اقتدار ملی در سایه توانمندی دفاعی نیروهای مسلح

در دنیای کنونی که تأمین امنیت ملی از پیچیدگی‌های ویژه‌ای برخوردار است و هرگونه تصمیم‌گیری در عرصه ملی ـ منطقه‌ای و جهانی، به نوعی امنیت ملی را تحت الشعاع قرار می‌دهد، برخورداری از توان دفاعی از مسائل مهم، لازم و ضروری در تأمین امنیت و منافع ملی به شمار می‌رود. در یک نگاه ساده می‌توان گفت امنیت نظامی‌و توانمندی دفاعی تأثیر بسزایی در ایجاد مؤلفه‌های دیگر امنیت ملی از جمله امنیت سیاسی، امنیت اقتصادی، امنیت فرهنگی و. . . داشته که دستیابی به این امنیت و اقتدار ملی در سایه این توان و اقتدار دفاعی نیروهای مسلح انجام می‌گیرد. در واقع توانمندی دفاعی برای هر ملتی نمایش اقتدار و امنیت ملی را با جلوگیری از بروز هر گونه تهدید و جنگ و پیروزی در پیشامد و بحران احتمالی را به ارمغان خواهد آورد. در واقع اهداف دفاعی کشور دارای رابطه مستقیمی‌با اهداف تعریف شده در مفهوم امنیت و اقتدار ملی است چرا که امنیت ملی استفاده بهینه از امکانات و منابع موجود برای در امان بودن از تهدیدات حال و آینده (بالقوه و بالفعل) خارجی و داخلی و ایجاد احساس امنیت و آرامش برای مردم و شامل اموری است که ارزش آنها تنها مبتنی بر فایده‌ای است که برای ملت دارند و عناصر و مصادیق خارجی آن عبارتند از: 1- حفظ سرزمین 2- حفظ استقلال و حاکمیت و تمامیت ارضی 3- حفظ نهادهای اساسی و بنیادی جامعه 4- حفظ شخصیت در مناسبات منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای 5- تقویت قدرت ملی 6- توانایی و قدرت و کارایی در اداره امور سیاست خارجی که در یک نگاه کلی به معنای توانایی یک کشور در حفظ ارزش‌های خود در برابر تهدیدات خارجی معنا شده است که همه این موارد نیز در اهداف دفاعی وجود داشته و برخورداری مناسب از این اهداف نیز در توان دفاعی نیروهای مسلح قابل ارزیابی است. از این رو توانمندی دفاعی یکی از مؤلفه‌های مؤثر در حفاظت از امنیت و منافع ملى کشورها به حساب می‌آید که شامل عناصرى مانند منابع انسانی، روحیه، وفادارى، انضباط، فرماندهى کارآمد، آموزش و ارزش‌های حاکم و. . . مؤلفه‌هاى سخت‌افزارى آن عناصرى از قبیل تجهیزات و امکانات، فناورى، پشتیبانی، بودجه دفاعی و. . . است که هماهنگی همه این مؤلفه‌ها توانمندی دفاعی تحسین‌برانگیز نظام اسلامی‌را به وجود می‌آورد که انهدام چندین فروند از هواپیماهای بدون سرنشین دشمن در خارج از مرزهای کشور نمونه بارزی از این آمادگی و توان رزمی ‌اشاره دارد. در واقع حضور و آمادگی دفاعی نیروهای مسلح کشور علاوه بر دفع هرگونه تهدید علیه نظام اسلامی‌ بر تأثیر بسزایی در کارایی بر مناسبات مختلف منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و کسب موفقیت در عرصه‌های داخلی نیز خواهد داشت. برای مثال آمادگی و تخصص تیزپروازان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در جریان دستگیری شرور عبدالمالک ریگی و نشاندن هواپیمای حامل این شرور از نمونه‌های این توانمندی و آمادگی رزمی ‌نیروهای مسلح است که علاوه بر نتیجه گرفتن اقدامات اطلاعاتی سامانه‌های امنیتی کشور خوشحالی آحاد جامعه را به وجود می‌آورد. بنابراین توان نظامى نیروهای مسلح با بهره‌گیرى از اطلاعات و تجارب گذشته 8 سال دفاع مقدس، پس از تشخیص و تجزیه و تحلیل تهدیدات خارجى، اهداف و سیاست‌هاى دفاعى- امنیتى کشور را براساس اهداف و سیاست‌هاى ملى، مقابله با خطرهای تبیین شده، تعیین می‌کند و با طرح‌ریزى عملیاتى و بررسی روش‌ و شیوه‌های مدرن دفاعى، با امکانات، فناورى و تجهیزات نظامی‌ به بازنگرى و برآورد فعالیت‌های انجام گرفته از سوی نیروهای عمل‌کننده می‌پردازد که در نهایت منجر به نمایش اقتدار و توانمندی نظامی‌ می‌گردد که علاوه بر اشاره به نابود کردن هواپیمای امریکایی در خارج از فضای مرزهای ایران، به فاصله گرفتن و عقب‌نشینی 300 کیلومتری ناوهای جنگی امریکایی در رزمایش ولایت 89 نیروی دریایی ارتش نیز می‌توان اشاره کرد که به عنوان فرصتی مناسب برای نشان دادن توانمندی‌های دفاعی و نظامی‌ ایران اسلامی ‌قابل ارزیابی است؛ چرا که به تعبیر فرماندهی کل ارتش: «دیگر دوران امپراتوری ناوهای امریکا به سرآمده است».بنابراین در یک جمع‌بندی کلی از نتایج و دستاوردهای توانمندی دفاعی نیروهای مسلح به عنوان یکی از مؤلفه‌هاى قدرت ملى، به تأثیر آن بر روند تحولات آینده و اوضاع منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در ابعاد مختلف سیاسى، اقتصادى، اجتماعى فرهنگى و نظامی‌ می‌توان اشاره نمود. هرچند دشمنان در مصاف با توان دفاعی جمهوری اسلامی ایران به دنبال ایجاد پروژه ایران‌هراسی در منطقه هستند اما وجود این عزم و توان با پیام صلح و دوستی برای کشورهای منطقه به گونه‌ای مؤثر می‌تواند در تحول قدرت در مناسبات منطقه‌ای و خروج کشورهای فرامنطقه‌ای از این حوزه مؤثر و مفید واقع شود و با نمایش اقتدار و توانمندی نظامی جمهوری اسلامی ایران ایده و تفکر همکاری کشورهای منطقه و همسایه را برای تعامل سیاسی و نظامی‌برای امنیت راه‌های مواصلاتی و تجاری و تأمین منافع و امنیت منطقه را هموار می‌سازد که جدا از ایجاد فرصت همکاری فی‌مابین برای کشورهای منطقه، شرایط خروج کشورهای فرامنطقه و ناکامی ‌آنها را در دستیابی به اهدافشان در منطقه فراهم می‌نماید که این مسئله علاوه بر نمایش اقتدار نظامی، حفظ امنیت ومنافع ملی، باعث بروز اقتدار ملی در سطح بین‌الملل و مناسبات سیاسی منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای می‌گردد.