هر سال مردم کشورمان، طبق سالهای گذشته، ماههای پایانی سال را به تلاش بیشتر اختصاص میدهند تا به پیشواز سال جدید شمسی بروند. سال نو، برای همه افراد از فقیر و غنی، پیام آور شادیهایی است که در سال جدید به آنها رو میکند. اما نوروز امسال برای مردم با تغییراتی جالب همراه است.
جشن نوروز علاوه بر همه مزایا و شادیهایی که برای مردم به ارمغان میآورد، باعث همبستگی ملی بین اقشار مختلف مردم کشورمان با فرهنگ و آداب و رسوم متفاوت است. شاید شما هم دیده باشید که عده زیادی از مردم در مراکز فرهنگی یا افراد یک خانواده در منزل بزرگترهای فامیل جمع میشوند تا تحویل سال را در کنار هم جشن بگیرند. نوروز به عنوان کهنترین نشانه فرهنگ ایرانی از دیرباز بوده و به عبارتی میتوان گفت نوروز جشن طبیعت، آفرینش و رویش دوباره طبیعت است.
عیدی دادن بزرگان خانواده و فامیل به کودکان و دیگر اعضای خانواده، از آداب و رسوم دیگر عید نوروز به شمار میرود که باید دید امسال با هدفمند شدن یارانهها، میزان عیدی که بزرگترها به کوچکترها میدهند، با چه تغییراتی رو به رو میشود!
شاید بتوان گفت که علت ماندگاری نوروز در پیام آن است، که به تحول و آفریده شدن دوبارهاشاره دارد. با این حال، پس از گذشت دهههای متمادی از برگزاری مراسم عید نوروز، امسال شاهد تفاوتهایی در برگزاری مراسم این جشن باستانی خواهیم بود.
شاید اصل برگزاری آئین عید نوروز تغییر پیدا نکرده باشد، ولی نحوه آماده شدن مردم برای تهیه و تدارک مراسم عید تفاوتهایی را با سالهای گذشته دارد. بخش اعظم تغییرات عید نوروز امسال به هدفمند شدن یارانهها مربوط میشود و وقتی صحبت از عید نوروز به میان میآید، اذهان اغلب مردم به این سو میرود که با هدفمند شدن یارانهها، باید با صرفهجویی و تدبیر به خرید منطقی لوازم ضروری عید بپردازند و تلاش کنند از مصرفگرایی صرف و خرید لوازم غیرضروری پرهیز کنند.
راههای بهتری را برای سفر نوروزی برگزینیم
پ.ر، 23 ساله از منطقه 14 پیروزی، در این باره میگوید: «با توجه به اینکه امسال یارانهها نیز هدفمند شده است، باید در خرید نوروزی دقت بیشتری کنیم. به طوری که اقلام غیرضروری که سالهای گذشته خریداری میکردیم را نخریم. همین طور باید در برنامه مسافرتیمان نیز برای انطباق با این طرح دقت بیشتری داشته باشیم و توجه کنیم که وسیله حمل و نقلی را برای سفر انتخاب کنیم که صرفهجویی بیشتری برایمان به همراه داشته باشد.
البته میتوان گفت که هدفمند شدن یارانهها تأثیری در خانه تکانی عید نداشته است و این رسم که یکی از ارکان مهم دینمان است و نشانه ایمان به شمار میرود، هم مانند سالهای گذشته و به کمک همسرم انجام میشود.»
پ. د، 25 ساله از نازی آباد، با بیان اینکه هدفمندشدن یارانهها اولین تأثیر خود را در هزینهها داشته است، میگوید: «این طرح باید در نحوه زندگی مردم و حتی برنامه ریزی آنان برای برپایی آئین سنتی نوروز، از جمله خانه تکانی عید به طور کامل و با دقت بیشتر در نظر گرفته شود.
با توجه به هدفمند شدن بنزین، باید تغییراتی در برنامههای سفرمان هم ایجاد کنیم و برنامهای بریزیم تا مسافرتمان بر اساس شرایط اقتصادی موجود منطبق و هماهنگ باشد. برای خرید پوشاک و خوراک هم در نظر داریم که از فروشگاههایی که به صورت بهاره و در آستانه عید نوروز برپا میشوند، استفاده کنیم تا خرید معقولی داشته باشیم.»
هدفمندی یارانهها، خریدها را منطقیتر میکند
پ.د، 26 ساله از منطقه آریاشهر، با اشاره به اینکه طرح هدفمند شدن یارانهها تأثیری در روند کاری خانوادهاش نداشته است، میگوید: «ما همانند سالهای گذشته برای سال جدید آماده برگزاری مراسم عید نوروز میشویم.»
محمد.ح، 27 ساله، دانشجو از شهر رفسنجان، نیز میگوید: «از آنجایی که عید نوروز، یک سنت دیرینه در کشور ماست، به همین دلیل نمیتوان تأثیر هدفمند کردن یارانهها را در عقب نشینی خانوادهها از برگزاری این مراسم سنتی ـ ایرانی زیاد دانست. به طوری که حتی تمیز کردن خانه به مانند گذشته توسط همه اعضای خانواده انجام میشود. بسیاری از خانوادهها ممکن است تغییراتی را در برنامههای سفرشان به دلیل گران شدن هزینه بنزین ایجاد کنند، که مطمئناً مانند سالهای گذشته، دولت برنامهای برای رفع این مشکل نیز پیش پای مردم خواهد گذاشت.»
از دیگر مراسمی که در آستانه عید نوروز انجام میشود، کمک به اقوام و همسایهها در نظافت و خانه تکانی عید است. البته دید و بازدید عید هم مراسم دیگری است که از سالیان سال بین مردم کشورمان وجود داشته و پس از تحویل سال، این رسم پسندیده و اسلامی که به گونهای صله رحم به شمار میرود، آغاز میشود و تا 12 روز ادامه پیدا میکند. خوشبختانه بسیاری از این رسمها هنوز هم در کشورمان اجرا میشود و گرد فراموشی روی آنها ننشسته است.
عید امسال با صرفه جویی بیشتری
همراه است
طاهره. س، 54 ساله از پاسداران، میگوید: «اجرای طرح هدفمند شدن یارانهها در نحوه برنامه ریزی زندگی مردم بیتأثیر نبوده است.»
الف.ح، 27 ساله از قلعه حسن خان هم میگوید: «هنوز این طرح به طور کامل عملی نشده است و باید به انتظار اثرات مثبت و درازمدت این طرح بنشینیم.» به عقیده مریم. هـ، 32 ساله از منطقه جمهوری، هدفمند شدن یارانهها تأثیر زیادی بر مردم گذاشته است. وی میگوید:«این طرح باعث شده تا مردم صرفهجویی کردن را یاد بگیرند. افراد بسیاری را میشناسم که تا پیش از عملی شدن این طرح، نان را به اشکال مختلف دور میریختند، ولی از هنگامی که آرد نیز هدفمند شده، دور ریز نانشان به حداقل رسیده است. تا پیش از این، هر چه دولت اصرار بر صرفهجویی میکرد، مردم رعایت نمیکردند. اگر مردم همه یارانهای را که دریافت میکنند صرف هزینه آب و برق نکنند، قدرت خرید مردم بالا میرود و به جای خرید کالاهای غیر ضروری و بی مصرف، خرید و مصرف کمتر و منطقیتری خواهند داشت. به هر حال تغییر زیادی در برنامهها روی نمیدهد، فقط در نحوه اجرای آنها تغییر ایجاد میشود.»
از گذشتههای دور، مردم کشورمان 15 روز مانده به عید، سبز کردن گندم را به میمنت فرارسیدن عید نوروز و برکت سفره عید، جزو برنامههای خود قرار میدهند که هنوز هم این رسم میان ایرانیان پا برجاست. معمولاً در ایام پیش از فرا رسیدن عید نوروز، مردم برای خود و خانوادهشان، به بازار میآیند تا لباس نو خریداری کنند.
آداب و رسوم مختلفی بین مردم نقاط مختلف کشورمان درباره فرارسیدن عید نوروز وجود دارد. برای مثال برخی از خانوادهها اغلب ظرفهایشان را که طی سال از آنها استفاده کرده بودند، دور میریزند و ظرف و ظروف جدید خریداری میکردند.
ایجاد تغییرات منطقی در برنامه ریزی نوروز
مهسا.ط، 65 ساله از ولنجک نیز در این باره میگوید: «ما همانند همیشه برای نوروز سال آینده آماده میشویم و برای نظافت خانه از نظافتچی استفاده میکنیم. هدفمند شدن یارانهها تأثیر چندانی روی نحوه خرید و زندگی ما نداشته است. امسال هم تصمیم داریم مانند هر سال به سفر نوروزی برویم و امیدوارم بتوانیم در کنار دوستان و اقوام مانند همیشه آیین سنتی ایرانی را برگزار کنیم. رسمهای قشنگی در سالهای گذشته برای پیشواز عید نوروز وجود داشته که با تغییر زمان دستخوش تغییر شدهاند. با این حال مراسم ساده باقی مانده از گذشتگان مطمئناً برای همه ایرانیان از اهمیت و ارزش برخوردار است.»
ناصر. الف، 42 ساله، ساکن یکی از مناطق تهران، نیز با بیان اینکه تأثیر هدفمند شدن یارانهها در روند زندگی مردم چندان مشکلی به وجود نیاورده است، میگوید: «همه سعی میکنند به مانند سالهای پیش برای عید آماده شوند. ما هم مانند همه مردم مثل هر سال برای عید با خانه تکانی و خرید عید آماده میشویم.»
با وجود این امسال هم مانند سالهای گذشته، مردم در تلاش هستند تا آئین سنتی و قشنگ نوروز باستانی را با همه جوانبش برگزار کنند. تلاش و تکاپوی مردم در خانه تکانی که از هم اکنون آغاز شده است و خریدهای نوروزی و تدارک سفر از جمله برنامههایی است که مردم مانند همیشه پا بر جاست و مردم سعی میکنند با تدبیر تصحیح و رفتار منطقی و صرف درست هزینه، نوروز امسال را نیز به زیبایی سالهای گذشته برگزار کنند.
