وي با وجود آنکه در طرح گام به گام از لغو تحريمهاي عليه ايران در ازاي همکاري کشورمان صحبت کرده بود، در گفتوگو با شبکه تلويزيوني سيانان گفت که اگر ايران همکاري کرده و ساخت سانتريفيوژها را متوقف کند، روسيه از تصويب تحريمهاي جديد عليه ايران حمايت نخواهد کرد.
اين در حالي است که طبق طرح گام به گام که قبلاً توسط وزير خارجه روسيه بيان شده بود، هر يک گام همکاري ايران باعث يک درجه کاهش تحريمهاي سازمان ملل ميشد.
وزير امور خارجه روسيه اعلام کرد که مسکو روش گام به گام را براي حل مسئله هستهاي ايران پيشنهاد ميکند که مشابه روشي است که پيش از اين در قبال کره شمالي به کار گرفته شده بود. او اعلام کرد: ايران بايد گام اول را بردارد مثلاً کار توليد سانتريفيوژها را به حالت تعليق درآورد. ما هم در عوض نه در چارچوب شوراي امنيت و نه به طور يکجانبه تحريمهاي جديدي را اعمال نخواهيم کرد. به گفته وزير خارجه روسيه پس از آن ايران به عضويت کامل پروتکل الحاقي پيمان منع اشاعه تسليحات هستهاي در خواهد آمد. لاوروف همچنين به توجيه سخنانش پرداخت و گفت: اگر ايران درک کند که همه اين کارها براي کنترل وضعيت منع اشاعه و نه براي تغيير نظام است، آن گاه فرصت آغاز گفت وگويي جدي درباره اين مسئله به وجود خواهد آمد.
روسيه در حد پيشنهاد دهنده است نه بيشتر
مهدي سنايي در گفتوگو با «جوان» اظهار داشت: لاوروف به شکلي به بخشي از مضامين طرح گام به گام که هنوز به بحث گذاشته نشده، اشاره کرده است. طبيعي است که ايران به صورت کلي از اين طرح استقبال کرده اما پذيرش آن را منوط به گفتوگوهاي کارشناسي و مذاکرات کرده است. توافق کلي روي اين طرح انجام شده و اگر طرفين درباره محتواي طرح به توافق برسند، به مرحله اجرا ميرسد. علاوه بر اين، اين طرح بايد مورد حمايت همه اعضاي ۱+۵ قرار بگيرد و ايران در کنار همه اين مسائل بايد روزي را ببيند که نمايانگر يک نوع حسن اعتماد باشد. وي تصريح کرد: در اين طرح هم آژانس به عنوان داور مطرح شده و کشورها در صورتي ورود پيدا ميکنند که اعتماد کافي وجود داشته باشد و آژانس به صورت بيطرف عمل کند. در واقع ملاک آژانس و روسيه فقط در حد پيشنهاددهنده است.
اين توافق بايد بين ايران و ۱+۵ باشد، ضمن اينکه ما تاکنون شاهد اظهار نظر ۱+۵ درباره اين طرح نبودهايم. بايد منتظر باشيم که موضعگيري کشورهاي ديگر را به صورت شفاف ببينيم.
اين عضو کميسيون امنيت ملي در ادامه با اشاره به پيشنهاد تعليق ايران در قبال دريافت سوخت ۲۰ درصدي گفت: طرح توقف غنيسازي ۲۰ درصدي پس از دريافت سوخت ۲۰ درصد هم از سوي رئيسجمهور مطرح شد و ايشان گفتند اين نياز ايران است. اين ظالمانه است که به ايران سوخت ۲۰ درصد تحويل ندهيد و به توليد آن اعتراض کنيد در حالي که نياز دارويي و صنعتي ايران آن را اقتضا ميکند. وي ادامه داد: آقاي رئيسجمهور به نشانه حسن نيت صحبت از توقف غنيسازي ۲۰ درصد ميکند، البته در مجموع مذاکرات، طرف ايراني حسن نيت خود را نشان داده است اما آنها اهل مذاکره نيستند. طرح مذاکره از سوي آنها فقط يک اهرم فشار است تا ايران را در اين مسير متوقف کنند.
روسيه، ايران را دوست استراتژيک خود نميداند
مهدي مطهرنيا، نيز در گفتوگو با «جوان» در اين خصوص اظهار داشت: آنچه در اين خصوص مورد توجه است، بحران واژگان و تنگناهاي ناشي از اين بحران در ادبيات سياسي پرونده هستهاي ايران است. گفتمان ناظر بر پرونده هستهاي ايران در غرب برخاسته از منطق پراگماتيسي با هويتي منفعتي محور و در حوزه پارادايم منابع و منافع است. به اين عبارت که هيچ کشوري در جهان بيش از آنچه به منافع خود ميانديشد، به علايق ديگران و از سوي حتي حيات آنها نميانديشد.
وي افزود: روسيه نيز از اين امر مجزا نيست. روسها در تاريخ رفتار و کنش سياسي خود نشان دادند که اگر بيش از کشورهاي ديگر قابل اعتماد نباشند، کمتر از آنها نيستند. زماني که طرح گام به گام مطرح شد، نگاه مثبتي از سوي بعضي از منابع رسمي ايران به روسها مطرح شد، چرا که واژگان مطرح از سوي لاوروف و ديگران سران روسيه بر مبناي برداشت طرف ايراني از گام به گام شکل و محتوا پذيرفت. به عبارت ديگر اين واژگان در دستگاه فکري کارگزاران پرونده هستهاي ايران تعريفپذير شد.
اين کارشناس خاطرنشان کرد: اين در حالي بود که در همان زمان بر اين نکته تأكيد شد که روسيه به دنبال ايجاد فضاي مثبت در بهرهبرداري از پرونده هستهاي ايران در مسير اهداف تعريف شده خود است. روسيه ايران را دوست استراتژيک خود نميداند بلکه تلاش دارد تا از آن به عنوان ابزار استراتژيک در جهت بالا بردن سطح بازيگري و امتيازگري استفاده کند، بنابراين بايد در برخورد با مقولهاي مانند طرح گام به گام، گفتمان واژگان در طرح روسيه را فراموش نکرد. نتيجه و ماحصل چنين نگرشي آن چيزي است که اکنون لاوروف بيان ميکند. به عبارت ديگر بيان او ترجمان ديگري است در قالب شوراي امنيت و با مديريت اعمال فشار بيشتر بر ايران است که توسط امريكا صورت ميپذيرد.
مطهرنيا در خصوص بحثي که اخيراً تحت عنوان توقف غنيسازي ۲۰ درصدي به محض دريافت سوخت ۲۰ درصد مطرح شده است، گفت: عدم درک ادبيات سياسي از سوي طرفين اصلي حاکم بر پرونده هستهاي ايران يعني ايران و امريكا، همه هزينههاي ملي اين ملتها را افزايش داده است.
وي تصريح کرد: بارها مغرب زمين به اين نکته پرداخته است که ايران ميتواند سوخت کمتر از پنج درصد داشته باشد، ايران پذيراي اين امر نشد و اکنون پس از گذر از مرز پنج درصد و اعلام حصول به ۲۰ درصد از سوي مراجع رسمي، از سوي آوردگاههاي بينالمللي اين موضعگيري بيان ميشود، اگر چه اين موضعگيري پس از دستيابي به اورانيوم ۹۹/۱۹ درصد ميتواند نمايانگر اعتبار فني و توان کارشناسان ايراني در اين زمينه باشد و از اين جهت جايگاه ايران را ارتقا بخشد اما هزينههاي مصروف شده در اين مسير آيا نسبت به بازگشت از اين موضعگيري منطقي است يا نه، پرسشي است که اکنون مورد توجه است.
