ساليانه درياچه اروميه بر اساس توافق كتبي سازمان حفاظت از محيط زيست با وزارت نيرو، سالانه ۱/۳ ميليارد متر مكعب است اما وزارت نيرو به اين تعهد خود پايبند نبوده و حقآبه اين درياچه را طي ساليان گذشته تأمين نكرده است.
همين امر باعث شد مقدار كسري آب درياچه اروميه به مرور افزايش پيدا كند. به طوري كه در حال حاضر اين درياچه بالغ بر ۲۴ ميليارد متر مكعب كسري آب دارد. يعني حتي اگر مسئولان وزارت نيرو از اين به بعد هم به فكر محاسن پايبندي به قول و قرارشان بيفتند باز اوضاع درياچه رو به احتضار اروميه رو به سامان نميرود و اين ميزان دريافتي ساليانه را جبران نميكند، يعني كسري ۲۴ ميليارد متر مكعبي جبران نخواهد شد.
محمدي فاضل تدبير برونرفت از اين بن بست خود كرده را اينطور بيان ميكند: بايد علاوه بر ۱/۳ ميليارد متر مكعب، ساليانه سهم بيشتري را براي اينكه جبران كمآبي درياچه اروميه اختصاص دهيم.
از طرفي فاضل از دريافتي حقآبه بسيار پايين در سالهاي گذشته گلايه ميكند و سال آبي ۹۱-۹۰ را با يك ميليارد و ۸۰۰ ميليون متر مكعب حقآبه دريافتي بهترين سال نسبت به سنوات گذشته ميداند. با اين حال هنوز نزديك به ۶۰ درصد حقآبه ديگر براي احياي اين درياچه مورد نياز است و تا پايان سال آبي تنها دو ماه باقي است.
كدام يك موفق ميشوند؛ وزارت نيرو يا محيط زيست؟! از سوي ديگر نبايد از نظر دور داشت كه احداث سد و تأمين آب مورد نياز شهرها و روستاهاي كشور جزو وظايف وزارت نيرو است؛ با اين حال زنده نگهداشتن درياچه اروميه به عنوان يك سرمايه ملي وظيفه هر فرد و نهاد دولتي و غيردولتي است، اما فارغ از تعهدات ملي، مسئله حفاظت از منافع محيط زيست و اكوسيستم بر عهده سازماني به همين نام است كه برخي انفعال سالهاي اخير اين سازمان در برخي موارد را منجر به بروز خسارات غيرقابل جبراني در حوزه زيستمحيطي ميدانند.
محمدي فاضل ميگويد: اگر ما موضوع رهاسازي آب از سدهاي مخزني را پيگيري، با برداشتهاي غيرمجاز و چاههاي غيرقانوني كه در حوزه درياچه اروميه وجود دارد، برخورد و همچنين مسيرهاي انتقال آب به درياچه اروميه را لايروبي و بازگشايي كنيم، با همين چند اتفاق ساده مقدار آب قابلتوجهي به درياچه وارد خواهد شد.
وي البته اين سؤالها را پاسخ نداده است كه چرا همين چند كار ساده را نكرديم؟! آيا اين كار بر عهده سازمان حفاظت محيط زيست نبوده است؟ چرا كارشناس و نماينده محيط زيست در جريان انجام پروژههاي آبي وزارت نيرو در اين منطقه حضور نداشته است تا در صورت بروز تهديد براي اين درياچه اخطارهاي لازم را بدهد؟ و. . .
توفان نمك ميآيد، نميآيد، هر دو گزينه؛ هيچ كدام! معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست طبق اظهارنظري موضوع توفان نمك را از جمله موضوعاتي ميشمارد كه از ساليان گذشته توسط كارشناسان حوزه محيط زيست هميشه در رابطه با آن اخطار داده ميشده است و هنوز جاي نگراني دارد. وي ميافزايد: حتي در گزارشاتي كه ما به مقامات كشور دادهايم و همچنين جلسهاي كه در مجلس شوراي اسلامي برگزار كردهايم عنوان شد كه نگراني ما در خصوص توفانهاي نمك در درياچه اروميه اين است كه ما توفان نمك را در حوزه استان آذربايجان شرقي بسيار محتمل ميدانيم و حتي گستره آن را تا مرزهاي غربي استان تهران پيشبيني ميكنيم. وي تأكيد ميكند: احتمال رسيدن غبار نمك به استان زنجان جدي است و استانهاي البرز و تهران هم در معرض خطر غبار سونامي نمك هستند.
واكنش مجتبي رحماندوست نماينده مجلس مبني بر پيگيري توفان نمكي در مجلس نشان ميدهد كه رايزنيها و هشدارهاي رسانهها توانسته مجلس را نسبت به موضوع حساس كند.
اين در حالي است كه كمتر از ۱۰ روز پيش محمدجواد محمدي زاده وجود سونامي نمك در اروميه را نفي و رد كرده بود. شايد بهتر باشد منتظر باشيم ببينيم اين اتفاق ميافتد يا نه! به هر حال تجربه تاريخي مستدلترين سند غيرقابل انكار است! اينطور نيست؟!
