گامبیا سرزمینی که به سختی میتوان از آن خبر شنید مگر آنکه یک پای این خبر مربوط به ایران باشد؛ روز گذشته وزارت خارجه این کشور کوچک آفریقایی با صدور بیانیهای ضمن اعلام یکجانبه قطع روابط با ایران، به دیپلماتهای کشورمان 48 ساعت مهلت داد تا خاک این کشور را ترک کنند. براساس این بیانیه، دولت گامبیا همچنین تمام پروژهها و برنامههایی را که باهمکاری ایران اجرا میشود لغو کرده است. گامبیا از علت تصمیم خود سخنی به میان نیاورد تا جا برای حرف و حدیث و خبرسازی رسانههای غربی باز باشد، چرا که ایران براساس سیاست اصولی کمک به توسعه کشورهای آفریقایی در سالهای گذشته روابط خوبی با این کشور برقرار کرده بود. سطح روابط آنقدر خوب بود که در آذرماه سال گذشته رئیس جمهور کشورمان در سفر به کشورهای آفریقایی، به گامبیا رفت و در «بانجول» پایتخت این کشور مورد استقبال گرم مردم و مسئولان قرار گرفت. طبیعی است که تصمیم ناگهانی گامبیا برای قطع روابط گرم، خوراک خوبی برای داستانپردازی رسانههای غربی و صهیونیستی باشد.
تصمیم گامبیا از کجا آب میخورد
اکثر رسانههای غربی در داستانپردازی درباره علت تصمیم گامبیا، ریشه آن را به پیدا شدن محمولهای در بندر لاگوس در نیجریه در 26 اکتبر نسبت دادند که طی آن نیروهای نیجریهای مدعی شدند 13 کانتینر سلاح در داخل یک کشتی ایرانی پیدا کردهاند. همان موقع نیز رسانههای غربی نواختن طبل ایران هراسی را شدت بخشیدند تا با استفاده از فرصت عضویت غیردائم نیجریه در شورای امنیت، جو روانی لازم برای ارسال گزارش نقض قطعانه 1929 توسط ایران را فراهم آورد؛ اگرچه نوع محموله و نبود مدارک لازم برای انتساب آن به دولت ایران کام غربیها را بر نیاورد اما نیروهای امنیتی غربی- صهیونیستی این محموله را همچون طعمهای میدیدند که باید بالاخره برای به دام انداختن یکی از کشورهای آفریقایی روزی به کار آید. ضمن آنکه از این بهانه خبری باید تاحد امکان برای بریدن دستان آفریقایی ایران استفاده میشد، بنابراین داستانپردازیها ادامه مییافت. مثلاً روزنامه آلمانی زودیچه سایتونگ گزارش مفصلی از ماجرا ارائه کرد و به سپاه قدس نقش اول سناریوپردازی خود را اختصاص داد. به خصوص که معلوم شده بود کشتی متعلق به یک شرکت فرانسوی بوده که بارگیری اولیه آن در ایران بوده است و این کشتی پس از سفر به بمبئی به سمت غرب برگشته بود و در مدیترانه هم در چند بندر اروپایی لنگر انداخته و سرانجام در ساحل لاگوس آرام گرفته بود، از این نظر دور کردن اذهان پرسشگر از نقش سرویسهای امنیتی اروپایی از دخالت در این ماجرا از اهداف فرعی سناریوپردازیها بود؛ به گونهای که زودیچه سایتونگ شرکت فرانسوی را قربانی مدارک جعلی دانسته بود و بدین ترتیب در این داستان شرکت مذکور فرانسوی و کشورهای اروپایی فکر میکردهاند که کشتی حامل پشم شیشه و مصالح ساختمانی است. این در حالی است که براساس گزارش همین زوددویچه سایتونگ سازمان اطلاعاتی نیجریه زمانی وارد صحنه شده و اقدام به بازدید از کشتی کرده است که از طرف یک سازمان ضد جاسوسی غربی اطلاعاتی را مبنی بر حمل سلاح در این کشتی دریافت کرده است؛ زودیچه سایتونگ این سؤال منطقی را که با یک نگاه ساده به گزارش به ذهن خطور میکند، مطرح نمیسازد و جواب نمیدهد: چرا اگر سازمان جاسوسی غربی کذایی از محموله سلاح با خبر بوده است، در همان بنادر اروپایی اقدام به بازدید و توقیف کشتی نکرده است؟!
اما کشف سلاح در نیجریه چه ربطی به گامبیا دارد؛ سلاحهای کشف شده نه تنها از نظر مبدأ ارسال مبهم بودند و به ایران نمیچسبیدند بلکه مقصدشان هم معلوم نبود. شاید به همین خاطر بود که ادعا شد 130 کیلوگرم هروئین هم در کشتی بوده است تا بدین ترتیب از قرابت ایران با کشور مرکز تولید مواد مخدر جهان یعنی افغانستان استفاده شود و به هر طریقی انتساب محموله مذکور به ایران باورپذیر بنماید. در مورد مقصد هم ابتدا ادعای کمک ایران به شورشیان نیجریه شد اما نوع سلاح که ظاهراً شامل راکتهای 107 میلیمتری بوده است، این ادعا را بیمعنا میساخت چرا که استفاده از این سلاحها نیاز به آموزش دارد و عدهای شورشی نمیتوانند از آن استفاده کنند.
از این نظر باید یک کشور و ارتش رسمی آن مشتری این سلاحها معرفی میشد تا سناریو قابل باور باشد.
چه جایی بهتر از گامبیا که دولت آن پیشتر هم نشان ضعف را بروز داده بودند. آنها چند روز قبل تحت فشار صهیونیستها بازی دوستانه خود با تیم فوتبال فلسطین را لغو کرده بودند. بنابر بیانیه فدراسیون فوتبال فلسطین وزیر خارجه گامبیا در تماس تلفنی اقدام خود را اینگونه توجیه کرده است که کشور کوچکش فقیر و در آستانه انتخاب است و نمیخواهد دچار مشکل شود. در چنین شرایطی انتشار اخباری چون مقصد سلاحهای ایرانی کشف شده در نیجریه گامبیاست میتواند واکنش غیرعقلانی این کشور را در پی داشته باشد. روزگذشته بیبیسی در پوشش خبری مربوط به تصمیم گامبیا از قول خبرگزاری همجنس خود رویترز اعلام کرد که منابعی در دولت گامبیا به این خبرگزاری گفته است: تصمیم گامبیا برای قطع روابط با ایران با ماجرای ارسال سلاح از ایران به نیجریه که براساس گزارشها قرار بوده است به گامبیا برده شود، ارتباط دارد.
