اگرچه در کشور ما هنوز عبور از سنت به صنعت دچار چالشهای بسیاری است اما در جهان امروز از انیمیشن - به عنوان یک رسانه - نیز یاد میشود.
در کشور ما نیز اخیراً انیمیشن را به یک هنر – صنعت – رسانه مزین میکنند اما به واقع ساخت انیمیشن به عنوان یک رسانه از کاربرد انیمیشن استنباط میشود؟ جای تردید نیست که امروزه قابلیتهای انیمیشن منجر به توجه صاحبان حرفه برای تبلیغ و معرفی محصول آنها شده است. امکان بازسازی و نمایش هرآنچه در تخیل میگنجد و تنها در رؤیا و اوهام یک فرد نهفته است موجب شده تا انیمیشن قابلیت بیبدیلی در ارائه تبلیغات مؤثر در رسانهها داشته باشد.
رویکرد استفاده از انیمیشن در تبلیغات در کشور ما نیز طی پنج سال اخیر روند رو به رشدی داشته است و این تحول با نمایش آثاری چون راهنمایی رانندگی و سایر تیزرهای تبلیغاتی تا آنجا توسعه یافت که گاهی بدون توجه به قابلیتهای انیمیشن و لزوم استفاده از آن سفارش دهندگان اصرار به نمایش و معرفی محصولات خود با تکنیکهای انیمیشن دارند.
به هر روی امروزه انیمیشن در صنعت تبلیغات کاربرد گسترده و روزافزونی دارد و قابلیتهای آن قابل انکار نیست اما بهتر است به بعد رسانهای انیمیشن در زمینههای دیگری از جمله خبری، گزارشی و مستندسازی بپردازیم که کمتر از آن بهره بردهایم درحالی که این توانایی در بسیاری از کشورهای جهان کاربرد فراوانی داشته و اهمیت انیمیشن را در رسانه و افزودن این قابلیت به عنوان اصلی انیمیشن از آنجا ناشی شده است. حال باید بپرسیم که چگونه میتوان در اخبار و ارائه اطلاعات خبری از انیمیشن استفاده کرد؟ سؤالی که پاسخی بسیار موجه و پذیرفتنی دارد، اگرچه ما توجه کافی به آن نداشتهایم برای یافتن پاسخ موردنظر اجازه دهید از کاربردهای معمول و ساده انیمیشن در ارائه اخبار از رسانهها شروع کنیم.
فرض کنید که اتفاقی مثل سقوط یک هواپیما در گوشهای از کشورمان رخ داده و امکان فیلمبرداری از لحظه وقوع حادثه به دست نیامده است. شما میتوانید با بازسازی دقیق حادثه، خبر مستند را با تصویری مشخص همراه کنید. بازسازی صحنه حادثه میتواند آنچنان دقیق باشد که تشخیص آن از فیلمبرداری زنده مشکل باشد. سقوط هواپیمای ایرباس امریکا از جمله وقایعی بود که در ایران با همین تکنیک ساخته شد و رویدادهای خبری به نمایش درآمد.
در بسیاری از وقایع تلخ که در رویدادهای خبری نقل میشود، سوژه حاضر نیست تا مقابل دوربین ظاهر شود یا صلاح و حفظ آبروی فرد وابسته به آشکار شدن هویت فرد خطاکار است. گاهی صلاح نیست مکانی که محل وقوع یک کلاهبرداری یا سوءقصد در آن رخ داده نشان داده شود. در اینگونه اخبار میتوان از انیمیشن برای نشان دادن فرد یا هویت نامشخص استفاده کرد و حتی صدای گوینده واقعی را به فیلم اضافه کرد یا محل واقعی را به شکلی که عناصر واقعی آن تغییر یافته و نامشخص شدهاند بازسازی کرد.
برخی از حوادث و وقایع مثل زلزله یا تصادف قابل فیلمبرداری یا نمایش نیست. معمولاً وسعت واقعی و هزینههای لازم برای پوشش خبری – تصویری در این حوادث با مشکلاتی مواجه میشود. در اینگونه موارد نیز میتوان از انیمیشن برای بازسازی حادثه استفاده کرد. تصاویر واقعینمایی میتوانند روند بازسازی را به شکلی بسیار واقعی انجام داده و لطمهای به مستند بودن خبر وارد بکنند.
از دیگر استفادههای مفید و مؤثر انیمیشن در رسانهها، ساخت آثار مستند و واقعی است که برخی از عناصر مورد نیاز آن در دسترس نبود یا مربوط به زمانهای دیگر میشود. استفاده از انیمیشن و شبیهسازی در اخبار تا جایی گسترش یافته است که گاهی منجر به جعل خبر با تصاویر ساختگی میشود و در مواردی موجب شکایتهایی مبتنی بر غیر واقعی بودن خبر شده است.
در سال 1999 مستندی در شبکه BBC به نام راه رفتن با دایناسورها ساخته شد که در ابتدای آن از عروسکهای روباتیک – که دقیقاً شبیه دایناسورها بودند - استفاده شد. تصاویر مجازی ذکر شده با تصاویر زندهای از طبیعت تلفیق شد و بیننده آنچه را مشاهده کرد که در میلیونها سال پیش اتفاق افتاده بود. این اثر جذاب با استفاده از تکنیک انیماتورنیکس تولید شد و مورد توجه بسیاری از علاقهمندان در سطح جهان قرار گرفت. انیمیشن بلند سینمایی و مستند آوای پنگوئنها در سال 2005 در فرانسه ساخته شد.
