دولت انگلیس از تصمیم مجلس شورای اسلامی برای قطع کامل مناسبات تهران ـ لندن نگران است و اعلام کرده که مشکل مناسبات طرفین میتواند از طریق گفتوگو حل و فصل شود.
به گزارش «جوان»، اداره مشترکالمنافع وزارت خارجه انگلیس روز گذشته در بیانیهای که از طریق ایمیل برای خبرگزاری آذری ترند نیوز ارسال شده اعلام کرده که حل و فصل مشکل بین ایران و انگلیس از طریق گفتوگوهای صادقانه و رودررو امکانپذیر است.
اگر چه در بیانیه این اداره تأکید شده که دولت انگلیس از موضع سایمون گس سفیر لندن درتهران حمایت میکند، ولی بیانیه نشان دهنده نگرانی لندن از قطع کامل مناسبات دوجانبه با تهران است.
در موضع وزارت خارجه انگلیس آمده است: ما از بیانیه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران مطلع هستیم و این برای اولین بار نیست که این کمیسیون از دولت میخواهد در مناسبات خود با انگلیس بازنگری کند. این بیانیه در این حال ابراز امیدواری کرده که این روند به مذاکرات ایران و 1+5 که قرار است ششم و هفتم دسامبر در استانبول پیگیری شود، صدمهای نزند. نماینده اداره مشترکالمنافع انگلیس گفته که مذاکرات (ژنو) با توافق بر سر از سرگیری مذاکرات در استانبول در اواخر ژانویه به انجام رسید و Eu3+3 خواستار بحث بر سر راههای عملی برای همکاری به سمت برطرف شدن نگرانیهای ما درباره برنامه هستهای ایران است.
سابقه تنشها
سایمون گس، سفیر انگلیس در تهران هفته قبل در سایت وزارت خارجه انگلیس در یک موضعگیری که در عرف مناسبات دیپلماتیک بین کشورها کمسابقه است، طی مقالهای ادعا کرد که دولت ایران مردم ایران را از آزادیهای مدنیشان محروم کرده است. این موضعگیری گس با واکنش مقامهای ایرانی همراه بود تا جایی که کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس طی جلسهای اعلام کرد معتقد است مناسبات تهران ـ لندن باید قطع شود. مناسبات ایران و انگلیس طی سه سال گذشته به تنش آمیزترین وضعیت خود رسیده است. تنها چند ماه بعد از آزاد شدن 15 تبعه انگلسی توسط ایران در آوریل 207، دولت انگلیس به سلمان رشدی نویسنده کتاب آیات شیطانی مدال شوالیه اعطا کرد و همین موضوع باعث احضار سفیر انگلیس به تهران شد.
حوادث بعد از انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال 1388 و دستیابی تهران به شواهدی که بیان کننده تحریک اغتشاشات بعد از انتخابات بود، مناسبات طرفین را بیش از پیش دچار تنش کرد و تقریباً از همین زمان بود که بحث قطع رابطه با انگلیس در مجلس شورای اسلامی بالا گرفت.
چرا لندن نگران قطع رابطه است؟
شاید انگلیس منافع تجاری رسمی و مغتنمی در ایران نداشته باشد ولی حضور لندن در تهران با سفارتخانهای عریض و طویل از چند جهت حائز اهمیت است.
مسئله اول این است که امریکاییها در نبود یک سفارتخانه مقیم در تهران، حضور مستقیم متحدین اروپایی و به خصوص انگلیس در ایران را زمینهای کلیدی برای رصد کردن تحولات داخل ایران قلمداد میکنند. در جریان حوادث بعد از انتخابات ایران مقامهای ایرانی بارها از وجود شواهد متقن درباره جمعآوری اطلاعات میدانی توسط سفارت انگلیس خبر دادند، مسئلهای که انگلیسیها گاهی آن را جزو وظایف طبیعی و جاری سفارتخانههای مقیم دانستهاند ولی بعضی اوقات هم که جنبه حساسی پیدا کرده، آن را انکار کردهاند.
با وجود این اصرار و انکارهای لندن، گزارشهای غیر رسمی که طی دو سال گذشته در امریکا منتشر شده بیان کننده هماهنگی تنگاتنگ لندن با واشنگتن در جریان حوادث بعد از انتخابات ایران و همچنین رصد کردن و حتی گهگاه خرابکاری در روند توسعه فعالیتهای هستهای ایران است.
روزنامه تلگراف چاپ انگلیس روز 28 ماه نوامبر گزارش کرد که انتشار اسناد وزارت خارجه امریکا توسط سایت جنجالی ویکیلیکس ممکن است باعث از هم گیسختن سیاستهای لندن در قبال تهران باشد به نوشته روزنامه تلگراف برخی اسنادی که منتشر خواهد شد ممکن است نشان دهنده نقش کارمندان سفارت انگلیس در تهران و همچنین تجار انگلیسی است که در جریان انتخابات سال 2009 ایران با این کارمندان سفارت انگلیس در تماس بودند.
به نوشته همین روزنامه، دولت انگلیس همچنین در روند همکاری با طرحهای اماراتی در دوبی برای جلوگیری از فعالیتهای هستهای ایران نیز ایفای نقش کرده است.
نکته جالب توجه دیگر تلاش قابل توجه سفارت انگلیس برای استفاده از کارمندان محلی در ایران است. یکی از آگهیهای استخدامی که سفارت انگلیس در ماه نوامبر برای استخدام دبیر مطبوعاتی منتشر کرده، وظایف این فرد به شرح زیر فهرست شده است: «رصد مطبوعات داخلی ایران»، «پیگیری موضوعات و روندهای مورد علاقه سفارت»، «خلاصهبرداری و مصاحبه».
لازم به یادآوری است که ایران 7 تن از کارمندان سفارت انگلیس را در جریان حوادث بعد از انتخابات به جرم جاسوسی دستگیر کرد.
