الناز خماميزاده | در اوايل دهه ۳۰ امريكاييها هزاران قطعه از الواح ارزشمند باستاني ايران را كه از پرسپوليس كشف شده بود براي انجام پژوهش و مستندنگاري به امانت گرفتند اما هم اكنون با گذشت ۷۵ سال هنوز سرنوشت بازگشت اين اشيا به خانه يا عدم بازگشت و خوردن چوب حراج به آنها نا معلوم است، اين در حالي است كه بر اساس اخبار منتشر شده در برخي خبرگزاريها امريكا قصد بازگرداندن آثار ميراث فرهنگي متعلق به ويرانههاي ماچوپيچو را پس از گذشت ۱۰۰ سال دارد. الواح هخامنشي در مؤسسه شرق شناسي دانشگاه شيكاگوي امريكا در حالي سالهاي دور از خانه راسپري ميكنند كه بر پايه توهمات القايي غرب در خصوص ايران، بازماندگان حادثه بمبگذاري سالهاي ۱۹۹۷ و ۱۹۸۳ ميلادي در بيتالمقدس و بيروت با چشم دوختن به چكش مزايده، الواح هخامنشي ايران راغرامت خود ميدانند.
به گزارش «جوان»، پس از خلف وعدههاي فراوان امريكا در بازگرداندن اشياي تاريخي اكثر كشورها، يكي از دانشگاههاي اين كشور بيش از ۱۷۰ اثر تاريخي متعلق به ويرانههاي ماچوپيچو را كه گفته ميشود تأثير زيادي در شناسايي ويژگي آناتومي پروييهاي باستان دارد، جمعه آينده طي مراسمي در شهر سوسكو به مقامات كشور پرو تحويل خواهد داد. اين اشيا كه مشتمل بر اسكلتهاي انساني و اشياي تاريخي است در قالب ۲۶ صندوقچه از مسير نيويورك به ليما منتقل ميشوند و سپس به ماچوپيچو ارسال خواهند شد.
بازگشت اشياي ماچوپيچو آن هم بعد از ۱۰۰ سال به موطن اصلي خود بسياري از كارشناسان و پژوهشگران را به ياد بحران اشياي ۲۵۰۰ ساله ايران مياندازد كه ۷۵ سال از تاريخ به امانت سپرده شدنشان نزد امريكاييها ميگذرد و در صورت سهلانگاري مسئولان حقوقي سازمان ميراث فرهنگي كشورمان سرنوشت شومي را پيش رو خواهند داشت، هر چند كاميار عبدي، باستان شناس و پژوهشگر برجسته كشورمان در گفتوگو با «جوان»، رأي دادگاههاي امريكايي به حراج اشياي ايراني در امريكا را بعيد ميداند.
موضوع خطري كه از حدود پنج سال پيش قريب ۳۰ هزار لوح باستاني ايران را به شدت تهديد ميكند از ادعاي دادگاههاي امريكايي به پرداخت غرامت ۳۰۰ ميليون دلاري به هر يك از بازماندگان يهودي- امريكايي بمبگذاريهاي انتحاري سالهاي ۱۹۹۷ و ۱۹۸۳ ميلادي آغاز شد كه به دنبال سر باز زدن ايران از اين راي ناعادلانه، بازماندگان چشم طمع خود را به اشياي تاريخي ايران در موزههاي سرتاسر امريكا از جمله دانشگاه شيكاگو و الواح هخامنشي آن دوختند و با لابي اسرائيلي سعي در پيشبرد اهداف شوم خود داشتند. در سال گذشته خطر حراج اشياي تاريخي ايران محسوس بود تا آنكه فروردين امسال دادگاه تجديد نظر امريكا مزايده و فروش اين الواح را براي دفع الوقت به تعويق انداخت.
عبدي كه خود پيشتر در دانشگاه شيكاگو تحصيل كرده و از انبارهاي محل نگهداري الواح به گرو نگه داشته ايران ديدن كرده است، در خصوص اين استدلال و بدعت تمسخر آميز و فتنه انگيز به «جوان» ميگويد: بعيد ميدانم سرنوشت نهايي اشياي تاريخي ايران در نهايت مزايده باشد. اگر دادگاههاي امريكايي به مزايده اشيا رأي دهند، پرونده نهايتاً به ديوان عالي امريكا ميرود و در آنجا به احتمال زياد باز هم اين مسئله نقض ميشود.
عبدي با بيان اينكه صدور هر گونه رأي مخالف ايران در اين دادگاه براي امريكاييها مايه آبروريزي است، ادامه ميدهد: اگر اشياي ايران در امريكا مزايده شود بازماندگان ۲۹۰ قرباني هواپيماي ايراني كه سالها پيش با اصابت موشك امريكايي سقوط كرد يا حتي بازماندگان جنگ ايران و عراق ميتوانند از اين پس نسبت به دريافت غرامت از امريكا و مصادره مايملكات اين كشور اقدام كنند. حراج الواح ايران اگر رسميت پيدا كند، غوغايي به پا ميشود، براي مثال بازماندگان جنگ جهاني دوم درصدد حراج آثار و اشياي هنري آلمانها در سرتاسر جهان و بازماندگان كشته شدگان به دست مافياي ايتاليا نيز درصدد حراج لبخند «ژوكوند» برخواهند آمد.
الواح باستاني ايران از ارزش بسياري برخوردار بوده و واقعيات تاريخي بينظيري پيرامون سيستمهاي اداري و اجتماعي حكومتهاي باستاني ايران را به نمايش ميگذارند. در عين حال متيو اسپالر، استاد دانشگاه شيكاگوي امريكا كه سرپرستي گروه تحقيق روي الواح پرسپوليس را بر عهده دارد درباره الواح هخامنشي و پيامدهاي فروش و مزايده آنها ميگويد: اگر رأي پيش فرض فروش آثار به ثبت برسد، اين آثار تاريخي و فرهنگي بينظير هزار تكه خواهد شد و هر تكهاش جداگانه به فروش خواهد رسيد و چنين چيزي فقدان بزرگي را متوجه آينده دانش بشري خواهد كرد. وي همچنين ميگويد: در سال ۱۹۳۶ ميلادي، ايران با اعتماد خود صادقانه اين اشيا را براي مطالعه به ما سپرد و حالا ما بايد اين اعتماد را به درستي پاسخ گوييم.
موضوع بازگشت اشياي تاريخي ايران كه هر از گاهي تيتر اول منابع خبري ميشود، در حالي به سكوت خبري فرو رفته است كه گفته ميشود صدور رأي نهايي براي امريكا از آن نظر مشكل است كه چنانچه رأي به نفع ايران صادر شود، امكان پيگيري حقوقي براي مدعيان يهودي– امريكايي از بين رفته و چنانچه رأي به نفع لابي اسرائيل منتشر شود نيز دولت ايران ارتكاب چنين بيعدالتي و تخطيگري را به گوش جهانيان خواهد رساند!
