زهرا چیذری/ با بخش نامه جدید وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی به بخش های پیوند تمامی دانشگاه های علوم پزشکی کشور قرار است ماجرای دلالی ها و بازار سیاه کلیه که سال هاست به چالشی تکراری تبدیل شده پایان یابد، چرا که به موجب این بخش نامه برای جلوگیری از سوءاستفاده های احتمالی،بخش های پیوند دانشگاه های علوم پزشکی تنها پس از دریافت معرفی نامه انجمن حمایت از بیماران کلیوی که با احراز هویت متقاضیان و اهداکنندگان صادر می شود،مجازند تا عمل پیوند کلیه را انجام دهند.
هاشم قاسمی رئیس انجمن حمایت از بیماران کلیوی در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار اجتماعی «جوان» ضمن بیان این خبر اظهار امیدوراری میکند که از این پس دیگر شاهد جولان دهی افراد فرصت طلب نباشیم و بازار سیاه کلیه برچیده شود.
۱۹۰۰ کلیه فروشی برای تعادل معادله احتیاج هر کجا پای سودهای کلان میلیونی در میان باشد فرصت برای شکل گیری مافیا و دلالی فراهم می شود حتی اگر متاع چنین تجارتی زندگی انسان ها باشد. در بازار سیاه کلیه اما همه چیز برای سودجویی فرصت طلبان فراهم است چراکه هر دو سوی این معامله احتیاج است؛ یک سو احتیاج مادی اهدا کننده و سوی دیگر احتیاج گیرنده کلیه به این عضو حیاتی برای ادامه زندگی و این دلایل آنقدر محکم است که از سالانه ۲ هزار پیوند کلیه ای که در ایران انجام میگیرد ۹۵ درصد آن از کلیه های فروشی باشد.
داوطلبان فروش کلیه هم تعدادشان کم نیست نه فقط در و دیوار خیابان «فرهنگ حسینی»، حتی اینترنت و وبلاگ های شخصی هم به مکانی برای عرضه کلیه جوانانی تبدیل شده است که به دلیل نیاز مالی حاضرند سلامتی خود را تقسیم کنند. میانگین سنی فروشندگان کلیه ۲۵ سال است چراکه افراد بالای ۳۵ سال گزینه مناسبی برای پیوند نیستند و تمامی این شرایط بدین معناست که وزارت بهداشت به عنوان متولی امر باید برای ساماندهی چنین وضعیتی اقدامی اساسی داشته باشد؛اقدامی که اکنون در قالب یک بخش نامه نمود یافته است.
بخش نامه ای برای پر شدن شکاف فقیر و غنی در بخش نامه وزارت بهداشت که به امضای معاون درمان رسیده است با اشاره به مذاکرات صورت گرفته با انجمن حمایت از بیماران کلیوی ایران و ضرورت کنترل شرایط حاکم بر فرآیند پیوند از اهداکنندگان زنده ،معرفی متقاضیان و اهداکنندگان کلیه فقط و فقط به انجمن حمایت از بیماران کلیوی واگذار شده است تا این انجمن مطابق لیست انتظار بیماران دیالیزی در نوبت پیوند کلیه ، اهدای این عضو حیاتی را ساماندهی کند .
بدین ترتیب از یک سو بساط بازار سیاه و رقم های کلانی که دلالان به جیب می زدند برچیده می شود و از سوی دیگر نیز افراد ثروتمند نمی توانند به دلیل فقدان نظارت شایسته، از پول پلی برای دور زدن قوانین و بیماران بی بضاعت بسازند . بنا به تاکید رئیس انجمن حمایت از بیماران کلیوی اگر این بخش نامه به درستی اجرا شود بیماران دیالیزی چه ثروتمند و چه فقیرنباید به طور مستقل برای خرید کلیه اقدام کنند و تمامی افرادی هم که می خواهند کلیه خود را اهدا کنند باید از طریق این انجمن اقدام کنند.
تخلف بیمارستان ها و دخالت یک بنیاد در کلیه فروشی
قاسمی دلیل وجود بازار سیاه کلیه را تخلفات برخی از بیمارستان ها در روند اهدای کلیه عنوان میکند؛تخلفاتی که مسیرهای متعددی را پیش روی بیماران دیالیزی قرار می داد اما با بخش نامه اخیر وزارت بهداشت تنها یک مسیر برای دریافت کلیه وجود دارد.به گفته وی مبلغ ۶ میلیون تومان به اهداکنندگان کلیه پرداخت می شود ؛ این مبلغ هزینه ای است که به ازای بستری و درمان به اهداکننده پرداخت می شود و به باور قاسمی شایسته نیست نامش را خرید و فروش بگذاریم .
همچنین شنیده های خبرنگار «جوان»حاکی از آن است که برخی از افراد متمکن از طریق بنیاد امور بیماری های خاص با صرف هزینه های بیشتر ، بدون نوبت کلیه دریافت می کردند که با توافقات انجمن حمایت از بیماران کلیوی با استانداری این مسیر تخلف نیز بسته خواهد شد.
فرهنگ اهدای عضو راهکاری برای بیماران دیالیزی سالیانه ۱۵ درصد به بیماران دیالیزی افزوده می شود و به گفته دبیر سیزدهمین سمینار جهانی نفرولوژی در حال حاضر ۲۰ هزار بیمار دیالیزی و ۲۰ هزار بیمار نیازمند پیوند در کشور داریم و و مطابق پیشبینی ها سال آینده ۵ هزار نفر به آمار بیماران دیالیزی کشور افزوده می شود.آمار بالای ابتلا به دیابت و پر فشاری خون به دلیل تغذیه نامناسب و کم تحرکی ،اصلی ترین مقصران افزایش آمار بیماران کلیوی است بنابراین اغلب پزشکان با تاکید بر اصل اساسی پیش گیری برای افزایش امکان پیوند کلیه راهکار پیوند کلیه افراد مرگ مغزی را ارائه می کنند .
بنا به تاکید رئیس انجمن حمایت از بیماران کلیوی اگر فرهنگ اهدای عضو بیماران مرگ مغزی جا بیفتد بخش مهمی از مشکلات بیماران نیازمند پیوند حل می شود و نیاز به پیوند از افراد زنده کاهش می یابد به گفته قاسمی بیمارستان های امام خمینی (ره)، لبافی نژاد،سینا ومسیح دانشوری در حال حاضر در زمینه انجام پیوند از بیماران مرگ مغزی فعالند و بنا به گفته وی، در این صورت کلیه اهدائی کاملا رایگان است.