موجی که از دو هفته پیش با انتشار اسناد طبقهبندی شده توسط ویکیلیکس شروع شده آرام آرام دستگاه دیپلماسی امریکا را هم تحت تأثیر قرار میدهد تا جایی که مقامهای امریکایی از احتمال برکناری گسترده دیپلماتها، افسران نظامی و گماشتگان اطلاعاتی خبر میدهند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، سایت امریکایی از قول مقامهای امنیت ملی امریکا نقل کرده که دولت امریکا قصد دارد شمار زیادی از دیپلماتهای خود را در سراسر دنیا تغییر بدهد. یک مقام امنیت ملی بلندپایه امریکا در این باره گفت: ما قصد داریم برخی افراد بسیار خوبمان را کنار بگذاریم. آن هم به این دلیل که آنها جرأت داشتهاند واقعیتهای موجود در کشورهایی را که در آنها خدمت میکردهاند، بازگو کنند.
به گفته مقامهای امنیت ملی امریکا، انتشار اسناد ویکیلیکس انتقادهای شدیدی که سفرای امریکا در کشورهای هدف از فشار رهبران حکومتی به واشنگتن منعکس کردهاند، باعث شده است که حضور دیپلماتهای امریکا در کشورهای هدف نهتنها «خطرناک» بلکه ناممکن شود.
براساس گزارشهایی که منتشر شده، وزارت خارجه امریکا، سیا و پنتاگون درحال بررسی عوامل ابتدایی طرحی هستند که طبق آن، چندین سفیر و پرسنل در سفارتخانهها و کنسولگریهای امریکا تغییر خواهد کرد. سسلی فیلیپ سخنگوی وزارت خارجه امریکا هم در واکنش به اخباری که درباره تغییر گسترده سفرای امریکا در دیگر کشورها منتشر شده، گفت که اگر نیاز به تغییرات باشد ما آن را انجام خواهیم داد.
سناتور جان کری، رئیس کمیسیون روابط خارجی سنای امریکا هم در این باره گفت: پس از شناسایی برخی دیپلماتها توسط ویکیلیکس احتمال دارد در برخی جاها افراد (دولتها) بگویند که دیگر نمیتوانند با دیپلماتهای متهم کار کنند و آنها را قبول کنند.
آن طوری که منابع امریکایی میگویند، برکناری سفرا، کنسولها و حتی برخی دیپلماتهای وزارت خارجه امریکا به خاطر گزارشهایی که آنها برای واشنگتن ارسال کردهاند یا روابط با زدوبندهایی نیست که با کشورهای مبدأ داشتهاند، بلکه بیشتر به خاطر مکاتبات سریع و پیبرده با واشنگتن درباره رهبران وضعیت کشورها است.
بدون شک کارل ایکنبری، سفیر امریکا در کابل یکی از اولین کسانی است که از همین حالا موضوع جایگزینی او مطرح شده است. براساس یکی از اسنادی که ویکیلیکس منتشر کرده، ایکنبری ارزیابیهای تند و بیادبانهای از حامد کرزای، رئیسجمهور افغانستان داشته است.
زحمای خلیلزاد، سفیر سابق امریکا در افغانستان روز یکشنبه در واکنش به اسناد منتشر شده توسط ویکیلیکس گفت اسنادی که منتشر شده، ایکنبری رفتنی است.
پوتین؛ عروسکگردان
اسناد منتشر شده ویکیلیکس علاوه بر سفرا و معاونان وزارت خارجه امریکا، حتی ممکن است هیلاری کلینتون وزیر خارجه امریکا را هم با مشکل روبهرو کند. براساس یکی از اسنادی که روز گذشته توسط ویکیلیکس منتشر شده، هیلاری کلینتون در مارس 2009 با کوین راد، نخستوزیر استرالیا در واشنگتن ملاقات و برای ولادیمیر پوتین از لفظ عروسکگردان، استفاده کرده است. کوین راد بعد از ملاقات با کلینتون گفته بود: وزیر خارجه امریکا معتقد است که دیمیتری مدودوف، رئیسجمهور روسیه به دنبال مشروعیت برای خود است.
در یکی دیگر از اسناد منتشر شده ویکیلیکس، به نقل قولی از هیلاری کلینتون اشاره شده که وزیر خارجه امریکا پادشاه عربستان سعودی را بزرگترین حامی تروریسم در جهان دانسته است. در سندی که ماه دسامبر سال 2009 به امضای هیلاری کلینتون رسیده از دیپلماتهای امریکایی خواسته شده که به عربستان فشار وارد کنند تا از تروریستها حمایت نکند. در این اسناد، همچنین از امارات متحده عربی، قطر و کویت به عنوان حامیان مالی تروریسم نام برده شده است.
شناسایی مراکز حساس در سراسر جهان
علاوه بر روابط امریکا با کشورهای خاورمیانه اسناد ویکیلیکس ممکن است مناسبات این کشور با همه کشورهای اروپایی را به هم به خطر بیندازد. در یکی از اسنادی که روز گذشته منتشر شد، وزارت خارجه امریکا در فوریه سال 2009 از سفارتخانههای خود خواسته است که همه مراکز حیاتی در خارج امریکا را شناسایی و فهرست کند. در میان فهرست اماکن حساس منتشر شده، فهرست اماکن حساس فرانسه، انگلیس، روسیه، آلمان و برخی دیگر از کشورهای اروپایی به چشم میخورد ولی هیچ اشارهای به اماکن حساس امریکا نشده است. سخنگوی دیوید کامرون، نخستوزیر انگلیس انتشار فهرست اماکن حساس کشورش را محکوم کرده است.
آلمان هم اعلام کرده که صحت این اسناد و تأثیر آن بر امنیت ملی این کشور را بررسی خواهد کرد.
مجموع این حوادث و اثرات مخرب آن بر امنیت ملی امریکا و روابط این کشور با همپیمانان خود به حدی است که دولت امریکا به ویژه وزارت دفاع به کارکنان فدرال دستور داده تا از خواندن این اسناد خودداری کنند.
مخالفت امریکا با پناهندگی اسانگ به سوئیس
در حالی که سیاستمداران اتریشی پیشنهاد پناهندگی به مدیر سایت ویکی لیکس را مطرح کردهاند، امریکا در مورد اعطای پناهندگی به وی از سوی سوئیس هشدار داد.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روزنامه دی پرسه اتریش، پتر پلیتز از اعضای حزب سبزهای اتریش خواستار اعطای پناهندگی سیاسی به جولیان اسانگ شد.
به گفته وی مدیر سایت ویکی لیکس اقدامی انجام داده که خبرنگاران دیگر نیز انجام میدهند و نباید برای این موضع از سوی امریکا و همپیمانانش تحت تعقیب قرار گیرد.
وی معتقد است که اسناد منتشر شده در سایت ویکی لیکس بیش از هر چیز به روابط اقتصادی سیاستمداران اتریشی پرداخته است. این سیاستمدار اتریشی همچنین از حزب سبزها خواست اسانگ را در انتشار اسناد محرمانهاش یاری رساند.
روزنامه تاگس آنسایگر سوئیس نیز از هشدار واشنگتن به برن در مورد اعطای پناهندگی به اسانگ خبر داد. مدیر ویکی لیکس اعلام کرده که با توجه به شرایط موجود، تنها کشورهایی مانند سوئیس، کوبا و ایسلند برای اقامت وی مناسب هستند.
بر این اساس دونالد اس. بیر، سفیر امریکا در سوئیس از دولت این کشور خواسته از اعطای پناهندگی به اسانگ خودداری کند. وی هشدار داد که برن پیش از هر اقدامی باید در نظر داشته باشد که اسانگ تحت تعقیب پلیس بینالملل بوده و قرار بازداشت وی از سوی دستگاه قضایی سوئد صادر شده است.
