رضا فرخی | صدای گوشخراش طبلهای بزرگ، حضور علمهایی چندین و چند تیغه که گاهی اوقات یک طرف خیابان را میگیرد و عبور و مرور را مشکلساز میکند، زنجیرهای سنگین که بر بدنهای عریان زده میشود و... نه، این رسم عزاداری مردی به بزرگی امام حسین (ع) نیست .
باز هم محرم آمده و فضای شهر پر از یا حسینهایی شده که من و تو را به آماده شدن برای عزاداری امام حسین (ع) فرا میخواند، عزاداری که همیشه یکی از زیباترین سمبلهای ما جوانان شیعه است. اما همیشه در این بین این دغدغه وجود داشته که جوانان به عنوان یکی از بانیان اصلی برپایی این شور حسینیُ، به بهترین وجه ممکن عزاداری مولا را برگزار کنند تا هم حق مطلب ادا شود و هم همه فضای عاشورا را درک کنند.
اما گاهی اوقات اینطور نمی شود، چرا که گاهی بعضی از ما جوانان آگاهانه یا ناآگاهانه دست به کارهایی میزنیم که نه جایی در عزاداری امام حسین(ع) دارد و نه موجب افزایش شور وحال حسینی در این مراسم میشود.اما به واقع چرا؟ چرا بعضیها با اینکه میدانند این مسئله خرافات است وهیچ کدام از آنها جایی در آداب عزاداری امام حسین (ع) ندارد باز هم اصرار دارند که آنها را به پا دارند و حتی گاهی اوقات با برپایی آنها موجب وهن این مراسم میشوند.دراین زمینه دکتر محسن نصری با اشاره به این مسئله که فرهنگ عاشورا نقش مهمی در به وجود آمدن باورهای مذهبی در بین جوانان دارد به این موضوع اشاره میکند که محرم زمانی برای جوانان است تا زنگار از باورهای خود بشویند . او همچنین در پاسخ به این سؤال که طبل و زنجیر و دهل و علم از کجا آمده بیان کرد که اکثر اینها زاییده ذهن کسانی است که یا محرم را درک نکرده اند یا به صورت آگاهانه این خرافات را وارد عزاداری کردند تا به این آیین بزرگ و مقدس و انسان ساز ضربه بزنند. او همچنین به این اشاره دارد که خرافات مستقیماً جوانان را هدف گرفت؛ چرا که دشمنان وکسانی که سعی دارند این موضوعات را ترویج دهند به خوبی میدانند که بهترین راه برای ضربه به آرمان عاشورا در حال حاضر نفوذ در اعتقادات جوانان به عنوان یکی از پایههای مراسم عزاداری است. به باور این کارشناس طبل ودهلی که دراین مراسم وجود دارد نه تنها هیچ نشانهای از عاشورا همراه خود ندارد بلکه به حربهای تبدیل شده است که دشمنان به وسیله آن عاشورا و فرهنگ حسینی را مورد تمسخر قرار دهند.
سبکهای جدید!زاییده فکر دشمنان!وی همچنین با اشاره به اینکه دشمن در کمین جوانان نشسته است به این موضوع تأکید میکند که سبکهای جدیدی که در مدح خوانی و سینه زنیها به وجود آمده از سوی دو دسته ایجاد شده است یکی دشمنان آگاه و یکی دوستان ناآگاه!چرا که دشمنان با وارد کردن این نوع سبکهای انحرافی در عزاداری تمام تلاش خود را به کار گرفته اند تا چهرهای خرافاتی از جوانان ایرانی به دنیا نشان دهند و به طور کامل فرهنگ عاشورا در پیش چشم جهانیان با استفاده از نشان دادن موضوعاتی مانند قمه زنی وعلم کشی سیاه جلوه دهند وتمام آرمانهای زیبایی همچون ظلم ستیزی عاشورا را نادیده گیرند.
شور باید با درک معنوی همراه شوددکتر نصری همچنین درباره دوستان ناآگاه به این مطلب اشاره میکند که بعضی در داخل بهرغم اینکه خود را بانیان برگزاری این مراسم میدانند به دلیل اینکه تنها به ایجاد هیجان وشور عزاداری میاندیشند متأسفانه گاهی اوقات از مسیر واقعی خارج شده و به صورت ناآگاهانه باعث ایجاد اینگونه انحرافات میشوند .در حالی که پیش از این که به ایجاد شور درجوانان بیندیشیم باید فکری برای درک این رخداد بزرگ دینی و مذهبی کرد؛ چرا که در غیر این صورت باید هر سال منتظر تحریفات جدیدی در این مراسم بود.
شمایل مهم نیست! هدف را دریابوی همچنین درباره اینکه چرا بسیاری از جوانان به استفاده از شمایلها علاقه دارند براین موضوع تأکید کرد که گاهی اوقات علاقه فراوان به موضوعی ممکن است باعث ایجاد بعضی حرکتهای اشتباه شود، اما به هر صورت تنها راهی که برای حل این مسئله وجود دارد این است که جوانان را به این باور برسانیم که برای درک راه و سیره امام حسین (ع) نیازی به کشیدن تمثیل یا عکس نیست بلکه مهم هدفی است که امام حسین (ع) داشته است که درک این هدف از سوی جوانان میتواند نقش مهمی در جلوگیری از کارهایی مانند کشیدن تمثیل و استفاده از عکسهای خیالی داشته باشد.از سوی دیگر دکترنصر بر این مسئله اشاره دارد که حقیقتاً علم کشی و استفاده از آلات موسیقی که در دستههای عزاداری مورد استفاده قرار میگیرد نه تنها سنخیتی با محرم ندارد بلکه باعث میشود که چهرهای کاملاً سطحی از عاشورا برای جوانانی که با این فرهنگ آشنایی ندارند به تصویر کشیده شود که این موضوع باعث تخریب بیشتر این رخداد مقدس خواهد شد.از سوی دیگر به باور او جوانان باید به این موضوع ایمان داشته باشند که حضور در عزاداریها باید با نیتی فراتر از مسائل پیش پا افتادهای همچون بلندکردن چهل چراغ و علم باشد؛ چرا که این مراسم جای خودنمایی نیست.
وظیفه جوانان چیست؟از سوی دیگر درکنار وظایفی که مسئولان ودیگر بانیان این مراسم برای هدایت جوانان و آگاهی بخشی به آنها دارند ما جوانان هم بار سنگینی بردوش داریم که باید سعی کنیم با تمام وجود برای تحقق آن بکوشیم. اما این بارسنگین چیست؟به عقیده دکترنصر باید جوانان ذهن و فکر خود را برای پذیرش رهنمودها باز بگذارند به گونهای که ناآگاهانه بر باورهای غلط گذشته درباره نحوه عزاداری تأکید نکنند و یک جورهایی دچار تقلید کورکورانه نشوند؛ چرا که در غیر این صورت هر سال همان راه اشتباه را تکرار میکنند به گونهای که میبینیم در چند سال اخیر علمها هر سال بزرگتر میشوند و طبلها حجیمتر!به نظر این کارشناس بزرگترین وظیفه بر عهده خود ما جوانان است؛ چرا که اگر بتوانیم فکر و زاویه دید خود را تغییر دهیم به صورت بنیادین میتوانیم با برخی بدعتها در برگزاری عزاداریها مبارزه کنیم؛ چرا که شاکله اصلی عزاداریها را خود ما جوانان تشکیل میدهیم. وی معتقد است از سوی دیگر خود مراسم و سخنرانیهایی که در این ماه وجود دارد بهترین مکان برای روشن ساختن ذهن جوانان است. چرا که در این شبها با فضای معنوی حاکم بر مساجد و هیئتها بهترین زمان برای انتقال مفاهیم بنیادین و اساسی به جوانان وجود دارد، مفاهیمی که امام حسین (ع) برای آنها قیام کرد و شهید شد، مفاهیمی همچون عشق به معبود یکتا و گذشتن از همه چیز در راه او، شهادت، مبارزه با ظلم و گرفتن حق مظلوم و برپایی نماز و امر به معروف و هزاران مفهوم دیگر که چیزی جز خوبی و زیبایی در آنها نیست.در واقع باید همه ما جوانان به این موضوع توجه کنیم که بسیاری از جوانان ادیان دیگر هم در این ماه به چگونگی برگزاری این آیین بزرگ توسط ما جوانان شیعه توجه دارند و برگزاری مراسمی اصیل و باشکوه میتواند برای آنها جذاب بوده و مفاهیم و ارزشهای دین و آیین ما را به آنها معرفی کند پس باید تمام تلاش خود را به کار ببندیم که با دوری از خرافات هدف بزرگ مولای خود را در پیش چشم همه به گونهای به نمایش بگذاریم که همگان امام حسین (ع)را آنگونه که هست بشناسند. با تأکید براین خرافات مفهوم و صدای اصلی حقیقتگوی عاشورا در هیاهوی طبلها گم میشود.
