محمد عمرانی | با آغاز سال تحصیلی جدید از مهرماه امسال که «دفترداران» قدیم با عنوان «معاون اجرایی» در مدارس فعالیت میکنند، مشکلات و نارساییهای متعددی در بخشهای امور اجرایی و دفتری مدارس در نقاط مختلف کشور قابل مشاهده است که از جمله آنها، کم شدن یک «معاون» از چارت اداری مدرسه و حذف «معاون پرورشی» از کادر برخی مدارس کم جمعیت و... است.
رضا صادقی، معاون آموزشی یک مدرسه در شهرستان ورامین که امسال امور آموزشی و پرورشی مدرسه توأمان به او محول گردیده و به دلیل تغییر عنوان پست دفتردار مدرسه به «معاون اجرایی» باید به جای دو نفر کار کند در این زمینه چنین میگوید: من پیش از این هم برای انجام وظایفم به شدت با کمبود وقت مواجه بودم و امسال برای انجام دو کار همزمان همان فرصت سال قبل را در اختیار دارم که اگر بخواهم به کارم متعهد باشم باید از وقت استراحت خود بگذرم و اگر خدای ناکرده به کارم اهمیتی قائل نشوم و بخواهم به زندگیام بپردازم باید از کارم بزنم که از نظر من هیچ کدام درست و منطقی نیست و البته نه من و نه هیچ یک از همکاران فرهنگیام اهل دزدیدن از کار نیستیم.
وی میافزاید: البته راه سومی هم وجود دارد که متأسفانه برخی مسئولان ارشد آموزش و پرورش با تصمیمات شتاب زده خود به آن دامن میزنند و آن به قول عوام «سمبل کردن» هر دو کار است یعنی رعایت شکل ظاهری کار و دست کشیدن از کار درست و وجدانی است.
سارا – س معاون اجرایی یک مدرسه دخترانه در شهر ری با اعلام رضایت از تغییر پست خود از دفتردار به معاون اجرایی میگوید: البته ای کاش یک نفر دفتردار از امور اداری مدرسه کم نمیشد چون امسال هم باید در حیاط به نظم و انضباط دانشآموزان بپردازم (که البته تجربه خیلی خوبی است) و هم باید در دفتر به کارهای اداری مدرسه بپردازم.
حمیدرضا حاجیبابایی، وزیر آموزش و پرورش در مراسم صدور احکام تبدیل وضعیت 33 هزار دفتردار مدرسه سراسر کشور به «معاون اجرایی» که دهم مردادماه گذشته در تهران برگزار شد طی سخنانی گفته بود:« این حکم یک سر سوزن به شما شخصیت نمیدهد، اما قدرت حرف زدنتان در مدرسه را تغییر داده و شاکله حضورتان را قدرت میبخشد و میتوانید بگویید:«من معاون اجرایی هستم.»
اعظم صیادی، معاون اجرایی یک مدرسه دخترانه در جنوب تهران، با اشاره به جمله فوق، با خنده میگوید:«من معاون اجرایی هستم» و به دلیل یک تغییر عنوان در شغلم مجبورم به جای دو نفر کار کنم.
وی میافزاید: اضافه کردن مبلغ ناچیزی به حقوق یک نفر و سپردن کار دو یا چند نفر به او دور از انصاف است، ضمن آنکه باید توجه داشت که ما در برابر قشر آیندهساز جامعه مسئولیت داریم و کم کاری در این مأموریت به کل جامعه فردا آسیب خواهد زد. زهرا کربلایی، معاون آموزشی مدرسهای دیگر در جنوب شهر، با اشاره به بخشنامه ساماندهی نیروی انسانی مدارس میگوید: تعداد پستهای اداری مدارس راهنمایی درجه 3 و درجه 4 که اولی از 301 تا 350 و دومی از 351 تا 500 و 600 نفر دانشآموز یکسان در نظر گرفته شده که منطقی نیست.
معاونت پرورشی زیر سایه معاون اجرایی
کربلایی ظلم در حق «امور پرورشی» را از مهمترین اشکالات این دستورالعمل میداند و میافزاید در حالی که روز به روز به دلیل حضور ماهواره در اغلب خانهها، ناهنجاریهای اجتماعی در میان دانشآموزان افزایش مییابد مسئولان آموزش و پرورش به جای تقویت فعالیتهای تربیتی، با طرحهای مختلف نقش متولیان این امور را در مدارس کمرنگتر میکنند. اسحاق نوری، معاون اجرایی یک دبستان در استان گلستان، شغل معاونت مدارس را کاری حساس و تخصصی میداند که به اعتقاد او نباید از سوی مسئولان دست کم گرفته شود. وی میافزاید: امسال کار ما دفترداران در مدارس دو برابر شده و به همین دلیل نمیتوانیم به همه وظایف محوله به طور کامل بپردازیم و از آنجا که درکنار امور دفتری باید به امور انضباطی دانشآموزان هم رسیدگی کنیم. فرصت زیادی برای این کارها نداریم.
مهدی ربیع، مدیر یک مدرسه راهنمایی در منطقه 17 تهران، یکی دیگر از موافقان این طرح است که پیش شرط موفقیت در اجرای آن را فراهم کردن بسترهای لازم از جمله آموزش و ارتقای سطح مهارت کارکنان اداری مدارس و اتوماسیون اداری میداند و میافزاید: همیشه اجرای طرحهای جدید در آموزش و پرورش یا در هر سازمان دیگری موافقان و مخالفانی دارد که این مسئله طبیعی است و در مدت زمان کوتاهی از اجرای یک طرح نمیتوان قضاوت درستی درباره آن داشت.
عبدالکریم – س مدیر مدرسه راهنمایی پسرانهای در غرب تهران با اشاره به جدول درجهبندی جدید مدارس که براساس آن به مدارس درجه 4 یعنی 351 دانشآموز به بالا دارای چهار معاون خواهند بود چند تبصره را در همان دستورالعمل باعث ایجاد مشکل و بسته شدن دست مدیر مدرسه میداند و میافزاید: براساس جدول مورد نظر، مدارس درجه 3 و 4 به جز در بخش خدمتگزار به یک اندازه پست اداری خواهند داشت در حالی که تعداد دانشآموزان مدارس درجه 4 گاه تا حدود 200 نفر با درجه 3 تفاوت دارد و شرط داشتن یک معاون بیشتر، داشتن 351+ 250 نفر است و مسئله دوم «معاون فناوری» است که پیش شرط آن داشتن کارگاه، آزمایشگاه، سایت و شبکه رایانهای با 15 دستگاه رایانه است که فراهم کردن امکانات لازم برای هر مدرسهای مهیا نیست. ناصر حسنپور معاون اجرایی یک مدرسه راهنمایی در جنوب تهران میگوید: درست است که مبلغ 150 هزار تومان به حقوق دفترداران سابق و معاونان اجرایی جدید اضافه شده ولی کار دو نفر به یک نفر محول شده است و همین مسئله فشار کاری و استرس زیادی به فرد وارد میسازد.
کبری سجادی، معاون اجرایی یک دبستان در مرکز تهران کار معاونت به ویژه معاونتهای آموزشی و پرورشی مدارس را کاری سخت و تخصصی میداند که امسال به یکباره این مسئولیتها بر دوش معاون اجرایی سابق افتاده و ما که تا به حال در حیاط مدرسه با بچهها سر و کاری نداشتهایم با کم شدن یک معاون باید ضمن کار دفتری به نظم و انضباط دانشآموزان هم بپردازیم.
رضا حسینی، معاون اجرایی یک مدرسه راهنمایی پسرانه در جنوب شرق تهران تغییر عنوان پست دفتردار مدارس به معاون اجرایی را کار مشکلی میداند که برای آن هیچ فکری نشده است و ضمن کاستن یک نیرو از کادر اداری مدرسه، کار بیشتری را به دیگر همکاران مدرسه تحمیل کرده است. وی معتقد است که احتمالاً سال آینده یا چند سال دیگر پست دیگری از مدارس حذف و به پست باقیمانده دیگری یک عنوان پر طمطراق دیگر خواهند داد و این روند تا واگذاری کامل مدارس به یک نفر با عنوان مسئول و مدیر مدرسه ادامه پیدا خواهد کرد.
در منطقه 13 آموزش و پرورش، مدیریک دبستان تغییر عنوان پست «دفتردار» به «معاون اجرایی» را یک کار خوب میداند، ولی کم شدن یک معاون از کادر اداری مدرسه را اشکال مهم این طرح میداند و میافزاید ای کاش از تعداد معاونان مدارس کم نمیکردند تا کارهای سنگین اداری و پرورشی مدرسه بر دوش افراد باقیمانده سنگینی نکند.
وی میافزاید: امسال خیلی از کارهای دفتری را خودم انجام میدهم تا همکاران دیگرم به کارهای آموزشی و پرورشی مدرسه بپردازند. ولی مطمئنم که ادامه پیدا کردن این روند خستگی بیش از پیش ما و آسیب دیدن دانشآموزان را در پی خواهد داشت. احمد-س، مدیر دبستانی در شهرستان کرج هم کم شدن یک دفتردار از مدرسه 650 نفری تحت مدیریتش را کار نسنجیدهای میداند و میافزاید: سال به سال به بهانههای مختلف از پستهای سازمانی آموزش و پرورش کم میکنند در حالی که وزارت نفت فقط برای گاز تا جایی که من اطلاع دارم سه شرکت در سطح ملی دارد با صدها نفر پرسنل!
سید محسن صافی، دبیر علوم یک مدرسه راهنمایی در جنوب تهران تأثیر کم شدن یک معاون از کادر مدرسه محل کارش را در رفتار دانشآموزان حتی در همین ماه اول سال تحصیلی محسوس میداند و میافزاید به دلیل کم شدن یک نفر از کادر اجرایی مدرسه، رفتار و حرکات دانشآموزان در محیط مدرسه کمتر کنترل میشود و این مسئله حتی کار معلمان مدرسه را نیز سختتر میکند. روحالله امانی، دبیر ادبیات و انشای همان مدرسه با تأیید حرف همکارش میگوید: البته در مدرسه ما معاونان محترم برای نظم بخشیدن به امور مدرسه و تربیت دانشآموزان صادقانه و دلسوزانه تلاش میکنند ولی کم شدن یک نفر از کادر اجرایی، مشغله آنها را بیشتر و سنگینتر میکند.
موسی عباسی، معاون پرورشی یک مدرسه راهنمایی دیگر هم حذف پست دفتردار از مدارس و تغییر آن به معاون اجرایی را تصمیم شتاب زدهای میداند که به اعتقاد او تبعات منفی آن چند سال بعد دامنگیر دانشآموزان، اولیا و مدارس خواهد شد.
عباسی کم رنگ شدن فعالیتهای پرورشی را یکی از مهمترین اثرات منفی این طرح میداند و میافزاید باور کنید ما پیش از این هم برای انجام وظایفمان با کمبود وقت زیادی مواجه بودیم و امسال فرصت اندک سالهای قبل هم از ما گرفته شد این در حالی است که تعداد بخشنامههای پرورشی روز به روز افزایش مییابد و به قول دوستان هر بخشنامه سرگردانی درمدارس اگر آموزشی نباشد حتماً پرورشی است.
و اما حاجی بابایی در همان جلسه صدور احکام معاونان اجرایی گفته بود:« قانون بازنشستگی پیش از موعد در دورههای قبل این وزارتخانه آنقدر بد اجرا شد که عدهای چوب حراج بر آموزش و پرورش زدند و گفتند که زیادیها را بیرون بیندازید.»
نیره- ع، مدیر یک مدرسه راهنمایی دخترانه در شهر ری با اشاره به نکته فوق میگوید: آقای وزیر در حالی به کار وزیر قبل از خود اشکال میگیرد که خود او نیز در اجرای طرحهایی چون تغییر عنوان پست دفترداران به معاونان اجرایی به هیچ وجه تبعات منفی این تصمیم را در نظر نگرفتهاند و به صرف اضافه شدن مبلغ ناچیزی به حقوق دفترداران، کارچند نفر را از آنان میخواهند.
وی پست «معاون فناوری» مدارس را نیز عنوانی تهی با پیش شرطهای بسیار سخت میداند که به اعتقاد او فراهم کردن شرایط لازم برای داشتن معاونت مورد نظر برای بسیاری از مدارس مناطق غیربرخوردار غیرممکن است و اگر مدرسهای بخواهد این معاونت را داشته باشد باید هزینه تهیه 15 دستگاه رایانه و ایجاد شبکه داخلی رایانهای را از خانوادهها دریافت کند که در این شرایط سخت دور از انصاف است و گاه غیرممکن.
اصغر گنجخانی، معاون آموزشی مدرسه راهنمایی شیخ فضل الله نوری هم کار کردن در آموزش و پرورش را نوعی مبارزه میداند و میافزایدکار اصلی ما فرهنگیان مبارزه با جهل و بیسوادی است و گاه با تصمیمات مقطعی برخی از مسئولان بخش زیادی ازتوان و انرژی ما به جای تربیت دانشآموزان و مبارزه با ناهنجاریها باید صرف کارهایی غیر از کار اصلیمان(یعنی تعلیم و تربیت) شود. در حالی که همه میدانیم تزکیه بر تعلیم مقدم است و نباید به بهانه کاهش هزینهها، نیروهای پرورشی مدارس را کم کنیم یا امور آموزشی و پرورشی مدرسه را که دو متولی دارد به یک نفر محول کنیم.
همه معاونان مدارس «آچار فرانسه» هستند، این جمله را پرویز ابوالحسنی، معاون فناوری یک مدرسه راهنمایی در غرب تهران میگوید و میافزاید: شغل معاونت مدارس کاری ظریف، سخت و گسترده است. وی معتقد است که مسئولان آموزش و پرورش باید به این نکات توجه ویژه داشته باشند تا شرایط برای کادر اداری مدارس سخت نشود، زیرا هرگونه افزایش کار معاونان، توجه به فعالیتهای پرورشی و تربیتی را کاهش میدهد که در نتیجه به ضرر دانشآموزان تمام خواهد شد.
دورههای آموزشی برای معاونان اجرایی در دقیقه 90
مرکز آموزش نیروی انسانی وزارت آموزش و پرورش به منظور افزایش آمادگی دفترداران سابق و معاونان اجرایی جدید برای اجرای مأموریتهای محوله و براساس بخشنامه شماره 7340/180 مورخه 9/6/89 به استانها سه دوره آموزشی با عنوانهای «بررسی مسائل تربیتی دانشآموزان» به مدت 12 ساعت «برقراری نظم و انضباط در سطح مدرسه» 16 ساعت و «نرمافزار تخصصی مدارس» 16 ساعت برای آنان در نظر گرفته است که هر سه دوره باید قبل از شروع سال تحصیلی برگزار میشدند و این بخشنامه در تاریخ 15/6/89 از سوی اداره کل آموزش و پرورش شهر تهران به مناطق تابعه ارسال شده است. جالب است بدانید که این بخشنامه در اغلب مناطق تهران در هفته اول مهر ماه به مدارس ابلاغ شد و معاونان اجرایی مدارس با وجود همه مشغلههایی که دارند باید این دورهها را نیز همزمان با فعالیت در مدرسه در مراکز آموزش ضمن خدمت مناطق بگذرانند.
مسعود- ک، معاون اجرایی یک مدرسه راهنمایی در منطقه 18 تهران با اشاره به مسئله برگزاری دورههای آموزشی معاونان اجرایی در طول سال تحصیلی و یادآوری این نکته که علاوه بر دورههای حضوری فوق چهار دوره آموزش غیرحضوری نیز جمعاً به مدت 58 ساعت برای آموزش معاونان اجرایی مدارس برای سال جدید در نظر گرفته شده میگوید: با وجود مفید بودن آنها برای همه عوامل اجرایی مدرسه، وقت زیادی را از آنان خواهد گرفت، او تصمیمگیریهای شتاب زده را یکی از مهمترین آفات مدیریت میداند و میافزاید: یک مدیر باید تمامی جوانب هر تصمیم خود را در نظر بگیرد و بعد آن را برای اجرا به زیردستان خود ابلاغ کند.
سلام به تمامی همکادانم درپست معاونت اجرایی....من ۱۰سال است که در پست معاونت اجرایی انجام وظیفه می کنم وشغلم راهم دوست دارم ..ناگفته نماند یک معاون اجرایی اگر بخواهد میتواند تمام کارهای یک مدرسه را به نحو احسن انجام دهد .من به جرات میگویم حتی کارهایی که من انجام میدهم حتی مدیران مدرسه دران ناتوان هستن البته نه همه مدیران....پس باید به خودمان ببالیم که ستون اصلی مدرسه هستیم والا ..... 
