راضیه کشاورز - چند ماهی از اجرایی شدن مصوبه دور سوم سفر هیات دولت به اصفهان مبنی بر عدم فروش صنایع دستی در اماکن تاریخی میگذرد اما با این وجود، هنوز صنایع دستی خارجی و بخصوص چینی در اماکن تاریخی به راحتی به فروش میرود.
در عین وضع موجود، مسئولان امر هم اطلاعات دقیقی از جزئیات این مسئله ندارند و در حالی که معاونت صنایع دستی میراث اعتقاد دارد 30 درصد این اقلام جمعآوری شده است رییس اتحادیه صنایع دستی استان اصفهان همین آمار را 80 درصد اعلام میکند.اگر نیم نگاهی به صنایع دستی فروشی ها داشته باشیم مغازه هایی را می بینیم که احتمالاً تا چند وقت دیگر یا به بستنی فروشی تبدیل می شوند یا دست بند 1500 تومانی و سرمه هفت مغز می فروشند؛ البته ناگفته نماند که تعدادی از این مغازه هایی هم که عنوان صنایع دستی فروشی دارند بیشتر تزییناتی فروشاند.مجبوریم جنس خارجی بفروشیم
یکی از تولیدکنندگان عرصه قلمکاری میدان امام که علاقه ای به بردن نامش ندارد؛ اعتقاد دارد کسانی که جنس خارجی می فروشند به دلیل شرایط بازار، مجبور شده اند به این سمت بروند و اگر شرایط، چنین نامناسب نبود بعید است که فروشنده صنایع دستی، اجناس داخلی را رها کند و به سراغ انواع خارجی اش برود. وی همچنین می گوید: وقتی که برای من تولیدکننده، هم ماده اولیه گران است و هم باید برای بیمه و توریستی که نمی آید و هزار مسئله ی دیگر حرص و جوش بخورم چه امیدی به کار دارم؟
وی همچنین سئوالی نیز می پرسد: « چرا هنرمند قلمکاری که نهایتش روزی 16 هزار تومان درآمد دارد باید 30 درصد حق بیمه بدهد، حق بیمه ای که کارفرمایش هم پرداخت نمی کند و باید از حقوق خودش بپردازد؛ اما تراشکاری که حداقل روزی 40،50 هزار تومان درآمد دارد باید 10 درصد حق بیمه بپردازد؟».
ما نیز همین سئوال را از فیض اللهی رییس اتحادیه ی صنایع دستی استان اصفهان پرسیدیم و وی در پاسخ گفت: « تا اواخر سال 86 همهی فعالان عرصهی صنایع دستی حق بیمه ای 10 درصدی پرداخت می کردند؛ اما پس از آن که بیمه اعلام کرد بودجهی لازم برای ادامه ی این روند تامین نشده است تنها 5 رشته ی مینا کاری، قلم زنی، منبت چوب، کاشی هفت رنگ و معرق و خاتم را به عنوان رشته هایی اعلام کردند که مشمول حق بیمه ی 10 درصدی می شوند و بقیه باید حق بیمه ی 30 درصدی بپردازند.». وی در همین باره ادامه داد:« همه از جمله معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی استان و معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی کشور، فقط از بیمه کردن شاغلان عرصه ی صنایع دستی صحبت می کنند؛ اما تا به حال حتی یک نفر هم بیمه نشده است، زمانی گفتند که هنرمندان عرصه ی صنایع دستی با شرکت در آزمون های فنی و حرفه ای و اخذ مدرک بیمه شوند که در این راستا هم بسیاری از اساتید بزرگ این عرصه این کار را توهین به خود قلمداد کردند؛ آن هایی هم که در آزمون ها شرکت کرده اند و مدرک گرفته اند، تا به حال بیمه نشده اند و اخیراً هم خانم دانیالی قول داده اند که این کار اوایل بهمن ماه انجام می شود.».
صنایع دستی چینی، نانبری به سبک چشم بادامیها
از بیمه که بگذریم، هنوز که هنوز است فروش بی اندازه صنایع دستی خارجی و علی الخصوص چینی در بازار صنایع دستی اصفهان و کشور بیداد می کند و بر اثر این موضوع، هر روز به تعداد بیکاران این عرصه افزوده می شود و در حالی که فیض اللهی رییس اتحادیهی صنایع دستی استان اصفهان از جمعآوری 80 درصدی این محصولات از سطح اماکن تاریخی سخن میگوید و اعتقاد دارد « زمانی که مقرر شد صنایع دستی خارجی از سطح اماکن تاریخی جمع آوری شود ما بلافاصله به این امر اقدام کردیم و حتی بازرسی را نیز استخدام کردیم که دائماً به این اماکن سرکشی می کند؛ اما مشکل این است که در این راه هیچ کس ما را یاری نمی کند و من از حالا با یادآوری نزدیک بودن عید نوروز به این دوستان هشدار داده ام که اگر همکاری لازم صورت نگیرد در ایام عید نوروز و شرایط خاص و سخت نظارتی که در این ایام وجود دارد؛ باز هم شاهد فروش گسترده صنایع دستی خارجی در اماکن تاریخی خواهیم بود.»
وی ادامه می دهد: چندی پیش در جلسهای که با حضور نمایندگان و مدیران سازمان صنایع دستی، اماکن و شهرداری برپا شد، مقرر گردید که کارگروهی برای حل این معضل به دبیری معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی استان اصفهان تشکیل شود؛ اما متاسفانه همکاری لازم از طرف سازمان صنایع دستی برای انجام این کار صورت نگرفته است.فروش جنس چینی ممنوع
رییس اتحادیه ی صنایع دستی استان اصفهان همچنین اعلام می دارد که مصوبه هیات دولت در رابطه با عدم فروش صنایع دستی خارجی در اماکن تاریخی نیز از بیخ و بن، دارای اشکال های اساسی است و هیات دولت به دلیل روابط نزدیکی که دو کشور ایران و چین با هم دارند در تنظیم این مصوبه اغماض به خرج داده و لذا حوزه ی فراگیری این مصوبه را به اماکن تاریخی محدود کرده است و این گونه با کسانی که در خارج از این محدوده اقدام به فروش صنایع دستی خارجی می کنند هیچ برخوردی نمی شود.
وی می افزاید: در جلسه ای که خانم دانیالی معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی کشور چندی پیش پس از 15 ماه اصرار با هنرمندان داشتند، مسائل و مشکلات و از جمله تشکیل کارگروه و مشکلاتی که بر اثر عدم تشکیل آن در ایام عید رخ می دهد را یادآور شدم و ایشان نیز قول همکاری دادند؛ استاندار اصفهان هم قول همکاری داده اند؛ اما در حالی که سایر نهادها از جمله شورای شهر به شدت پیگیر این مسئله هستند هنوز کاری انجام نشده است .
فیضاللهی تاکید کرد: « ما در امر جمع آوری آثار صنایع دستی خارجی تنهاییم و اگر هم بخواهیم خودمان به تنهایی اقدامات قهری و تنبیهی را به انجام برسانیم پس از مدتی با مشکلات عدیده ای روبرو می شویم لذا می طلبد که اماکن و نیروی انتظامی نیز وارد کارزار شوند.».
وی برگزاری جلسات متعدد و بدون اقدام عملی را بی نتیجه می داند و همچنین اعتقاد دارد آماری که سایر مسئولین از جمله معاون صنایع دستی سازمان میراث کشور ارائه می دهد از روی ناآگاهی ارائه می شود و آمار 30 درصدی ای که از میزان جمع آوری صنایع دستی خارجی از سطح اماکن تاریخی ارائه می شود به هیچ وجه صحت ندارد.
حرف آخر
با این تفاسیر مشخص می شود که تا رسیدن به سر دراز رشته مشکلات صنایع دستی شهرمان باید همچنان طی طریق کنیم؛ ولی واقعیت این است که آنطور که تمام کارشناسان امر اعتقاد دارند مشکلات صنایع دستی ما بیش از آن است که بخواهد با جمع آوری صنایع دستی از اماکن تاریخی حل و فصل شود.
