بهناز قاسمی - این روزها در ایران، بیش از هر چیز دیگری، داستان «هدفمندی یارانهها» ذهن مردم را به خود مشغول کرده است، داستانی که افزایش قیمت بنزین، یکی از فصلهای پر مخاطب و حساس آن به شمار میرود.
در حال حاضر بیش از 10 میلیون خودرو در کشور تردد میکند و حال که قرار است بنزین گران شود، قطعاً میزان مصرف سوخت این خودروها به خصوص در مورد سواریها، اهمیت ویژهای نسبت به گذشته دارد و بر قیمت آنها نیز تأثیر خواهد داشت. این موضوع در شرایطی است که بنابر آخرین آمار موجود، همه خودروهای داخلی از مصرف سوختی بالای 5/6 لیتر در هر 100 کیلومتر سیکل ترکیبی برخوردارند و در مواردی اشتهای آنها به 5/8 و حتی 9 لیتر نیز میرسد.
آماری که در مورد مصرف سوخت خودروهای داخلی در دست است، بر اساس استاندارد یورو2 محاسبه شده و هر یک از آنها بنا بر مقدار بنزینی که میبلعند، رتبهای بین A تا F به خود اختصاص دادهاند. این رتبه بندی به نحوی است که هر چه از A به سمت F برویم، مصرف سوخت خودروها بیشتر میشود. طبق آمار، تنها دو خودرو داخلی در رده A قرار داشته و چهار خودرو نیز رتبه B را در اختیار دارند. پنج خودرو نیز رتبه C و سه خودرو رتبه D و دو خودرو نیز رتبههای E و F را به خود اختصاص دادهاند. البته خانواده پراید با توجه به مدلهای مختلف، رتبهای بین B تا D دارد.
مصرف سوخت و رتبه فعلی خودروهای داخلی در شرایطی است که اگر استاندارد سوخت به یورو 3 ارتقا مییافت، نه تنها رتبه بیشتر این خودروها افت میکرد، بلکه حتی برخی از آنها به دلیل غیر مجاز بودن میزان مصرف، باید از چرخه تولید کنار میرفتند. در حال حاضر استاندارد قانونی در کشور، یورو2 بوده و ظاهرا قرار است از سال 91، استاندارد یورو4 به کار گرفته شود. آن طور که در آمار آمده، ماکسیما پرمصرفترین خودرو داخلی به شمار میرود و MVM نیز کمترین مصرف را دارد.هر چند که مسئولان ایران خودرو معتقدند خودروهای این گروه استانداردهای یورو 3 را پاس کرده است اما اخبار رسیده از سازمان استاندارد حکایت از استاندارد نبودن خودروهای داخلی دارد.اما آنچه که در این میان اهمیت دارد، قیمت خودرو در سال آینده است.اگر چه وزیر صنایع از افزایش نیافتن قیمت پس از هدفمندی یارانهها خبر میدهد اما به گفته فعالان بازار، تفاوت خودروها در مصرف بنزین مستقیماً بر قیمت آن تأثیرگذار خواهد بود.
تفاوت قیمت کارخانه با بازار
دکتر علی خاکساری، استاد دانشگاه معتقد است قیمت خودرو در ایران 15 سال است که تابع بازار نیست و هر نوع نوسان در قیمت برگرفته از نوسانات بازار نبوده و به عبارت دیگر دستوری است. وی در گفت وگو با جوان میگوید: تعیین قیمتها توسط شورای سیاستگذاری در وزارت صنایع موجب دلال بازی شده و برخی از خودروهای کممصرف و با کیفیت گرانتر از قیمت کارخانه خرید و فروش میشود. خاکساری ادامه این سیاست را به ضرر مصرفکنندگان میداند و تأکید میکند: با افزایش قیمت تمام شده خودرو برای خودروسازان ادامه این روند غیر منطقی است و خودروسازان قطعاً در مقابل تداوم قیمتهای کنونی مقاومت کرده و قیمتها را افزایش میدهند.
وی افزایش قیمت را برابر با کاهش تقاضا عنوان و تأکید کرد: در شرایط فعلی قیمتهای خودرو در مقایسه با سایر کشورها نا عادلانه است و افزایش دوباره قیمتها با نارضایتی مصرفکنندگان همراه خواهد شد از این رو دولت برای جلوگیری از نوسان قیمتها باید تصمیمی اتخاذ کند.
خاکساری به مصرف بنزین پراید اشاره میکند و میگوید: طبق آمار، پراید صبا که پرمصرفترین عضو خانواده پراید به شمار میرود، در سیکل شهری و اتوبان، بهترتیب 1/9 و 5 لیتر بنزین میسوزاند و در سیکل ترکیبی نیز مصرفی برابر با 5/6 لیتر در هر 100 کیلومتر دارد و پراید 141 نیز که تولید آن از ابتدای پاییز متوقف شد، کم مصرفترین عضو خاندان پراید به حساب میآید و در سیکلهای شهری و اتوبان، مصرف سوختی بهترتیب، 2/9 و 8/4 لیتر در 100 کیلومتر دارد.اشتهای ترکیبی این خودرو نیز به 4/6 لیتر بالغ میشود و از پراید به عنوان خودرویی کم مصرف در کشور یاد میشود و قیمت این خانواده بین 5/7 تا5/9 میلیون تومان در نوسان است، حال اگر سال آینده همزمان با افزایش قیمت سوخت، خودرو نیز گران شود با نارضایتی مصرفکنندگان مواجه خواهیم شد.
وی به آزادسازی واردات یکی از راههای منطقی کردن قیمتها اشاره میکند و میافزاید: با وجود مخالفت مسئولان با آزادسازی واردات و منطقی کردن تعرفهها، این روش قدرت انتخاب مصرف کنندگان را بالا برده و بازار را رقابتی میکند وبرای اینکه مردم طمع شیرین هدفمندی را بچشند، ضروری است که قیمت خودرو سرانجام منطقی شود.
هیچ برنامهای برای سال آینده نداریم
مدیر فروش ایرانخودرو درباره قیمت خودرو در سال آینده میگوید: هنوز برنامهای برای سال آینده نداریم.
سرایینیا افزایش قیمت را تابع عوامل مختلفی از جمله قیمت تمام شده و تقاضای بازار عنوان میکند و میافزاید: قیمتها را وزارت صنایع تعیین میکند، نه خودروسازان، اما امیدواریم سال آینده قیمت بازار به قیمت کف کارخانه نزدیک شود.
وی همچنین از افزایش تولید دو گانه سوزها خبر میدهد و میگوید: اگر وزارت نفت تعداد جایگاهها را در فرصت باقی مانده در سال جاری افزایش دهد، تقاضا افزایش یافته و قیمتها نیز متعادل میشود.
