روزنامه قدس نوشت:
در چند ماه اخیر و به رغم ابلاغیه های مختلف از سوی وزارت بهداشت و نظام پزشکی همچنان فروش بدون نسخه داروی «ترامادول» که در خود خصوصیات نشئه آوری دارد، در برخی داروخانه های کشور ادامه دارد و به نظر نمی رسد، این داروخانه ها ترس چندان زیادی از تنبیهات در نظر گرفته شده داشته باشند و همین امر باعث آمار رو به افزایش مصرف این دارو در بین جوانان و نوجوانان دارد و این زنگ خطر آن چنان که باید و شاید از سوی مسؤولان جدی گرفته نشده است.
برخورد قاطع وزارت بهداشت
فربد فدایی، مدیر گروه روان پزشکی دانشگاه علوم بهزیستی در همین باره می گوید: مصرف بدون نسخه داروی مخدر ترامادول بین نوجوانان و جوانان افزایش یافته و وزارت بهداشت و نظام پزشکی برای جلوگیری از فروش بدون نسخه و مصرف بی رویه این داروها باید قاطعیت بیشتری نشان دهند.
وی با اشاره به اینکه داروهایی مانند ترامادول که جنبه مخدر و اعتیادآور هم دارند، صرفاً باید با نسخه پزشک به بیماران خاص داده شود، گفت: متأسفانه گاهی دیده می شود، نوجوانان و جوانان بدون آنکه علتی برای مصرف دارو داشته باشند، به صورتهایی به دارو دسترسی پیدا می کنند که مطمئناً داروسازان متعهد جز با نسخه پزشک و کنترل مشخصات بیمار، این دارو را در اختیار مراجعه کننده قرار نمی دهند.
فدایی تصریح کرد: به هر حال موارد سوء مصرف این داروها اخیراً زیاد شده و معلوم نیست این داروها چگونه بدون نسخه پزشک در اختیار نوجوانان و جوانان قرار می گیرد؛ زیرا این دارو جنبه اعتیادآوری قوی دارد و ترک آن نیز بسیار دشوار است.
افزایش مصرف داروی ترامادول در ایران معماست
معاون مرکز ملی مطالعات اعتیاد معتقد است: داروی ترامادول نسبت به تریاک و هروئین ماده مخدر سبک تری است، اما درمان آن سخت تر است و البته هنوز علت افزایش مصرف این داروی مسکن در ایران معلوم نیست.
آذرخش مکری در همایش کنترل سوء مصرف ترامادول در تالار اجتماعات مرکز قلب تهران، می افزاید: در صورتی که افزایش مصرف داروی اعتیادآور ترامادول در ایران به علت گرایش معتادان به مواد مخدر سنگین مانند تریاک، هروئین و کراک به این ماده باشد، این خبر بدی نیست، اما اگر به عنوان افزایش اعتیاد به این ماده به عنوان ماده اصلی مصرف باشد، نگران کننده است.
وی می گوید: همه آمارها و تحقیقاتی که در جمعیت معتادان کشور تاکنون انجام شده، در بین معتادان سنگین انجام شده است و آماری از سوء مصرف مواد مخدر سبک در کشور وجود ندارد، از سویی تغییر الگوی مصرف معتادان نیز به درستی مشخص نیست. بنابراین افزایش مصرف ترامادول در کشور ما به صورت یک معما درآمده که معلوم نیست پدیده خوب یا بدی است.
سود زیاد برای داروخانه ها
مسؤول آزمایشگاه ارزیابی شناختی، مرکز ملی مطالعات اعتیاد درباره علت فروش بدون نسخه دارو در داروخانه می گوید: فروش ترامادول در داروخانه های کشور بدون نسخه انجام می شود و باید در نظر داشت که داروخانه های کشور از فروش داروی ترامادول درآمد زیادی کسب می کنند.
حامد اختیاری با بیان اینکه آمار مصرف ترامادول و دیگر داروهای مخدر مانند کدئین را باید معاونت دارو و غذا اعلام کند، ادامه می دهد: متأسفانه چون درآمد مجموعه های داروساز از این داروها زیاد است، خیلی اوقات آماری در این زمینه وجود ندارد و این معاونت غذا و داروست که باید بگوید سالیانه چه میزان ترامادول در کشور فروخته می شود.
وی می افزاید: اعتیاد افرادی که ترامادول مصرف می کنند مانند اعتیاد به انواع دیگر مواد مخدر خانواده تریاک است، اما اعتیاد آنها مقداری پیچیده تر است.
اختیاری می گوید: به طور کلی در هنگام ترک اعتیاد به مواد افیونی تشنج در معتاد مشاهده نمی شود، اما به دلیل اینکه در مصرف ترامادول تأثیرات مختلفی در مغز وجود دارد و عوارض خاصی در آن ایجاد می شود، تشنج و مشکلات دیگر در بیماران معتاد به داروی مخدر ترامادول دیده می شود.
اعتیاد به این مواد اعتیاد سنگینی است و به درمان با داروهای مختلف نیاز دارد. یکی از اشکالهای موجود این است که متأسفانه گاهی اوقات با تست های عادی اعتیاد از طریق ادرار اعتیاد فرد به ترامادول مشخص نمی شود.
فروش سوپرمارکتی داروی مخدر ترامادول
مشاور عالی انجمن روان پزشکان ایران نیز می گوید: فروش بدون نسخه ترامادول تخلف محسوب می شود، اما برخی داروخانه ها ترامادول را مانند فروش کالا در سوپرمارکت می فروشند و وزارت بهداشت باید اقدامات تنبیهی برای این داروخانه ها در نظر بگیرد.
سیداحمد جلیلی درباره فروش داروهای مخدر مانند ترامادول بدون نسخه در برخی داروخانه ها تأکید می کند: متأسفانه این موضوع تنها مربوط به ترامادول نمی شود و این گرفتاری هر روز ماست که بیمارانی با مصرف داروهای مخدر و با عوارض شدید به ما مراجعه می کنند.وی می افزاید: متأسفانه برخی بیماران داروهایی را که باید حتماً با نظر پزشک و در دوره معین مصرف شود، خودسرانه مصرف می کنند؛ مثلاً بیماری بود که داروی آرام بخشی که برای کوتاه مدت برایش تجویز شده و لازم بود با روش خاصی کم و قطع شود، تا دو سال مصرف می کرد.
جلیلی اظهار می کند: در این دو سال این بیمار هیچ داروی دیگری مصرف نکرده بود، بنابراین قطع این دارو برایش غیرممکن بود.
این متخصص روان پزشکی خاطرنشان می کند: برخی داروها که برای بیماران تجویز می شود مانند بیماری فشار خون باید به مدت طولانی مصرف شود و پس از یک ماه داروی دیگری در کنار آن برای کاهش عوارض داروی اول استفاده شود.
برخی داروها نیز پوکی استخوان می آورند یا عوارض جانبی دیگری دارند. به همین علت پزشک پس از مدتی داروی ضد پوکی استخوان به فرد می دهد، اما فردی که خودسرانه داروی پوکی استخوان آور را مصرف می کند، این کار موجب شکستگی استخوانش می شود.
جلیلی گفت: انواع و اقسام عوارض روحی و روانی در افرادی که داروها را خودسرانه مصرف می کنند، به وجود می آید. بویژه داروهای مخدر مانند ترامادول از این نظر خطرناک ترند البته بعضی داروخانه ها از فروش بدون نسخه این دارو اجتناب می کنند، ولی بسیاری داروخانه ها مانند سوپرمارکت این داروها را بدون نسخه می فروشند که باید این موضوع از طریق مسؤولان وزارت بهداشت پیگیری شود.
مشاور عالی انجمن روان پزشکان ایران معتقداست، باید اقدامات تنبیهی برای این گونه داروخانه ها در نظر گرفته شود؛ زیرا آنها با این کار ضرر و خسران زیادی برای بهداشت روانی و جسمی بیماران به وجود می آورند.
