دکتر علی حمیدی مدنی*
دبیر انجمن اورولوژی ایران ـ شاخه گیلان
سالهاست که در اکثر کشورهای صنعتی و پیشرفته غربالگری دورهای برای پیشگیری، تشخیص و درمان بیماریهای خاموش در بین گروههای مختلف جامعه جریان دارد و از این طریق میلیونها انسان از مرگ حتمی نجات یافتهاند.
بیماریهای خاموش آن دسته از بیماریهایی هستند که معمولاً علائم مشخص و ویژهای ندارند و به دلیل مراجعه دیرهنگام بیمار، وقتی تشخیص داده میشوند که مراحل پایانی گسترش خود را میگذرانند و اقدام درمانی برای علاج قطعی بیمار بینتیجه است.
به موازات برنامهریزی انجام پرنامههای غربالگری در بانوان و اطلاعرسانی و ایجاد آگاهی نسبی در این زمینه که با نتایج مطلوبی نیز همراه بود، از حدود 10 سال قبل توجه به بیماریهای خاموش مردان از جمله سرطانهای مثانه و پروستات، هم در جهان آغاز شده و اقدام به ترغیب مردان برای مراجعه به پزشک به منظور انجام مشاوره و معاینات دورهای و تشخیص زودهنگام بیماریهایی از این دست، شده است. چراکه رویداد این بیماریها که بسیاریشان در دستگاه ادراری ـ تناسلی روی میدهند، در هر مقطعی از عمر دردسر آفرین بوده و سبب کاهش کیفیت زندگی وی و خانواده میگردند. در حالیکه با برنامهریزی هدفمند برای ارتقای سطح سلامتنگر میتوان از بار بیماریها، حوادث و مرگهای قابل پیشگیری کاست.
بدیهی است که اولین هدف هر نظام سلامت، حفظ سلامت آحاد جامعه اعم از مرد و زن، به معنی تأمین طولانی این عمر ممکن توأم با سلامت افراد در طول زندگی است و برای نیل به این هدف باید از رویداد مرگهای زودهنگام و قابل پیشگیری کاست. ابتلا به بیماریها را در جامعه با ارتقای سطح آگاهی مردم از حوادث و بیماریها به ویژه بیماریهای خاموش و قابل پیشگیری و تدوین و ارائه برنامههای غربالگری مناسب، به پایینترین سطح ممکن تقلیل داد و از اینرو لازم است که با شناخت علل عمده تهدید کننده سلامت و تعیین گروههای در معرض خطر، برای کاهش ابتلا به بیماریها و ارتقای سلامت جامعه گام برداشت. مقولهای که بدون شک تأمین آن از عهده نظام سلامت به تنهایی خارج است و باید هم آنانی که در حوزه سلامت جامعه ایفای نقش میکنند، از تشکلهای صنفی پزشکی تا انجمنهای علمی تخصصی پزشکی، در این تحول و در تبدیل فرهنگ درماننگر به فرهنگ سلامتنگر مشارکت داشته و اقدام کنند.
از این رو روز ملی سلامت مردان در ایران از سال 1385 با پیشنهاد انجمن اورولوژی ایران و با حمایت همهجانبه معاونت سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و استقبال دانشگاههای علوم پزشکی و سازمانهای دولتی و غیر دولتی و انجمن های علمی پزشکی با هدف حساسسازی مردان کشور به فرهنگ سلامت و توجه به ابعاد مختلف آن و پیشگیری و تشخیص بیماریهای خطیر و بدون علامت و ترغیب آنان به ارزیابی دورهای سلامت، با رویکرد ارتقای سلامت و تبدیل فرهنگ درمان نگر به سلامتنگر، در اولین پنجشنبه اسفندماه هر سال برگزار میگردد و انتظار میرود که با اجرای برنامههای مشاوره و ویزیت رایگان مردان در روز ملی سلامت مردان، که در مراکز بیمارستانی، درمانگاهها و مراکز بهداشتی درمانی و نیز توسط پزشکان داوطلب ارائه این خدمات در مطبهای خصوصی انجام میگیرد، مراجعین علاوه بر آشنایی با بیماریهای خطیر و خاموش مردان، آموزش کافی برای مراقبت از سلامتی خود دریافت دارند و به تشخیص و درمان زودهنگام بیماری احتمالی در آنان پرداخته شود و بدین ترتیب با ارتقای سلامت مردان به عنوان نیروهای فعال جامعه، به بهرهوری این نیروها و کیفیت زندگی آنان افزوده شود.
با این امید که این پیشنهاد اقدام پسندیده و خردمندانه انجمن اورولوژی ایران و با مشارکت فعال تمامی دستاندرکاران مقوله سلامت در جامعه به ویژه پزشکان و نهادینه شدن فرهنگ سلامتنگر در کشور، در ارتقای سلامت جامعه توفیق یافته و شعار «مردان سالم، جامعه پویا، آینده روشن» را تحقق بخشیم.
