زهرا چیذری | با آغاز اجرای اولیه طرح دورکاری، کارشناسان و نمایندگان مجلس مزایای بیشتری را برای این طرح نوپدید در کشورمان برمیشمرند؛ مزایایی که در صورت فراهم آمدن زیرساختها و نهادینه شدن فرهنگ آن بر مشکلات آن برتری دارد.
به گزارش « جوان»، زمزمههای طرح دورکاری از ابتدای همین امسال به گوش میرسید و سرانجام این طرح نوپدید در کشور ما خردادماه سال جاری به تصویب هیئت دولت رسید. دورکاری یا کار در خانه یا به اصطلاح «تله ورکینگ» کارمندان اگرچه در کشور ما طرحی جدید به شمار میرود اما به گفته معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور دورکاری از موضوعات مطرح در جهان است. طبق تعاریفی که در آییننامه آمده است، دورکاری یعنی اینکه فرد کار را بداند و بتواند بدون حضور فیزیکی در محل کار، با استفاده از نظام الکترونیکی، آن کار را انجام دهد. کارمند دورکار به آن دسته از کارمندانی اطلاق میشود که بتوانند خدمات خود را در محیطی خارج از اداره ارائه کنند. اگرچه با طرح مسئله دورکاری دغدغههایی در خصوص ارائه زیرساختهای لازم برای این طرح از سوی برخی صاحبنظران مطرح شده و نگرانیهای مختلفی نیز به دلیل عدم آگاهی از جزئیات طرح در بین کارمندان بهوجود آمد اما با روشن شدن جزئیات بیشتر آن نگرانیها و دغدغهها تا حدود زیادی برطرف شده است و به نظر میرسد با توجه به رشد و توسعه پیشرفت علم وتکنولوژی در کشور و با شکلگیری مشکلاتی نظیر آلودگی هوا و ترافیک و تراکم فراوان در تهران و سایر کلانشهرهای کشورمان اجرای طرح دورکاری میتواند راهحل مناسبی برای رفع این چالشها باشد؛ راهحلی که اگرچه در کشور ما جوان به نظر میرسد اما در بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان این راهکار به عنوان بخشی از سیستم اداری در مشاغل قابل اجرا پذیرفته شده است.
رشد خلاقیت در کارمندان با اجرای دورکاریلطفالله فروزنده بر این باور است که در دورکاری، زمینه خلاقیت و نوآوری برای کارمند وجود دارد تا بتواند کار را بهتر از سطح استانداردش انجام دهد. از نگاه وی در این روش، کار قابل سنجش و احصا خواهد بود و به جای اینکه به فرد بر اساس ساعت فیزیکی دستمزد داده شود، بر اساس اصل کار دستمزد میگیرد؛ به باور معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور اگر بتوانیم در نظام اداری کشورمان کارمزد را جایگزین روزمزد کنیم، تحول اساسی خواهد بود که سبب میشود افرادی که کار و تلاش بیشتری انجام میدهند، پاداش بیشتری بگیرند و عدالت در پرداخت هم برقرار شود. یکی دیگر از آثار دورکاری این است که بسیاری از رفت و آمدها و ایاب و ذهاب و فشارهای روحی وارد بر کارمند برای حضور بهموقع در محل کار، کاهش مییابد.
مفید به شرط ایجاد زیرساختها و نهادینه شدن فرهنگمحمدرضا محسنی ثانی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی نیز از موافقان اجرای طرح دورکاری است و معتقد است این طرح با آمادهسازی زیرساختها و مدیریت مناسب در راستای اجرای صحیح میتواند طرحی مثمر ثمر باشد. سهولت در انجام کارها از طریق اتصال به شبکه اینترنت، صرفهجویی در وقت و هزینهها اعم از هزینه ادارات و هزینههایی که ارباب رجوع برای مراجعه به اداره باید متحمل شود از جمله مهمترین مزایایی است که وی برای طرح دورکاری برمیشمرد. این نماینده مجلس از آموزش در فضای مجازی یا آموزش از راه دور به عنوان طرحی موفق و مشابه دورکاری یاد میکند و در عین حال تصریح میکند: فراهم آمدن زیرساختها و نهادینه کردن فرهنگ تعهد و پذیرش مسئولیت در کارمندان از عوامل اجرای موفق این طرح خواهد بود.
آرامش و امنیت خانواده در سایه دورکاریمرادعلی منصوری رضی، دیگر عضو کمیسیون اجتماعی نیز کاهش تردد و ترافیک در شهرهای بزرگ و صرفهجویی در وقت و هزینه را از مزایای این طرح عنوان کرد. از منظر این نماینده مجلس وقتی فرد بتواند وظایف کاری خود را در خانه انجام دهد، طبیعتاً کمتر خسته شده و آسایش و آرامش در زندگی خانوادگی حکمفرما خواهد شد و در سایه این آرامش امنیت بیشتری در فضای خانواده بهوجود میآید. مرتضی محمودی، معاون عمرانی استاندار تهران نیز در پاسخ به گزارشگر «جوان» در رابطه با مزایا و معایب این طرح معتقد است: این طرح آنقدر مزیت دارد که باید برای برشمردن مزایای آن یک گروه کارشناسی تشکیل شود. محمودی نیز کاهش ترافیک و بالطبع کاهش آلودگی هوا، کاهش مصرف سوخت و کاهش فضای اداری را از مهمترین مزایای این طرح میداند. وی در این خصوص به بحث تحکیم بنیان خانواده اشاره نموده و معتقد است وقتی که کارمندان چه زن و چه مرد بتوانند در ضمن انجام وظایف اداری خود، در خانه حضور داشته باشند میتوانند بهتر به زندگی و تربیت فرزندانشان رسیدگی کنند. بنا بر اظهار نظر وی با فرصت بیشتری که از طریق صرفهجویی در وقت برای دورکاران فراهم میآید، آنها میتوانند بهتر به مسائل شرعی و خانوادگی خود پرداخته و حتی از این فرصت بهوجود آمده برای ادامه تحصیل و بالا بردن اطلاعات و آگاهیهای خود استفاده کنند.
دورکاری در آیینه نقدطرح دورکاری نیز مانند هر طرح دیگر دارای مزایا و معایبی است. شاید مهمترین چالش درباره این طرح در کشور ما فراهم نبودن زیرساختهای لازم از نظر گسترش شبکههای ارتباطی و اختلال در اینترنت پر سرعت و نبود پهنای باند اینترنتی در کشور ما باشد از این رو اگرچه طرح دورکاری برای تمام کشور تصویب و ابلاغ شده است اما به دلیل عدم فراهم بودن این زیرساختها در تمام کشوراین طرح قابلیت اجرای عملی در همه شهرها را نداشته و تنها در شهرهای بزرگ قابل اجراست. به گفته معاون عمرانی استاندار تهران، بخشی از زیرساختهای این طرح مانند گسترش شبکه اینترنت بیسیم و افزایش پهنای باند مخابراتی برای اجرای کار در خانه فراهم شده اما زیرساختهای دولت الکترونیک به این صورت که هر ادارهای بتواند از طریق سیستم یکپارچه اینترنتی و کامپیوتری ارتباط برقرار کند هنوز تکمیل نیست.از نگاه صاحبنظران عدم آشنایی مدیران با مزایا و کاربردهای کار از راه دور و بهطور کلی ICT بیثباتی و نامطمئنبودن خطوط ارتباطی، هزینه نسبتاً بالای نصب تجهیزات سخت افزاری، هزینه بالای ارتباطات، ناکارایی و دانش اندک کارکنان بخش IT، ضعف زبان خارجی اکثر افراد و کمبود ضوابط و مقررات برای کار از راه دور از جمله مهمترین مشکلات کار از راه دور برای سازمانهای کشورمان است.
