وزیر اقتصاد در تحلیلی بیکاری دو رقمی، قاچاق، مشکلات واحدهای تولیدی، فقر و حتی آلودگی هوا را با هدفمند نشدن یارانهها در سالهای گذشته مرتبط دانست و با اعلام اینکه رشد اخیر نرخ تورم وارداتی است، گفت: تورم انتظاری نداریم.
ه گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، سید شمسالدین حسینی در حاشیه دیدار با رئیس مجلس اندونزی در پاسخ به پرسشهای خبرنگاران مهمترین اثرات هدفمندی یارانهها در بخشهای مختلف را مورد اشاره قرار داد و اظهار داشت: با کمی توجه به امور زندگی خود پی میبریم که همه چیز تا چه حد متأثر از هدفمندی یارانههاست.
وی اصلاح الگوی مصرف را مثال زد و خاطر نشان کرد: امروز و سالهای گذشته ما حجم قابل توجهی از منابع کشور را صرف یارانه مصرفی سوختهای فسیلی کردیم،این پول متعلق به مردم است و مردم نیز از آن استفاده میکنند به هیچ وجه منتی بر کسی نیست.
حسینی در عین حال گفت: سؤال این است که آیا باید نتیجه شیوه مصرف این باشد که مردم در شهرهای بزرگ برای حفظ سلامتیشان ناگزیر به تردد خوردوها بر اساس پلاک زوج و فرد باشند و به عبارتی ناگزیر باشیم شهرهای بزرگمان را تعطیل کنیم؟
وی افزود: به دلیل اینکه قیمت حاملها درست نیست، به رغم اینکه باید مصرف آنها کنترل شود به دلیل در نظر نگرفتن ارزش واقعی انرژی مصرف بیرویه انجام شده و سرمایهای که میتواند در خدمت تولید و اشتغال باشد، تبدیل به مصرف آلایندههایی شده که محیط زیست ما را تخریب میکند.
وی با بیان اینکه این تنها یکی از اثرات یارانهای بودن قیمت انرژی است، گفت: اگر ما هدفمندی یارانهها را اجرایی کنیم و به تبع آن چگونگی مصرف و الگوی مصرف ما اصلاح شود، آیا نیاز خواهیم داشت به خاطر نوزیدن 10 روز باد در تهران و یا نباریدن باران شهر تهران را تعطیل کنیم.
وزیر اقتصاد ادامه داد: اینها همان مواردی بود که ما بارها و بارها هشدار میدادیم اگر ادامه پیدا کند به بنبست خواهیم رسید.
ناکامی اشتغال آفرینی در سایه سیاستهای یارانه ای
وی گفت: یکی از موارد واضح دیگر که در کشور با آن دست به گریبان هستیم این است که نرخ رشد جمعیت ما در دهههای اول انقلاب بالا بوده و این الان تبدیل به یک جمعیت جوان و تحصیل کرده جویای کار شده است.
حسینی افزود: علیرغم اینکه برنامههای اشتغالزایی موفقی صورت گرفته ما هنوز نتوانستهایم به نرخ بیکاری غلبه کنیم و نرخ بیکاری در کشور ما دو رقمی است.
وزیر اقتصاد ادامه داد: این بدان معناست که از هر 10 جوان ما که وارد بازار کار میشود یک نفر بیکار میماند و مسایل اجتماعی بسیاری را در پی دارد.
وی گفت: وقتی بحث اشتغال مطرح میشود نیاز به منابع سرمایهگذاری را پیش رو داریم و وقتی منابع خود را به منابع غیر مولد تبدیل میکنیم که مثال زدم، آیا دیگر منابعی باقی میماند که متناسب با نیاز کشور اشتغال ایجاد کنیم؟
وزیر اقتصاد یادآور شد: برنامههای اشتغالزایی دولت بسیار موفق بوده است ما با توجه به نرخ مشارکت و عرضه نیروهای کار باید بتوانیم هدفمندی یارانهها را انجام دهیم.
مصرف بیرویه گاز در خانهها به جای تولید در صنایع پتروشیمی
حسینی به مثال دیگری اشاره و تصریح کرد: ما امروز میتوانیم منابع گاز را به خانهها برده و بیمحابا مصرف کنیم. از یک طرف گاز را بسوزانیم و از طرف دیگر پنجرههای خانه را باز کنیم که هوا تعدیل شود، این اتفاق در خانههای ما میافتد و از طرف دیگر در همین خانههای ما نیروی بیکار وجود دارد.
وی اظهار داشت: امروز کسانی هستند که علاقمندند در کشور ما واحد پتروشیمی بسازند، ولی ما در عرضه گاز آنها به عنوان خوراک با محدودیت مواجه هستیم. علم اقتصاد تعبیر این شعر نیما یوشیج است که باید از چیزی کاست تا به چیزی افزود، ما باید از رفتار مصرفیمان متعادل کنیم تا بتوانیم گاز را به عنوان خوراک به پتروشیمیها داده و آنها تولید و اشتغال ایجاد کنند و جوانانمان را به اهداف اجتماعی که دارند برسانیم.
هنوز فقیر و منطقه محروم داریم
حسینی ادامه داد: نکته با اهمیت دیگر این است به رغم اینکه بیتردید برنامههای محرویتزدایی، فقرزدایی و اجتماعی در ایران زبانزد است، کما اینکه در عرصههایی مثل بهداشت، فقر و محرومیت زدایی بارها و بارها مورد تحسین نهادهای بازدیدکننده بیرون کشور و حتی سازمان ملل قرار گرفتهایم،باید اذعان کنیم هنوز در کشور ما فقیر وجود دارد و هنوز مناطق محروم داریم.
وی اضافه کرد: گاهی یک پروژه یک میلیارد تومانی میتواند مسئله زیرساختی یک روستا که بیش از یکصد خانوار در آن زندگی میکنند، یعنی 400 انسان را برطرف کند، اما نمیتوانیم این کار را انجام دهیم.
وزیر اقتصاد ادامه داد: از سوی دیگر بخش قابل توجهی از سوخت در کشور قاچاق شده و نصیب هیچ کس نمیشود، اما تازه باید نیروی انتظامی را به کار بگیریم و شهید بدهیم تا جلوی قاچاق را بگیریم.
وی با بیان اینکه باید راههای اقتصادی موضوع را نیز باید در این زمینه بررسی کرد، گفت: اصلاح قیمت سبب میشود دیگر انگیزهای برای قاچاق وجود نداشته باشد، منابع در کشور بماند و صرف محرومیتزدایی و توسعه عدالت شود.
حسینی گفت: اگر بخواهیم درباره اینکه هدفمندی یارانهها تا چه حد میتواند کمک کند تا اقتصاد ما در شرایطی قرار گیرد که از ظرفیتهای بالای آن برای حل مشکلاتمان استفاده کنیم به ساعتها وقت نیاز داریم.
وزیر اقتصاد درباره اقدامات انجام شده در این رابطه تصریح کرد: وزارت اقتصاد مجری هدفمندی یارانههاست،ولی قبلا من توفیق پیدا کردم دولت را به عنوان دبیر کارگروه طرح تحول همراهی کنم و رئیس جمهوری به من تأکید کردند طرح تحول اقتصادی را به عنوان برنامه و نقشه راه اقتصاد ایران دنبال کنم.
وی افزود: بنابراین من در کنار امور متعددی که در وزارت اقتصاد وجود دارد، از جمله بحث اجرای سیاستهای کلی اصل 44 مسئله طرح تحول اقتصادی را به عنوان مسئله اساسی وزارت اقتصاد دنبال کردم.
وی گفت: چه در زمان تدوین لایحه و چه در زمان تصویب همت کردیم و این قانون تصویب شد. گام بعدی تدوین دستورالعملها و آییننامهها بود که معاونت اقتصاد این کار را دنبال کرد و آمادهسازی دستورالعملها حاصل تلاش معاونت اقتصادی است.
حسینی ادامه داد: ما در تمام مراحل حضور داریم و در برخی موارد لازم است حضور ما اجراییتر باشد. به عنوان مثال مواقعی است که منابع باید از طریق سیستم بانکی به گردش دربیاید و در اینجا همکاران ما در سیستم بانکی ایفای نقش می کنند که از آنها تشکر میکنم.
وی گفت: ما 60 میلیون جمعیت و 18 میلیون خانوار را دستهبندی کردیم و الان منابع در حسابهایشان است و از این نظر اطمینان خاطر دارند،این کارهایی است که در وزارت اقتصاد با همکاری دستگاههای دیگر صورت گرفته است.
رشد تورم وارداتی است
وزیر اقتصاد درباره دلایل رشد تورم در ماههای اخیر نیز گفت: رشد تورم قابل پیشبینی بود از این حیث که قیمت نفت در بازارهای جهانی در حال افزایش است و به تبع آن برخی از اقلام وارداتی ما قیمتشان افزایش پیدا میکند و منجر به یک تورم وارداتی میشود.
وی ادامه داد: در سالهای گذشته تدبیر ما این بود که یک سیاست محکم پولی و مالی را دنبال کنیم و با انضباط پولی و مالی، مدیریت نقدینگی و هدایت نقدینگی و مدیریت حجم عملیات مالی دولت شتاب تورم را بگیریم که موفق بودیم.
حسینی افزود: روند رشد تورم، روند نگرانکنندهای نیست اما باید همچنان با اتکاء به انضباط پولی و مالی و سیاستهایی که تا به حال دنبال می کردیم به این مسئله برسیم.
وی ادامه داد: فکر میکنم با برنامههایی که مجددا در دولت برای هدایت منابع به سمت فعالیتهای مولد مطرح شده است، موفق میشویم.
حسینی گفت: آنچه که ما اکنون به آن رسیدهایم این است که ظرفیت رشد و عمران و پیشرفت در کشور واقعا ظرفیت بالایی است، اگر منابع را تجهیز میکنیم در تخصیص نیز با دقت عمل کنیم تا در جهت فعالیتهای مولد باشد.
تورم انتظاری نداریم
وزیر اقتصاد رشد تورم در نتیجه تورم انتظاری هدفمندی یارانهها را نیز رد کرد و گفت: من تورم انتظاری را مؤثر نمیدانم، زیرا در مجموع رفتار خانوارها، رفتار منضبطی بوده و نوع اطلاع رسانی در جامعه آرامشی را پدید آورده است
وزیر اقتصاد ادامه داد: مردم درک کردهاند کالاهای مورد نیازشان به میزان کافی در جامعه وجود دارد و خواهد داشت، لذا رفتار مصرفی متعادلی را در پیش گرفتهاند.
وی یادآور شد: البته ما در مهر ماه که ماه بازگشایی مدارس است، یک تورم تقویمی را داریم، اما همین رفتار مردم یعنی توجه به آنچه که دولت مطرح میکند و اطمینان به آن فرصتی را فراهم میکند تا هدفمندی یارانهها با طیب خاطر بیشتری اجرا شود.
صلاح قیمتها به موقع انجام میشود
خبرنگار فارس گفت: مردم از آغاز مهر منتظر اصلاح قیمتها بودهاند، الان نیمه آذر ماه است و هیچ اتفاقی نیفتاده، فکر نمیکنید فعالیتهای کشور در بلاتکلیفی هدفمندی یارانهها به سر میبرد.
وزیر اقتصاد گفت: خاطرم هست در مرداد و شهریور برخی رسانهها میگفتند دولت منصرف شده است، چرا یارانه نقدی به حسابهای خانوار واریز نمیشود و انتقاد کردند اما حسابها باز شد، الان هم اجازه بدهید. اصلاح قیمتها به موقع انجام میشود.
خبرنگار فارس گفت: اخیرا گفتهاید بزودی و این حرف را از اول مهر ماه میزنید؟ وی پاسخ داد: به موقع اجرا میشود.
وزیر اقتصاد با انتقاد از برخی اخبار گفت: حوزه اخبار هدفمندی حوزه مانورهای ژورنالیستی نیست و حوزه منافع ملی است.
پرداخت تسهیلات ارزی در انتظار صندوق توسعه ملی
وزیر اقتصاد در پاسخ به پرسشی درباره دلیل توقف ارائه تسهیلات ارزی به سرمایهگذاران خارجی گفت: اتفاقا یکی از برنامههای ما این است که منابع خارجی را نیز جذب و با منابع داخلی تلفیق کنیم. این یعنی از پس انداز خارجیها استفاده کرده و نرخ پسانداز و سرمایهگذاری را در کشور افزایش میدهیم، همان چیزی که نیاز داریم به سرمایه گذاری تولید تبدیل شده و رشد اشتغال ما را شتاب بخشد.
وی ادامه داد: به همین دلیل اواخر سال قبل چند مصوبه داشتیم که نهایی شد و یکی این بود که استفاده شرکتهایی که با حضور سرمایهگذار خارجی تشکیل شدهاند از حساب ذخیره ارزی را تسهیل و از 25 درصد تا 49 درصد افزایش دهیم.
حسینی ادامه داد: هیچ محدودیتی وجود نداشته است اما آنچه اتفاق افتاد این بود که با توجه به لایحه برنامه پنجم منابعی که ما میتوانستیم از آنها تسهیلات بپردازیم به صندوق توسعه ملی رفتند و چون اساسنامه صندوق تصویب نشده برداشتی از آن نمیتوان داشت.
وی علت توقف پرداخت تسهیلات به شرکتهای خارجی را این مسئله عنوان کرد و گفت: این پشتیبانی با تصویب اساسنامه هدفمندی یارانهها بار دیگر صورت خواهد گرفت.
وزیر اقتصاد در عین حال تصریح کرد: پیشنهادی که ما داشتیم و داریم این است که از منابع صندوق ملی در جهت حمایت از سرمایهگذاری خارجی در کشور استفاده کنیم، یعنی اگر شرکتی موفق با جذب سرمایه از خارج تشکیل شد ما هم در تأمین مالی آن مشارکت کنیم.
وی در پاسخ به این که وی قبلا اعلام کرده بود درآمدهای نفتی در صندوق توسعه ملی بلوکه شده است، گفت: آنچه ما گفته بودیم این بود که 20 درصد درآمدهای نفتی ما به صندوق واریز شده و تا اساسنامه نیاید قابل استفاده نیست.
واریز یارانه نقدی به خانوارهای بیش از 6 نفر
وزیر اقتصاد درباره تداوم واریز یارانه نقدی گفت: هدفمندی یارانهها یک قانون است. قانون زمان ندارد و اعلام کرده ظرف 5 سال اصلاح قیمتها انجام شود اما نگفته پس از آن نمیتوان بازتوزیع را انجام داد.
وی گفت: سیاستهای حمایتهای اجتماعی دائمی هستند چه قانون هدفمندی یارانهها باشد و چه نباشد، حال که قانون آمده و استحکام و اثربخشی سیاستهای حمایتی از جمله پرداختهای نقدی بیشتر شده است.
وزیر اقتصاد گفت: ما در فاز اول خانوادهای تا 6 نفره و بیشتر را یارانه پرداختیم و کسانی که تابعیت ایرانی داشته باشند یارانه نقدی دریافت میکنند.
