مسعود روزبهانی* | اگر قصد ازدواج دارید و میخواهید بدانید بر چه اساس باید همسرتان را انتخاب کنید، بهتر است در این باره به اهل علم مراجعه کنید و با مطالعه آنچه که دین اسلام در این باره مطرح کرده است، به انتخاب همسر اقدام کنید. دین اسلام اشارههای فراوانی درباره انتخاب همسر کرده است. اگر چه امروزه مادیات به عنوان معیارهای اصلی در ازدواج و انتخاب همسر به شمار میآید، ولی میتوان گفت که اسلام در این باره اهمیت چندانی قائل نیست و آن را در رتبههای بعدی اهمیت قرار داده و معیارهای دیگری را بر آن مقدم شمرده است. اینگونه معیارها درباره زن و مرد به صورت مشترک مطرح شده است.
از جمله معیارهایی که بیش از دیگر معیارها در این باره از سوی دین اسلام حائز اهمیت شمرده شده است، میتوان به دینداری و ایمان دختر و پسر اشاره کرد. این ملاک را باید مهمترین ملاک در همسرگزینی دانست زیرا دین و هدایت دینی و پایبندی به باورهای مذهبی، یکی از بزرگترین ارزشها و نعمتها به شمار میرود.
این معیار هم در ایجاد زندگی سالم میان زوجین مؤثر است و هم در تربیت فرزند اهمیت دارد. تفاهم در همراهی زن و شوهر در دین و الزام به آن، باعث میشود آنها در تصمیمگیری مشترک کمتر دچار اختلافنظر شوند، به طوری که سبب میشود آنان در تربیت فرزند نگاه واحدی داشته باشند.
قطعاً کسی که ایمان و دین خود را حفظ کرده است، در زندگی مشترک نیز فردی موفق خواهد بود. دین، مانع مهمیدر برابر بینظمی و افتادن آدمی به ورطه گناه و ستمکاری میشود. رسول اکرم(ص) در این باره میفرمایند: «ازدواج کنید و بر شما باد که با همسری دیندار ازدواج کنید.» همچنین امام صادق (ع) نیز در این باره میفرمایند: «هر کس برای دین زن با او ازدواج کند، خداوند مال و جمال به او روزی میفرماید.» این دیدگاه در آیه 221 سوره بقره نمود بیشتری دارد. در این آیه میخوانیم: «آن گاه که خداوند، مؤمنان را از ازدواج با زنان مشرک و بیدین نهی میکند، هر چند بسیار زیبا باشند.»
داشتن اخلاق نیکو از دیگر معیارهایی است که از سوی دین مبین اسلام بر آن تأکید شده است. این ویژگی پس از ایمان، موضوعی است که نمیتوان جایگزینی برای آن یافت. به این معنی که خوش رفتاری و خوش گفتاری همسر از اهمیت بسزایی برخوردار است زیرا زن و مرد تکیه گاه و مایه آرامش یکدیگرند و تنها اخلاق پسندیده همسر میتواند خستگیهای روحی و جسمیطرف دیگر را برطرف کند. اگر همسری از بیشترین ثروت و زیبایی و شهرت برخوردار باشد، ولی بدرفتار باشد، مشکلات بسیاری را برای زندگی پدید خواهد آورد. به همین دلیل، در احادیث اسلامی بر خوش زبانی، خوش خلقی، گذشت، ادب، نرم خویی، فروتنی، مهربانی، عدالت، شرح صدر و بردباری همسران تأکید بسیاری شده است.
هر یک از این ویژگیها میتواند بسیاری از اختلافها و کشمکشهای خانوادگی را برطرف کند زیرا بیشتر اختلافات خانوادگی از نبود همین ویژگیها سرچشمه میگیرد. پیامبر اکرم(ص) همچنین درباره خوش رفتاری میفرمایند:«با کسی که اخلاق و دینش پسندیده است ازدواج کنید که اگر چنین نکنید، فتنه و فساد بزرگی در زمین پدید میآید». همچنین امام هشتم شیعیان(ع) نیز در این باره فرمودهاند:«اگر خواستگار، بداخلاق است، دختر به او ندهید». حضرت امیر(ع) نیز در این باره تأکید بسیاری کرده و فرمودهاند:«آسانگیری، نرمخویی و سازگاری از جمله ویژگیهای بهترین زنان شمرده شده است».
از این رو برخورداری دختر و پسر از ویژگی ایمان، دینداری و خوش اخلاقی، خصوصیاتی است که در دین اسلام بر آنان تأکید بسیاری شده است. در شمارههای بعدی برایتان از دیگر خصوصیات و معیارهایی که دین اسلام در انتخاب همسر مورد نظر دارد، سخن خواهیم گفت.
*جامعه شناس
