علي البرزي / درماههاي گذشته خبرهاي گوناگوني از جرائم رايانهاي در رسانهها و سايتها منتشر شده است. مهمترين اين خبرها هم حول محور جرائم فضاي سايبر و كلاهبرداريهاي آنلاين اينترنتي به بهانه جا به جا كردن وجه نقد متمركز شده است.
آمار جرائم فضاي مجازي و كلاهبرداريهاي اينترنتي تا حدي افزايش يافته است كه روز گذشته - سهشنبه-پليس فضاي توليد وتبادل اطلاعات نيروي انتظامي در اطلاعيهاي نسبت به افزايش يكي از كلاهبرداريهاي اينترنتي دركشور هشدار داد.
«برداشتهاي غيرمجاز از حسابهاي بانكي و كلاهبرداريهاي رايانهاي روبه افزايش است، مردم هشيار باشند» اين هشداري بود كه روز گذشته به نقل از معاون اجتماعي پليس فتا در رسانههاي گوناگون منتشر شد؛ هشداري كه تا پيش از اين كمتر از سوي مسئولان نيروي انتظامي رسانهاي شده است. در اين شگرد مجرمان با استفاده از شيوههايي مانند فيشينگ -استفاده از درگاه اينترنتي مشابه بانكها- و نصب برنامههاي جاسوسي و كلاهبرداري اقدام به ارتكاب اين جرم ميكنند.
كلاهبرداريهاي اينترنتي به آن دسته از سوءاستفاده از اطلاعات افراد در اينترنت، هك كردن سايتها، اخاذيهاي اينترنتي، ايجاد اختلال در حسابهاي بانكي و مواردي اين چنين گفته ميشود كه اين روزها به وسيله رايانه و در فضاي مجازي رو به افزايش است.
امروزه با توسعه تكنولوژي در فضاي مجازي، ماهيت و شكل جرائم هم تغيير يافته است؛ به صورتي كه ديگر لازم نيست كلاهبرداران براي سرقت اطلاعات كاربران يا انواع روشهاي مجرمانه خود را به زحمت بيندازند، كافي است به يك سيستم رايانهاي و يك خط تلفن متصل باشند و با اين روش امكان دسترسي به بيش از ۲۰ روش كلاهبرداري رايانهاي، ۱۲ روش هك و هفت مورد ارتباط مجازي به وسيله هكرها به راحتي فراهم است.
از سالها پيش بحث كلاهبــرداري اينترنتـي نقل محافل و رسانهها بوده است و هر از چند گاهي درباره خطرات اين نوع از كلاهبرداريها مطالب، گزارشها و مقالاتهاي گوناگوني براي هشدار به جامعه و آگاهسازي افكارعمومي منتشر شده است.
اما با وجود تمامي اين هشدارها و انعكاس مطالب هشداردهنده، بازهم درجامعه و در بين كاربران فضاي مجازي شاهد هستيم كه افرادي در دام افراد سودجو و شارلاتانهاي فضاي مجازي گرفتار شدهاند و حتي در مواردي تمامي دار و ندار خود را به دليل اغفال شدن از دست دادهاند. به راستي چرا جرائم رايانهاي رو به افزايش است؟
در حال حاضر در موضوع جرائم رايانهاي و اينترنتي دو موضوع اصلي مطرح ميشود يكي اقداماتي كه براي پيشگيري از اين نوع كلاهبرداريها انجام ميشود و ديگري ميزان آگاهي افكار عمومي جامعه از شگردها و تاكتيكهاي كلاهبرداري در فضاي مجازي است.
در موضوع اول در يك سال گذشته فعاليتهاي خوبي از سوي سازمانهاي دست اندركار و مسئول مشاهده ميشود، تصويب قانون جامعه مبارزه با جرائم اينترنتي در مجلس و تشكيل پليس فتا براي رصد و مقابله با جرائم اينترنتي تنها گوشهاي از برنامههايي است كه براي مقابله همه جانبه با انواع جرائم در فضاي مجازي انجام شده است.
هر چند براي تصويب يك قانون جامعه يا تشكيل پليسي براي مقابله با اين نوع جرائم در كشور كمي دير است، اما باز هم اين فعاليتها روزنه اميدي براي فعاليتهاي بعدي و برنامههاي آتي دراين زمينه در كشور است.
اما بحث اصلي در اين موضوع درباره آگاهسازي افكارعمومي جامعه به ويژه جوانان است، درحال حاضر به دليل تغيير روزانه شگردها و تاكتيكهاي كلاهبرداران در فضاي مجازي، بسياري از جوانان از روشهاي كلاهبرداري و اخاذي اطلاع ندارند و متأسفانه طعمه افراد سودجو در فضاي سايبر ميشوند.
از سوي ديگر مطالعه پروندههاي اين نوع از كلاهبرداريها نشان ميدهد كه ساده انگاري تعداد زيادي از كاربران اينترنت باعث ميشود تا روز به روز شارلاتانهاي فضاي مجازي با جسارت بيشتري وارد ميدان كلاهبرداري شوند تا شاهد مواردي زيادي از اين نوع از كلاهبرداريها در فضاي مجازي باشيم.
فراموش نكنيم كه بسط و گسترش اين نوع از كلاهبرداريها ممكن است به بحرانهاي بزرگ سياسي و امنيتي تبديل شود و حتي در سطوح بالاتر امنيتي و استراتژيكي، جنگهاي سايبري را در پي داشته باشد.
