
یکی از دستاوردهای عظیم نظام اسلامیکه ثمرات ارزشمند خود را در طول سه دهه گذر از حوادث و وقایع تاریخ انقلاب به خوبی نمایان ساخته است، وجود شجره طیبه بسیج میباشد. بسیج مولود مبارک انقلاب و بر آمده از تجربه ناشی از رویارویی اسلام ناب محمدی در برابر دشمنان قرآن و عترت از شاهکارهای معمار کبیر انقلاب قلمداد میگردد که گذر زمان و عبور از فتنهها ضرورت وجودی این نهاد مردمپایه و الهی محور را بیش از پیش مطرح میسازد.
از این رو بنا به فرمایش مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه «بسیج به معناى فرد یا مجموعه آماده برآوردن نیازهاى انقلاب است، در هر زمان و از هر نوع» استعداد و توان دفاع همهجانبه در آن به چشم میخورد و گذشت سالها از دفاع مقدس و حضور در عرصهها ی مختلف علمی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی با همان رویکرد جهادی و ایثاری پنداشت افرادی را که بسیج را سازمانی نظامیگرا میدانستند و با نگاهی منفعلانه در عرصههای دیگر نسبت به آن اظهار نظر مینمودند در هم شکسته است، چرا که نگرش و تأمل در دستاوردها و کارکردهای فاخر و غرورانگیز بسیج در کنار مردم در حوادث و بلایای طبیعی مانند زلزله، سیل و... و نیز خدمات صادقانه در صدها عرصه خدمتگزاری، محرومیتزدایی و سازندگی و مسئولیتپذیری در پروژههای بزرگ ملی مانند فلج اطفال، سدسازی، راهسازی، تونلسازی، آبرسانی، گازرسانی و دهها زمینه سرنوشتساز دیگر نمایانگر این حقیقت است که این نهاد مردمپایه برخاسته از آحاد مردم و همواره با مردم و در خدمت مردم میباشد. بر همین اساس در یک نگاه کلی از مهمترین ابعاد و رویکردهای حضور بسیج با توجه به نیازسنجی زمانی و مکانی و شناخت موقعیت در رویکرد دفاع همهجانبه به موارد زیر میتوان اشاره نمود:
بسیج و دفاع از ارزشها
یکی از شاخصهایی که به عنوان تفکر و اصول عالیه در بسیج حاکم میباشد، دفاع از ارزشها و حضور معنوی این جریان میباشد. دفاع از ارزشهای ملی و اسلامیاز جمله باورهایی است که فتوحات غرب در سرزمین اندلس (اسپانیای قدیم) با تخریب همین اعتقادات و ارزشهای حاکم اسلامی محقق گردید، از این رو از عمده مسائل حضور تفکر بسیج دفاع از ارزشهای اسلامی و میهنی است.
بسیج و جهاد علمی و فکری
یکی دیگر از حربههای دشمن در رویارویی با نظام اسلامی جلوگیری از رشد و توسعه علمی و تحقیقاتی در کشور است؛ مسئلهای که امروز به عنوان تهدید خطرناک برای منافع ملی ما محسوب میشود. دشمن در این رویکرد از خاکریزهای علمی به این کشور حمله کرده و استراتژی جدید آنان مقابله با پیشرفت وتولید علم وفناوری در کشوراست؛ واقعیتی که تا چندین ماه بعد از حوادث و وقایع بعد از انتخابات از سوی سران فتنه بر کشور تحمیل گردید و مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی را از اهداف و وظایف اصلی خویش در تولید و توسعه علمی باز انداخت.
امام راحل نیز با آیندهنگری الهی خویش آمادگی در این جنگ علمیدشمن را هشدار داده و در این باره فرمودهاند: «خودتان را برای مبارزه علمی و عملی تا رسیدن به اهداف عالی انقلاب آماده کنید» چراکه رشد وتوسعه علمی در ایران سبب تقویت قدرت نظامی، سیاسی و اقتصادی میشود و دشمن نیز از این مسئله نگران میباشد و با بهانهگیریها و تهدیدات مختلف در صدد جلوگیری از پیشرفت جمهوری اسلامی ایران است و نقش استعماری خود را ایفا میکنند. گواه و مصداق این موضوع نیز مخالفت و جلوگیری از رشد وتوسعه فناوری صلحآمیز هستهای در کشور است، از این رو جهاد علمی و فکری در عرصههای دانشگاهی و پژوهشی و بنا به تعبیر رهبر معظم انقلاب توسعه کشور از راه تولید علم و ایجاد نهضت فراگیرعلمی از دیگر ضرورتهای رویکرد دفاع همهجانبه است.
بسیج و بصیرتزایی
ضرورت بینش و بصیرت سیاسی و برخورداری از آن نه تنها در سطح بدنه بسیج ارزشمند است بلکه بصیرتزایی در آحاد جامعه از دیگر مصداقهای رویکرد بسیج در دفاع از انقلاب در برابر تهدیدات دشمنان حائز اهمیت است چراکه در شرایط کنونی که کشورهای غرب در مواجهه با نظام اسلامیبنا به تعبیر رهبر انقلاب از برنامه بلندمدت و ترسیم شده برخوردار هستند؛ از این رو بهرهمندی از جریان بصیرتزا در جامعه نیز از مؤلفههای مؤثر در ناکامی دشمن در جنگ نرم قابل ارزیابی است.
بسیج و جهاد سازندگی
سازندگی و عمران از عوامل ایجاد رفاه و توسعه در جامعه محسوب میگردد از این رو حضور فعال بسیج در صحنههای عمرانی و آبادگرانی از طریق برپایی اردوهای سازندگی از دیگر رویکردهای دفاعی بسیج قلمداد میگردد، چرا که برخورداری مردم از رفاه و عمران در جامعه سیاهنمایی و القای یأس و نا امیدی دشمن را ناکام نموده و سلامت روانی و رفاهی آحاد جامعه به وجود خواهد آورد، همچنین رسیدن به توسعه ملی و بهرهمندی بهینه از منافع ملی را به دنبال خواهد داشت. بر همین اساس در شرایط کنونی بهرهمندی از پتانسیل بسیج به عنوان نیروی مردمی و ذخیره انقلاب و یکی از ابزارهای قدرت نرم نقش بسزایی در رویکرد دفاع همهجانبه داشته که در رویارویی با جنگ نرم دشمن نیز وظیفه سنگینی بر عهده دارد.
در واقع رویکرد دفاع همهجانبه در بسیج دارای عوامل و مؤلفههای بسیاری است که شیرازه این توانمندی نیز در سه ضلع الهی بودن، مردمیبودن و ولایتمحوری بسیج قابل ارزیابی است و تا مدامیکه بر اساس این بنیانهای محکم که برگرفته از چارچوب نظام اسلامیاست در جریان باشد «شناخت لحظهها و درک عرصهها» را به عنوان راهبردیترین جریان پویایی و استمرار هر مجموعهای به همراه خواهد داشت.