هادی مؤمنی راوندی - علما، عارفان و هنرمندان متعهد نقش مهم و تأثیرگذاری در فرهنگ و هویت این مرز بوم داشتهاند و در این میان افضل الدین محمد بن حسن مرقی کاشانی را یکی از سرمایههای عرفانی، مفاخرعلمی و ادبی ایران اسلامی میشناسند. اما از آنجا که به خوبی از شخصیتهای علمی کشور استفاده بهینه نشده است برگزاری همایش و کنگره میتواند درمعرفی این سرمایههای علمی در ایجاد انگیزه برای جوانان و هویتبخشی به فرهنگ و تاریخ ایران اسلامی قدمهای ارزشمندی بردارد. آثار به جای مانده از بابا افضل مرقی کاشانی حاکی از عمق دانش فلسفی و ظرافت اندیشه این شخصیت است.
غلامعلی حداد عادل با ارسال پیامی به کنگره بزرگداشت بابا افضل، در روستای مرق از توابع کاشان اظهار داشت: دغدغه اصلی این فیلسوف بزرگ، نفس آدمی و شناخت اسباب سعادت و شقاوت انسان بود.
در این پیام که توسط نماینده کاشان در مجلس شورای اسلامی در جوار آرامگاه بابا افضل مرقی قرائت شد، آمده است: این عارف بزرگ خرد را بالاترین کمال برای نفس میدانست که این مایه افتخار ایرانیان و مردم کاشان و مرق است که نزدیک به 900 سال پیش بزرگ مردی چون بابا افضل را در دامن خود پروراندهاند و طی قرنها که از وفات او میگذرد با احداث بقعهای یاد و نام او را ماندگار ساختهاند.
در ادامه پیام مشاور رهبر معظم انقلاب آمده است: حکیم افضل الدین کاشانی نه تنها در حکمت و معرفت صاحباندیشههای درست و استوار بود، بلکه در زبان و ادب فارسی نیز استاد بود.
عضو خبرگان رهبری و از فضلای حوزه علمیه قم نیز در این مراسم، بابا افضل را یکی از بزرگان و حکمای فاضل در جامعه عنوان کرد و گفت: آثار بابا افضل نشان از تفکر علمی به خداست و دغدغه اصلی وی تبیین و تفسیر جامع از انسان کامل با تکیه بر قرآن و برهان و عرفان است.
آیتالله حسن ممدوحی اظهار داشت: بابا افضل با شیوه خاص خود در بهرهبرداری از آیات قرآنی و روایات دینی کوشیده تا انسانها را با الطاف خداوندی بیشتر آشنا سازد.
وی افزود: بابا افضل به سبب خردمندی و کمالات بالای معنوی به منزله پدر معنوی مردم محسوب میشد و جایگاهی ارجمند داشت.
یک استاد دانشگاه کاشان نیز گفت: درآثار حکیم افضل الدین آنچه بیش ازهرچیز توجه خواننده را به خود جلب میکند عنایت اکید و شدید وی به موضوع مبدأ و معاد است.
حجتالاسلام دکتر عبدالله موحدیمحب افزود: آنچه از نوشتههای این حکیم برآمده و در آیینه داوری بزرگان نیز انعکاس یافته این است که وی عرفان و تصوف و حکمت را در جام ولایت علوی نوشیده و شیعه اثنای عشری بوده است.
همچنین دبیراجرایی این کنگره گفت: بابا افضل این حکیم معنوی و فیلسوف از مفاخر کاشان بلکه ایران است.
حجت الاسلام مهدی اقبالی افزود: در ستایش این فیلسوف همین بس که خواجه نصیرالدین طوسی آن حکیم و سیاستمدار نام آور در رساله سیر و سلوک، خود را شاگرد یکی از شاگردان او؛ کمال الدین حاسب میداند و با عظمت و احترام از او یاد میکند.
دانشیار دانشگاه کاشان هم گفت: افضل الدین مرقی کاشانی توانسته است با مطالعه در آفاق و انفس و آثار علمی و حکمی گذشتگان و کسب تجارب روحانی و دریافتهای معنوی بسیاری ازاندیشهها و نکات نغز عرفانی، حکمی و اخلاقی را به شیوهای هنرمندانه و گاه شگردی شگفتآور و زبان و بیانی ساده و صمیمی همراه با تمثیلاتی زیبا و مؤثر در اشعار به خصوص رباعیات حکیمانه خویش بازتاب دهد.
رضا شجری افزود: این حکیم علاوه بر تأثیر از فرهنگ و بینش اسلامی و تأویل آیات و احادیث در آثارش به آرا و نظریات حکمای بزرگ یونان یعنی افلاطون و ارسطو هم توجه داشته است.
مسئول مرکزپژوهشی کاشان شناسی و دبیرکنگره افضل الدین کاشانی گفت: متأسفانه بهرغم برجستگیهای گوناگون فکری وحکمی این حکیم عارف سیمای این دانشمند فرزانه چنان که در خورشأن و مقام علمی اوست به جامعه علمی به خصوص دانشجویان و محققان معرفی نشده است.
دکتر رضا شجری هدف ازبرگزاری این کنگره ملی را ضمن پاسداشت این حکیم، احیای برخی آثار، تحلیلاندیشهها، افکار و تبیین نقش و تأثیر او در غنا و گسترش فرهنگ و تمدن اسلامی اعلام کرد.
اولین روز برگزاری کنگره مزبور در دانشگاه کاشان و دومین روز و مراسم اختتامیه در محل آرامگاه بابا افضل مرقی برگزار شد.
حکیم افضلالدین محمد بن حسن مرقی کاشانی از شعرا، حکما و عارفان بنام و بزرگ قرن ششم و هفتم هجری قمری میباشد.
این حکیم بزرگ در حوزههای مختلف حکمت و فلسفه، اجتماعی و اخلاقیات، عرفان و تصوف و ادبیات آثار گرانسنگی از خود به یادگار گذاشته است.
جامع الحکمه، ینبوع الحیات، ساز و پیرایه، عرضنامه، دیوان اشعار، جاودان نامه و مدارج الکمال از آثار ارزشمند این عارف نامی ایرانی است.
آرامگاه حکیم افضل الدین محمد مرقی کاشانی در روستای مرق در 42 کیلومتری غرب شهر کاشان قرار دارد.
