جشنوارهها وکنگرههای رنگارنگ شعر که در این سالها برگزار میشوند، عموماً کمکی به جریان شعر و ادبیات کشور نمیکنند، به همین علت در برهههای مختلف از سوی شاعرانی که به عنوان داور یا دبیر و. . . با این جشنوارهها یا کنگرهها همکاری داشتهاند، حمایت شده و از سوی شاعرانی که به نحوی یا دلیلی به بازی گرفته نشدهاند، مورد نقد واقع میشوند! گو اینکه در سالهای مختلف گاه به گاه جای شاعران حامی و منتقد عوض شده وگاهی هم این جایگاهها ثابت مانده است که این بستگی به نوع رفاقتها و هم خط بودنها داشته است. این جریان تا آنجا پیش رفته که تأثیر مستقیمی روی برندگان جوایز هم داشته است.
جشنواره شعر فجر و کنگره شعر دفاع مقدس که این روزها - هر دو جشنواره - درحال گذراندن آخرین مراحل داوریها و آماده شدن برای اعلام نتایج هستند، مورد نقد قرار گرفته و از سوی چند شاعر درباره تأثیرگذاری آنها سخن گفته شده است.
بودجههایی برای برنامههای فرمایشی
محمدحسین جعفریان که با فارس گفت وگوکرده است، با انتقاد شدید از اینکه بخش اعظمی از بودجههای دولت صرف برگزاری برنامههای فرمایشی میشود که خروجی مناسبی ندارند، گفت: مسئولان کشور باید به اقدامات اساسیتر توجه کنند چرا که هنوز ادبیات دفاع مقدس را جدی نگرفتهاند. این شاعر و مستندساز در حاشیه نوزدهمین کنگره سراسری شعر دفاع مقدس با انتقاد از برگزاری برخی از کنگرهها و حضور عدهای محدود عنوان کرد: هر سال شاهد حضور چهرههای تکراری در برخی از کنگرهها هستیم اما باید میدان را برای دیگران نیز باز گذاشت.
شرایط تأثیرگذاری شعر
ناصرفیض شاعر طنازی است که به مشکل دیگری اشاره کرده و به همین خبرگزاری گفته است: طنز در ادبیات دفاع مقدس وجود دارد، اما فضای کنگره شعر دفاع مقدس به گونهای است که ورود اشعار طنز به خاطر فضای جدی این رویداد کار دشواری است.
ناصر فیض طنزپرداز، بدون اشاره صریح به شاعران جشنوارهای و داورانی که به دلایل کاملاً غیرشعری و بدون اعتقاد لازم به اشعار دفاع مقدسی یا باور به مقدس بودن دفاع 8ساله مردم، گفت: شرط لازم برای تأثیرگذاری شعر نسل جوان، داشتن اعتقاد به ارزشهای دفاع مقدس است. در این مسیر باید دانست شعری که از بطن اعتقاد و التزام به جنگ تحمیلی نباشد، نمیتواند در روح مخاطب اثری داشته باشد؛ این موضوع در مورد طنز هم صدق میکند زیرا اگر هنرمند متعهد باشد و به طنز به عنوان یک ابزار روشنگری و اصلاح نگاه کند میتواند در زمینه دفاع مقدس نیز آثار طنز خوبی تولید کند.
همچنین مهدی مردانی درباره اشعار دفاع مقدس به خبرگزاری مهر گفت: هنرمندانی که در این حوزه قلم میزنند باید اهل دل باشند در غیر این صورت کار آنها به یک سبک کاری ضعیف و سبک تبدیل میشود و تبدیل به موضوعاتی میشود که در حال حاضر میبینیم.
وی افزود: این افراد تنها میخواهند شناسنامه کاری و حرفهای خود را به شعر آیینی مزین کنند و فقط نام آنها بر تارک دفاع مقدس نقش ببندد. در صورتی که این حرکت سبب تخریب دیگران هم میشود.
شعر ما پرهیز از کژی را میخواهد
حسین اسرافیلی یکی از شاعران نامآشنا و پیشکسوت نیز به مهر گفت: با گذشت سالهای جنگ، ارتباط شاعران جوان با موضوع دفاع مقدس قطع و این امر سبب تولید آثار کلیشهای شده است.
وی تأکید کرد: مطالعه و پژوهش میتواند زوایای نامکشوف را برای شاعران بگشاید و بدین ترتیب به آن بخشهایی که پرداخته نشده است، بیشتر توجه خواهد شد.
اسرافیلی اضافه کرد: امروزه شعر دفاع مقدس نباید منحصر به فتح خرمشهر یا شکست حصر آبادان باشد بلکه باید زوایای دیگر آن مورد بررسی قرار گیرد. یعنی عنصری که مردم را در آن زمان به منظور حفظ ارزشهای دینی، عقیدتی و جغرافیایی به میدان کشاند و آن تربیت استقلالطلبانه و آزادی خواهانه و تعهد نسبت به آرمانهای انقلاب و امام باید مورد توجه قرار گیرد. در این صورت است که شعر ماندگار و فاخر خواهد بود.
وی بهترین پیام را برای شاعران جوان حفظ سرمایههای جنگ و ارتباط با ادبیات گذشته دانست و گفت: ادب گذشته ما را به راستی و درستی و پرهیز از کژی و ناراستی دعوت میکند و میتواند بهترین منبع مطالعاتی باشد.
