ساعاتي چند از اعلان ماه مبارك مضان نگذشته بود كه سوت نمايش سريالهاي تلويزيوني به صدا درآمد؛ سريالهايي كه جزء جدانشدني اين ماه هستند. حال بايد ديد كه هنرمندان عرب در كنار فهرست غذاهاي رنگين اين ماه، چه فيلمهايي را جاي دادهاند؟! رمضان امسال در مقايسه با سال گذشته با اين ويژگي متمايز ميشود كه در سايه تغييرات سياسي و شرايط جديد حاكم بر جهان عرب، چه سريالهايي براي روزهداران اين ماه الهي به نمايش درميآيد؟ ميتوان اين ماه را ماه بازگشت هنرمندان بزرگي از جمله عادل امام و محمود عبد العزيز و احمد سقا و كريم عبدالعزيز به آغوش تلويزيون شمرد، برخي از اين سريالها پيش از نمايش با استقبال چشمگير رسانههاي گروهي روبه رو شدند.
اين امر يا به دليل اهميت اين فيلمها براي مخاطب عرب يا به خاطر شرايط حاكم بر كشورهاي عربي صورت گرفت. پس از غيبت ۲۹ ساله از تلويزيون، عادل امام با سريال «باند ناجي عطاءالله» باز ميگردد تا نقش ناجي، ديپلمات مصري را ايفا كند؛ ديپلماتي كه در سفارت كشورش در تلابيب مشغول به كار است. او كه موفق شده است به اسرائيل نفوذ كند، ترس و وحشت آنها را برميانگيزد و در نتيجه ميكوشند به طريقي وي را از سر راه خود بردارند. در واقع اسرائيل حاصل دسترنج ناجي را در بانكي ميگذارد، بدين ترتيب وي تصميم ميگيرد به كمك باندي در مصر، بازگشته و به يكي از بانكها حمله كند و دارو ندار زندگي خود را پس بگيرد. يكي ديگر از هنرمندان بزرگ، محمد عبدالعزيز است كه آثار هنري خود را به دقت گلچين ميكند تا فيلمهايي را عرضه نمايد كه در خور نامش باشند. اين چهره هنري در سريال «باب الخلق» در نقش مدرس زبان عربي ظاهر ميشود.
وي كه پس از ۲۰ سال به كشور بازگشته است، شاهد تغييرات چشمگير اجتماعي و سياسي مصر است. در اين سريال، ۱۰ هنرمند جديد به ايفاي نقش ميپردازند. وي آنها را از ميان بيش از يكصد هنرمند آماتور برگزيده است. در كنار آنها، چهرههايي همچون صفيه العمري وعبير صبري و منه فضالي نيز حضور دارند. بينندگان عرب همچنين چشم انتظار ديدن كريم عبدالعزيز، در سريال «فرار» هستند. اين هنرمند پس از غيبتي ۱۴ ساله، در اين سريال نقش مهندسي را ايفا ميكند كه قرباني توطئه يك تاجر ميشود: با متهم كردن وي مبني بر تلاش براي ترور يكي از سياستمداران بزرگ مصر، مهندس را از راه خود برميدارد. پس از نقشآفريني چشمگير يحيي الفخراني در«شب و پاسي از آن» و «شبزندهدار» اكنون همه بيصبرانه منتظر حضور اين هنرمند بزرگ در سريال «خواجه عبد القادر» هستند.
در اين سريال ستارگاني از جمله محمود الجندي و سوسن بدر و عبدالعزيز مخيون نيز به ايفاي نقش ميپردازند. رمضان ۲۰۱۲ فرصتي است براي تكميل بخشهاي دوم فيلمهاي مصري و سوري و خليجي با عناوين «ارزشمندتر از زندگيام» و «ابو جانتي» و «روزهاي مدرسه» و تكميل بخش سوم فيلمهاي خليجي «لحظههاي بحراني» و «شب زندهدار» كه به موضوع حمله نيروهاي صدام حسين به عراق در سال ۱۹۹۰ ميپردازد. علاقهمندان به اين سريالها انتظار دارند چهارمين بخش از «دختران جوان» با پنجمين بخش از «ورودي محله» رقابت كند. از معروفترين اين سريالها، «مكر زنان۲» با هنرنمايي نبيله عبيد و ويفي عبده است كه عبيد در اين سريال در قالب زني نيرومند و «حلاوتهم» نام ظاهر ميشود كه پس از سپري كردن محكوميت خود در زندان، در پي انتقام گرفتن از «كيداهم» بر ميآيد، ايفاي اين نقش را ويفي عبده بر عهده دارد. شايان ذكر است يكي از جنجالبرانگيزترين سريالها «فاروق عمر» ميباشد كه به بررسي زندگي عمر بن خطاب ميپردازد. از ميان سريالهاي ماه مبارك رمضان، سريال «روزگار برگوت» و جلوههاي هنرياش، با استقبال مردمي گستردهاي در سالهاي اخير روبه رو شده است.
به نظر ميرسد اين سريال كه مسائل اجتماعي شام قديم را به تصوير ميكشد، در سالهاي اخير به دليل نمايش بيش از حد، ارزش خود را از دست داده است. پرداختن به همه سريالهاي ماه مبارك رمضان ۲۰۱۲ چندان آسان نيست. تعدادي از كانالهاي ماهوارهاي براي اينكه از قافله بينندگان پرو پا قرص سريالهاي اين ماه مبارك جا نمانند، در نمايش آنها از هم سبقت ميگيرند، علاوه بر اين برخي از كانالهاي محلي نيز فيلمهاي ويژه اين ماه را نمايش ميدهند. بسياري از مسلمانان بر اين نكته تأكيد دارند كه ميبايست ماه رمضان ماه بندگي و نزديكي به حق تعالي باشد و نبايد اين فرصت را پاي صفحه تلويزيون از دست بدهند، برخي ديگر بر اين اعتقادند كه اسلام دين آسانگيري است و از اين رهگذر، از سريالهاي اين ماه انتظار ميرود كه از خلال موضوعهاي مختلف نمايشي، به مسائل مهم اجتماعي پرداخته و در پي يافتن راهحلي براي معضلات جامعه باشند. صرفنظر از جنبه سرگرمي، اين سريالها براي بسياري از افراد منبعي براي شناخت و آگاهي از حوادث مهم و شخصيتهاي تاريخي به شمار ميروند.
