مذاکرات ژنو 3 در حالی دیروز به کار خود پایان داد که بهرغم فشارهای کشورهای غربی عضو 1+5، ایران توانست معیارها و پیشنهادهای خود را محور این مذاکرات قرار دهد.
به گزارش «جوان» کشورهای غربی عضو 1+5 از ابتدا تمایل داشتند که مذاکرات دو روز گذشته در ژنو بر محور مسائل هستهای ایران بچرخد. این در حالی است که تهران همواره اعلام میکرد در مذاکرات 15 و 16 آذرماه، دستور کار مذاکرات بدون محور قرار گرفتن فعالیتهای هستهای ایران مشخص شود. نتایج اعلام شده از مذاکرات دو روزه نیز نشان میدهد پیشنهاد ایران عملی شده است.
در این دور از مذاکرات که دستور کار آن بر اساس موارد مورد نظر هیئت ایرانی تنظیم شده بود، دو طرف توافق کردند که دور بعدی مذاکرات اواخر ژانویه (اوایل بهمن) در استانبول با هدف «گفت وگو برای همکاری» و «یافتن زمینههای مشترک همکاری» برگزار شود.
دکتر جلیلی در این دور از گفتوگوها با کاترین اشتون، رئیس نمایندگی 1+5 در مذاکرات، تأکید کرد که ایران هیچ گونه گفت وگویی را در فضای فشار و تحریم نمیپذیرد.
در دور سوم مذاکرات دو طرف تأکید کردند که هرگونه گفتوگو در آینده باید روی همکاری درباره نقاط و دغدغههای مشترک متمرکز باشد و گفت وگو درباره مسائل اختلافی هم تنها از خلال گفت وگو روی نقاط مشترک میتواند انجام شود.
جلیلی همچنین در این مذاکرات تأکید کرد لازمه تداوم مذاکرات متوقف شدن مسیر فشار است و ایران با تداوم مسیر فشار مذاکره نخواهد کرد.
دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران همچنین در دور سوم مذاکرات با طرح تفصیلی 3 سؤال مطرح در نامه 15 تیر ماه از اشتون و بقیه اعضای گروه 1+5 خواست که به این سؤالها به طور شفافتر پاسخ بدهند و 1+5 متعهد شد که پاسخهای لازم را در این زمینه ارائه کند.
جلیلی با اشاره به مسلح شدن رژیم صهیونیستی به سلاحهای هستهای از سوی برخی کشورها خطاب به اشتون گفت:«سوال بسیار مهمی که 1+5 باید به آن جواب بدهد این است که چه کسانی رژیم صهیونیستی را به سلاحهای هستهای مجهز کردند چرا که این نقض قاطع و روشن ان پی تی است.» جلیلی در ادامه با اشاره به وجود 210 کلاهک هستهای امریکا در اروپا از 1+5 پرسید آیا از این بابت احساس تهدید نمیکنند؟
رئیس تیم مذاکرهکننده ایران در پایان این مذاکرات مجدداً تأکید کرد که گفت وگو تحت فشار در واقع گفتوگو نیست و تلاش برای دیکته کردن موضوعات به کشورها فقط کار دیکتاتورهاست.
گفتوگوی خصوصی جلیلی با اشتون در محل استراحت هیئت ایرانی
این در حالی است که دوشنبه شب و پس از پایان دور دوم مذاکرات کاترین اشتون درخواست کرد تا با حضور در محل اقامت تیم ایرانی در ژنو شام را با آقای دکتر جلیلی صرف کند. پس از موافقت دکتر جلیلی اشتون با یکی از دستیاران خود به نمایندگی ایران در ژنو آمد و به مدت بیش از یک ساعت ضمن صرف شام با دکتر جلیلی به مذاکره خصوصی پرداخت.
این سومین بار از زمان ورود هیئت ایرانی به ژنو بود که اشتون به ملاقات دکتر جلیلی میرفت.
در دو دور مذاکره جلیلی و اشتون در روز دوشنبه تیم ایرانی 1+5 را بابت ترور دانشمندان ایرانی به محاکمه کشید و نهایتاً نیز 1+5 در دور دوم پذیرفت موضوعات مورد بحث به همان شکل که در بسته ایران آمده مورد گفت وگو قرار بگیرد.
دستور کار کنگره برای تخریب مذاکرات
همزمان با آغاز مذاکرات ایران و گروه 1+5 پنج تن از سناتورهای امریکایی در نامهای خطاب به باراک اوباما نوشتند که اکنون زمان مناسبی است تا سیاست تعلیق به ایران تحمیل شود.
در حالی که هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه امریکا در نشست امنیتی گفتوگوی منامه روز شنبه به صراحت اعلام کرده بود ایران حق غنیسازی دارد، همزمان با آغاز مذاکرات ایران و گروه 1+5 (امریکا، انگلیس، فرانسه، آلمان، چین و روسیه) در شهر ژنو سوئیس پنج سناتور امریکا به نامهای جو لیبرمن (ایالت کانکتیکت) جان کیل (ایالت آریزونا)، کریستین گیلی برند (ایالت نیویورک)، باب کیسی (ایالت پنسیلوانیا) و مارک کرک (ایالت ایلینویز) در نامهای از باراک اوباما، رئیس جمهور امریکا خواستهاند حالا که ایران در پای میز مذاکره نشسته است زمان خوبی است که سیاست تعلیق را تحمیل کنیم.
این اولین باری نیست که سیاستهای کلان امریکا در خصوص مسائل استراتژیک، پارادوکسیکال است. وزیر امور خارجه امریکا در نشست منامه جدای از حمایت ایران برای غنیسازی، تلاش زیادی کرد که خود را به منوچهر متکی، وزیر امور خارجه کشورمان نزدیک کند. کلینتون حتی به زبان گلایه گفت که من به متکی سلام کردم ولی او از من روی برگرداند. رفتار و گفتار کلینتون در این نشست به قدری تغییر کرده بود که برخی از کارشناسان در تحلیلهای خود گفتند وی در حال انجام یکسری تبلیغات سیاسی است تا اگر مذاکرات روزهای دوشنبه و سه شنبه به نتیجه مشخصی نرسید بتواند از آن استفاده کرده و به همه دنیا اعلام کند که ما راه را برای ایران باز گذاشتیم اما مقامات این کشور نخواستند از این موقعیت استفاده کنند.
این پنج سناتور که برخی از آنها از حزب دموکرات و برخی نیز از حزب جمهوریخواه هستند در نامه خود نوشتهاند که امریکا و متحدانش با توجه به الگوی فریب ایران و روحیه عدم همکاری این کشور، نباید به دولت آن اجازه غنیسازی و فعالیتهای پردازش هستهای در خاک خود را بدهند. در این نامه آمده است که ما با هر گونه پیشنهاد دیپلماتیک که به ایران اجازه ادامه فعالیتهای هستهای خود را به هر شکل ممکن میدهد، مخالفیم. در این نامه همچنین آمده است که دولت اوباما باید این مسئله را برای ایران روشن کند که تحریمها و دیگر فشارهای سیاسی علیه جمهوری اسلامی افزایش خواهد یافت. این چند عضو کنگره تأکید کردهاند که دولت اوباما در مذاکرات نباید معیارها و پیشنهادهای ایران را بپذیرد. سایت فارین پالیسی که عموماً سیاست خارجی امریکا را مورد چینش قرار میدهد درباره این نامه نوشته است که سناتورها به رئیس جمهور امریکا متذکر شدهاند که اگر چه مذاکرات در ژنو انجام میشود اما اوباما باید بداند همیشه یک چشم خود را به نظرات (جمهوریخواهان) کنگره انداخته و پیشنهادهای آنها را لحاظ کند.
برخی از منابع در این باره نوشتهاند که باراک اوباما نیز از این نامه و پیشنهادهای حاوی آن موافقت کرده و از ویلیام برنز، نماینده خود در مذاکرات 1+5 خواسته است که سیاست تهدید و فشار را در دستور کار قرار دهد.
