انتشار گزارش و شایعات آسیبرساندن مترو به سیوسه پل و سخنان پیرامون آن در خبرگزاری مهر روز بیست و سوم آذر ماه جاری ، مسئولان سازمان قطار شهری اصفهان را واداشت تا برای نخستین بار اقدام به انتشار نقشه خطوط مترو کنار سیوسه پل کنند.
بحث انحراف دستگاههای TBM و عبور این دستگاه از زیر سیوسه پل چندی است که بهعنوان یک مشکل اساسی در میان دوستداران و کارشناسان میراث فرهنگی مطرح است و حتی چندی پیش یکی از کارشناسان نام آشنای میراث فرهنگی ادعا کرد که تونل مترو دقیقا از زیر پایههای سیوسه پل رد شده است و اخیرا نیز تعدادی از رسانهها مدعی شدهاند که برخی از ترکهای ایجاد شده در سیوسه پل به خاطر رد شدن دستگاههای حفار از زیر این پل و حفر تونل مترو است که تمامی ادعاهای مذکور از طرف مسئولان سازمان میراث فرهنگی و سازمان قطار شهری اصفهان رد شده است.
در همین رابطه رییس سازمان قطار شهری اصفهان به خبرنگار ما گفت: من فکر میکنم تمامی این شایعهها با مقاصد سیاسی مطرح میشود و برخی قصد دارند به جای پرداختن به مسائل کلان و ریشهای مترو با به چالش بردن آن مسائل اساسی دیگر را مکتوم نگه دارند. عبدالجواد زعفرانی ادامه داد: حقیقت آن است که از این پس رویه خود را عوض میکنیم و از افراد و رسانههایی که اینگونه و بدون استناد به هیچ مدرک مستدل و محکمه پسندی به تشویش اذهان عمومی میپردازند، شکایت خواهیم کرد.
وی با رد شایعه عبور مترو ازفاصلههای نزدیک چون ۲۰ متری رمپ سیوسه پل، تصریح کرد: نزدیکترین فاصله تونل ما با این پل ۴۰ متر است که نقشه آن نیز برای انتشار در اختیار رسانهها قرار میگیرد، این نقشه به وسیله دستگاههای GIS برداشته شده و میراث فرهنگی نیز بر آن مهر تایید زده است و هر آن کس که اعتقاد دارد این نقشه غلط است میتواند مدارک و مستندات خود را ارائه کند.
ترك هاي سيوسه پل فعال نيست
مدیر کل سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان نیز در مورد تركهاي به وجود آمده در سيو سه پل گفت: ما برای هر ساختمانی دو نوع ترک داریم که ترک فعال و غیر فعال است و اصولا در بناهای تاریخی ترکهای غیر فعال وجود دارد ولی هیچ ترک فعالی در سی و سه پل وجود ندارد.
اسفندیار حیدریپور با اشاره به نگرانی میراث فرهنگی از عبور مترو در مجاورت بناهای تاریخی گفت: با همکاری دانشگاه علم و صنعت وضعیت عبور مترو از کنار بناهای تاریخی مدرسه چهارباغ و سی و سه پل بررسی می شود.
افزود: دانشگاه علم و صنعت مطالعات کارشناسی بر روی عبور مترو از کنار این بناهای تاریخی را از جهات مختلف بررسی خواهد کرد.
وی با اشاره به اینکه این دانشگاه چندی پیش در کنار سی و سه پل و مدرسه چهارباغ یکسری ارتعاشات ایجاد کرد ادامه داد: دانشگاه در حال حاضر مشغول بررسی تاثیرات و نتایج این ارتعاش ایجاد شده است.
حیدریپور در ادامه سخنان خود با اشاره به اینکه دانشگاه علم و صنعت به طور کارشناسی به دنبال بررسی عبور مترو از کنار بناهای تاریخی است تصریح کرد: در همین راستا تونل مترو به مدت ۴۸ ساعت باید در اختیار این دانشگاه قرار گیرد تا اقدامات کارشناسی در این خصوص صورت پذیرد.
وی ادامه داد: در این بررسی ریل گذاری لازم در تونل انجام و واگن مترو با حداکثر وزن و سرعت از کنار این بناهای تاریخی حرکت میکند تا تاثیرات این تردد بررسی شود.
حیدریپور در ادامه سخنان خود با اشاره به نصب دستگاه لرزه نگار بر روی مدرسه چهارباغ و سی و سه پل افزود: این دستگاهها حتی اگر دانشگاه علم و صنعت اعلام کند عبور مترو از کنار سی و سه پل و چهارباغ بلا مانع است بر روی این بناهای تاریخی خواهد ماند تا به صورت لحظهای نیز این لرزشها را رصد کنیم.
مديركل ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري استان اصفهان تصریح کرد: مرمت سيوسه پل يا پل اللهورديخان جزو پروژههاي مرمتي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان اصفهان است كه امسال مرمت آن آغاز شد.
اختلاف نظر بر سر تركهاي سي و سي پل
بحث تركخوردگي سيوسه پل اصفهان در حالي اين روزها مطرح شده است كه نظرات متفاوتي در مورد علت ايجاد آن عنوان شده است.
برخي علت اين تركها را مرمت غيراصولي سالهاي گذشته ميدانند و برخي حفاري مترو و خشكي زاينده رود را عامل اين تركخوردگي عنوان ميكنند و البته برخي نيز وجود ترك را از اساس منكر ميشوند.
حسين جعفري، مديرعامل سازمان بهسازي شهرداري اصفهان چندي پيش در واكنش به اين كه شهرداري اصفهان آمادگي دارد به صورت كارشناسي اين موضوع را بررسي كند، گفت: اسناد و مدارك آسيبشناسي از سيوسه پل گواه بر اين است كه اين پل ۴۰۰ ساله هيچگونه تركي برنداشته است.
در همين حال دبير و سخنگوي ائتلاف انجمن ميراث فرهنگي استان اصفهان در گفتوگو با خبرنگار ما مرور زمان، خشكي زايندهرود، فرسودگي سازه سيوسه پل و عبور ماشينهاي سنگين از روي سيوسه پل را از عوامل ايجاد ترك اين پل عنوان كرد.
عليرضا روحاني افزود: بايد از قبل پيشبيني ميشد كه امكان خطر براي اين سازه آبي با ۴۰۰ سال قدمت وجود دارد.
وي یادآور شد: نميتوان گفت مترو آسيبي به سيوسه پل نزده، قطعا آسيبهايي از اين طريق به سيوسه پل وارد شده است؛ اما براي اينكه بگوييم تركها صد درصد نتيجه حفاري براي مترو است، كمي زود است و نخست بايد اين قضيه كاملا كارشناسي شود.
وي با تأكيد بر اينكه بحث كارشناسي ميتواند راهگشا باشد، اظهار كرد: تركهاي سيوسه پل قبلا هم بودند، ولي اكنون برخي از آنها عميقتر و گسترده شدهاند و فاصله بين آجرها بيشتر شده است پس ميتوان گفت كه مترو بيتأثير نبوده است.
طاهري اعتقاد دارد: عبور مترو و حفاريهاي انجامشده در اين زمينه ارتباطي با تركهاي ايجادشده در سقف سيوسه پل ندارد. اين تركها ميتواند بهدليل عمر بنا يا موارد ديگر باشد كه يك اتفاق طبيعي است. با بررسي كارشناسي ما و مشاور پيمانكار اعلام شده كه حفر تونل لطمهاي به اين اثر تاريخي وارد نكرده و نخواهد كرد.
به داد سنگ های دوره صفویه برسید!
ترک های سی وسه پل به علت کهولت مصالح و سازه دو گانه و متفاوت در این بنای تاریخی می باشد این در حالی است که بزرگنمایی ترک های موجود در پل سی وسه پل در مقایسه با ۶ سال قبل بسیار ناچیز و حتی بچه بازی است.
عضو شورای فنی سازمان میراث فرهنگی استان اصفهان و کارشناس مرمت سی و سه پل در سال ۸۵درباره علت ترک های ایجاد شده در این پل تاریخی می گوید:در سال ۴۹ این بنای تاریخی با سازه بتن آرمه مرمت شد و کف آن یعنی زیر آسفالت موجود به طور کامل از این نوع مصالح استفاده شده اما در زیر بتن آرمه در تاق ها، پایه ها و پی ها جنس پل از مصالح بنایی می باشد.
داریوش حیدری با اشاره به مطالعات کارشناسی در خصوص عبور مترو از زیر پل با توجه به سازه دوگانه سی وسه پل می افزاید: برطبق مطالعات انجام شده پیش بینی گردید ساختار متفاوت این پل بر اثر ارتعاشات حاصل از عبور مترو آسیب به این اثر تاریخی برساند لذا مسیر منحنی عبور مترو با فاصله ۴۰ تا ۷۰ متری از این پل به تایید مشاوران و کارشناسان سازمان میراث فرهنگی رسید.
وی استفاده از مواد مستهلک کننده در ریل گذاری مترو را جهت اطمینان و احتیاط بیشتر به عبارتی محکم کاری می داند و تصریح می کند: ترک های موجود در سی وسه پل کهنه است به طوری که تار عنکبوت بسته است.
وی از ترک های ایجاد شده در سی و سه پل در ۶ سال پیش سخن به میان می آورد و به عنوان کارشناس مرمت گر سال ۸۵می گوید: قبل از این که حفاری تونل مترو در این محدوده انجام شود ترک هایی در سی وسه پل پدید آمده بود و آسیب جدی در این پل مشاهده می شد همچنین ترک های کنونی در مقایسه با ۶ سال پیش بسیار ناچیز است.
وی علت ترک های ایجاد شده در سی وسه پل را کهولت و پیر شدگی مصالح عنوان و رفتار متفاوت سازه دو گانه سی و سه پل را از جمله علل ایجاد شکاف هایی در این پل می داند و خاطر نشان می کند: انقباض و انبساط مصالح بتن آرمه با آجر و ملات متفاوت است لذا بر یکدیگر این مصالح نیرو وارد می کنند و منجر به ایجاد ترک هایی می شوند.
این کارشناس مرمت آثار باستانی از ترک های ایجاد شده در سی وسه پل در سال ۸۵ یاد می کند و می گوید: اگر کسانی که ترک های موجود را در بوق و کرنا کرده اند شکاف های ۶ سال پیش را مشاهده می کردند به طور حتم شرمنده می شدند و بزرگنمایی این ترک ها را بچه بازی می دانستند.
وی به کسانی که به شایعات ایجاد ترک در سی و سه پل را بر اثر حفاری تونل مترو دامن می زنند توصیه می کند: به داد سنگ های دوره صفویه سی وسه پل و پل خواجو که دچار آبشستگی و یخ زدگی شده اند و در حال پوسته شدن و از بین رفتن هستند برسند همچنین جریان آب بند ملات های این سنگ ها را خالی کرده و آسیب جدی به آنها وارد شده است.
