نفيسه ابراهيمزاده انتظام - يكي از شيوههاي نوين اجراي آموزش و پرورش و آموزش دانشآموزان استفاده از مجتمعهاي آموزشي است، يعني ساخت و ايجاد اين مجتمعها هم صرفه اقتصادي دارد و هم موجب افزايش كيفيت آموزش و پرورش ميشود و به طور كلي سبب ارتقاي تربيت ميشود. بنابهاظهار آموزش و پرورش از سالهاي قبل موضوع طراحي و تعيين ضوابط مجتمعهاي آموزشي در كشور در دستور كار قرار گرفته است. با اين حال تا قبل از سال 88 هيچ ضوابطي در كشور براي طراحي و اجراي مجتمعهاي آموزشي وجود نداشته است. در اين راستا و به دنبال پيگيري منويات مقام معظم رهبري در خصوص معماري اسلامي ـ ايراني مدارس و ساختمانهاي آموزشي، مرتضي رئيسي، رئيس سازمان نوسازي مدارس كشور و معاون وزير آموزش و پرورش به «جوان» گفت: كار مطالعاتي آن متناسب با شرايط كشور انجام شد و اين مطالعه تطبيقي يك سال به طول انجاميد و نتيجه آن در جزوهاي تحت عنوان اصول و ضوابط طراحي و مكانيابي مجتمعهاي آموزشي آماده شد.
وي افزود: اين طراحي شامل مراكز آموزشي محلات هم ميشود و اين ضوابط در اسفند 88 به نتيجه رسيد و به سراسر كشور ابلاغ شد و در استانهاي مختلف كشور اجراي مجتمعهاي آموزشي با اين ضوابط به صورت اجبار در آمد.
رئيسي در ارائه تعريفي از مجتمعهاي آموزشي گفت: مجتمعهاي آموزشي كه در شهرها تعريف شدهاند، به اين شكل است كه با تفكيك جنيستي، مراكز آموزشي ابتدايي، راهنمايي و متوسطه كنار هم قرار بگيرند، البته با حياطهاي جداگانه. اين مجتمع فضاهاي مشتركي هم دارد مثل سالن ورزشي، كتابخانه، نمازخانه، سالن امتحانات و سالن اجتماعات كه به كل مجموعه سرويس ميدهند، ضمن اينكه ضوابطي تدوين شده كه هيچگونه اختلافي بين دانشآموزان مقاطع مختلف صورت نميپذيرد و در سراسر كشور (من عدد و رقم قطعي ندارم)، خصوصاً در استانهايي كه جمعيت دانشآموزي قابل توجهي دارند، تعداد زيادي مجتمع آموزشي در سال 89 طراحي و عمليات اجرايي آنها شروع شده است. يكي از سياستهايي هم كه وزير آموزش و پرورش براي سال 90 اعلام و به ما تكليف كرده رعايت مفاهيم معماري اسلامي ـ ايراني و باورهاي فرهنگي ـ بومي مردم و تناسب شرايط اقليمي منطقه در ساخت اين مجتمعها است.
معاون وزير آموزش و پرورش تصريح كرد: قرار بر اين است كه 32 مجتمع آموزشي با معماري زيبا و ماندگار طي سال 90 در مناطق مختلف كشور به شكل ويژه و به طوري كه اينها يادگاري از دولت نهم و دهم باقي بماند، ساخته و به عنوان سمبل و نماد نظام تعليم و تربيت هر استان و در نهايت كشور استفاده شود.
وي تأكيد كرد: تا آخر امسال اين طرح به بهرهبرداري ميرسد. البته طراحي و اجراي اين 32 مجتمع به شكل ويژه خواهد بود والا طراحي و اجراي مجتمعهاي آموزشي زيادي در سطح كشور در دستور كار است.
رئيسي پس از اين به ارائه سرفصل ساير برنامههاي حوزه رياست خود پرداخت و خاطرنشان كرد: در كنار اين برنامه ديگري نيز داريم و آن هم اين است كه فضاهاي آموزشي را كه كنار هم هستند، به شكل مجتمع در بياوريم. يعني ميشود كمبودهاي فضاهاي آموزشي كنار هم را برطرف كرد و مجموعه را به استانداردهاي مجتمع آموزشي برسانيم و تحت يك مديريت واحد اداره شوند. به عبارت ديگر سمت و سوي ساخت و سازهاي سازمان نوسازي مدارس از سال 90 به بعد به سمت ايجاد و ساخت مجتمعهاي آموزشي است، خصوصاً در شهرها و در كانونهاي جمعيتي، ضمن اينكه در اين مجتمعها ما ضوابطي تدوين كردهايم كه تمام نيازهاي دانشآموزان اعم از آموزش تا پرورش، در اين مجتمعهاي آموزشي تأمين ميشود.
رئيس سازمان نوسازي مدارس در پاسخ به اين سؤال كه «با وجود اين رويكرد ديده ميشود مدارس به صورت تكي هم در حال ساخت هستند، قرار بود مجتمعها، خصوصاً مجتمعهايي كه براي كاربري دانشآموزان دختر استفاده ميشود شاداب و محرمسازي هم بشوند، در حالي كه اين دو عمليات در كنار هم يك تناقض محسوب ميشود. پاسخ شما به اين تناقض چيست؟» ادامه داد: ساخت و ساز به شكل سابق متوقف نميشود. الزام ساخت مجتمع، وجود زمين به اندازه كافي است، يعني ممكن است در منطقهاي تراكم جمعيتي بالا باشد و مساحت زمين مدرسه تخريبي هم محدود باشد. آنجا چارهاي نداريم غير از اينكه آن فضاي آموزشي تربيتي را با يك فضاي آموزشي ايمن و استاندارد با استفاده از ارتقاعات و به صورت تكمقطعي تأمين كنيم. در جاهايي كه زمين به اندازه كافي وجود دارد، خصوصاً در ساخت و سازهاي جديدي كه در حوزه مسكن مهر ميشود و يا در شهرهاي جديد صورت ميپذيرد به راحتي ميتوان زمين مورد نياز مجتمع را فراهم كرد.
وي نبود زمين به اندازه كافي براي ساخت مدرسه در شهرها را نقص و ضعف نظام شهرسازي كشور برشمرد و افزود: براساس طرحهاي جامع و تفصيلي، زمينهاي بزرگ كه نياز واقعي نظام تعليم و تربيت است بايد تأمين شوند. در تمام دنيا نيز زمينهايي كه براي آموزش و پرورش ديده شده، زمينهاي بسيار بزرگي هستند كه ميتوانند تمام نيازهاي تعليم و تربيتي دانشآموزان را تأمين كنند. متأسفانه ما در بافتهاي فرسوده، كانونهاي جمعيتي و شهرهاي بزرگ مشكلي كه داريم كمبود زمين است. يعني ابعاد زمين كوچك است. در غير اين صورت طبق آخرين ابلاغ آموزش و پرورش تمام استانها موظفند ساخت و سازهاي خود را به سمت مجتمعها سوق دهند.
رئيسي در پايان اظهار كرد: تأمين زمينهاي آموزشي براساس تكاليف قانوني در كشور در حيطه مسئوليت وزارت مسكن و شهرسازي است. به عبارتي وزارت آموزش و پرورش نقشي در تعيين ابعاد زمينهاي مورد نياز آموزشي در كشور ندارد كه اين يك نقص است و بايد در شوراي عالي شهرسازي كشور، آموزش و پرورش هم نمايندهاي داشته باشد. به هر رو هر جايي در كشور كه زمين به ما اجازه دهد و دانشآموز وجود داشته باشد، اعتقاد ما رفتن به سمت مجتمعهاي آموزشي است.
