
حسین بابایی - در دنیای امروز نظرات متفکران و محققان مراکز مطالعاتی تأثیرگذاری شدیدی بر عملکرد دستگاه امنیتی- سیاسی دولتها دارد. در همین راستا اولین رویکردی که توسط مخازن فکری چون شورای انگلیسی– امریکایی اطلاعات امنیتی و مؤسسه مطالعاتی برو کینگرز ایالات متحده دنبال میشود، رویکرد استفاده از قدرت نرم در برخورد با ایران است. این رویکرد برخورد نظامی با ایران را اشتباهی بزرگ میداند آنها حتی با حملات محدود نظامی علیه تأسیسات هستهای ایران مخالف بوده و بر این باورند که با تکیه بر قدرت نرم میتوانند مسائل مربوط به ایران را به بهترین شکل، جهتدهی کنند به همین جهت با ایجاد جنگ نرم و ناتوی فرهنگی در صدد ضربهزدن به انقلاب اسلامیایران میباشند. هدف دشمن از جنگ نرم و این ناتوی فرهنگی در دو جبهه، طرحریزی و دنبال میگردد. یکی از اهداف آن تخریب هویت ملی- اسلامی و تضعیف باورهای انقلابی است که از طریق تهدیدات فرهنگی، سیاسی با عوامل داخلی و خارجی در حال پیگیری و انجام است. اما هدف دیگر دشمن از جنگ نرم و ناتوی فرهنگی که از تهدیدات بالفعل به حساب میآید، جلوگیری از رشد و توسعه علمی و تحقیقاتی در کشور است. مسئلهای که امروز به عنوان تهدید خطرناک برای منافع ملی ما محسوب میشود. دشمن این بار از خاکریزهای علمی به این کشور حمله کرده و استراتژی جدید آنان مقابله با پیشرفت و تولید علم وفناوری در کشور است. واقعیتی که تا چندین ماه بعد از حوادث و وقایع بعد از انتخابات از سوی سران فتنه بر کشور تحمیل گردید و مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی را از اهداف و وظایف اصلی خویش در تولید و توسعه علمی باز انداخت. البته حضرت امام خمینی (ره) به عنوان معمار انقلاب اسلامی با آیندهنگری الهی خویش آمادگی در این جنگ علمی دشمن را هشدار داده و در این باره فرمودهاند: «خودتان را برای مبارزه علمی و عملی تا رسیدن به اهداف عالی انقلاب آماده کنید»؛ چراکه رشد و توسعه علمی در ایران سبب تقویت قدرت نظامی، سیاسی و اقتصادی میشود و دشمن نیز از این مسئله نگران میباشد و با بهانهگیریها و تهدیدات مختلف در صدد جلوگیری از پیشرفت جمهوری اسلامی ایران است و نقش استعماری خود را ایفا میکند. گواه و مصدق این موضوع نیز مخالفت و جلوگیری با رشد وتوسعه فناوری صلحآمیز هستهای در کشور است. بنابراین رهبر معظم انقلاب با تأکید برتوسعه کشور از راه تولید علم و ایجاد جنبش نرم افزاری و همچنین ایجاد نهضت فراگیر علمی، ضرورت این مسئله را روشن میسازد که نیاز مهم کشور حرکت در مسیر علمی حول محور نوآوری و بومیسازی علوم میباشد و در این باره میفرمایند: «ما این طرف دنیا حرفهای حق زیادی داریم... اما احتیاج به یک چیز دیگری هم داریم و آن عبارت است از «قدرت بینالمللی» تا بتوانیم این راه را بیدغدغه، درست، به طور کامل، همه جانبه و بیکم و کاست ادامه دهیم و به اهداف و آرمانهایمان برسیم. این قدرت را (قدرت اقتصادی، سیاسی و نفوذ فرهنگی) چطور به دست آوریم ؟ پایه و مایه همه اینها، قدرت علمی است. یک ملت، با اقتدار علمیاست که میتواند سخن خود را به گوش همه افراد دنیا برساند. با اقتدار علمی است که میتواند سیاست برتر و دست والا را در دنیای سیاسی حائز شود. اقتصاد هم به دنبال اینها به دست میآید. پول تابع تواناییهاست. امروز این طوری است؛ علم را میشود به پول تبدیل کرد و از لحاظ اقتصادی هم قوی شد. این، جایگاه علم است.» (بیانات در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه امام صادق علیه السلام، 29/10/84)بنابراین به تعبیر مقام معظم رهبری: «یکی از استراتژیهای نظام سلطه این است که نگذارند کشورهای تحت سلطه دارای علم شوند چون میدانند علم ابزار قدرت است. خود غربیها با علم به قدرت رسیدند به همین دلیل نمیگذارند علم در کشورهای زیر سلطه رشد کند و به شدت مانع میشوند. یقین بدانید یکی از چیزهای که امروز مورد توجه سرویسهای اطلاعاتی است این نکته است که ببینند چگونه میتوانند دانشجوی بیدار و دانشگاه آگاه ایرانی را از آن راهی که میتواند به اعتلای کشور بینجامد، منصرف کنند و مانعش بشوند». بنا براین با توجه به شرایط منطقهای و اهداف و استراتژی دشمن یکی از عرصههای جدید دفاع در مقابل جنگ نرم و ناتوی فرهنگی دشمن، حرکت در مسیر علمی و بومیسازی علوم و نهادینه کردن آن است؛ نیازی که مقام معظم رهبری در فرمایشات خود در ابتدای سال جاری در جمع زائران و مجاوران حرم رضوی به عنوان شاخص حرکت سال و موضوع درجه اول در عرصههای تحقق همت مضاعف وکار مضاعف از آن یاد کردند و دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی و جوانان را مخاطبان خود در این بیانات قرار دادند. بنابراین به تأکید ایشان: «باید اهل علم در محیط دانشگاه به تولید علم، به نگاه مبتکرانه و سازنده در زمینه علم به همان چیزی که بنده از آن به نهضت نرمافزاری در محیط علمی تعبیرکردم، بپردازند ما نیاز به این موضوع داریم. البته دستگاههای دولتی بزرگترین مسئولیت را دارند.» (بیانات در دیدار اساتید دانشگاههای سراسر کشور22/8/81)«دانشگاه باید بتواند یک جنبش نرمافزاری همهجانبه را در اختیار کشور قرار دهد؛ باید مغزهای متفکر استاد و دانشجوی ما بسیاری از مفاهیم حقوقی، اجتماعی و سیاسی را که شکل و قالب غربی آنها در نظر بعضی مثل وحی منزل است و نمیشود دربارهاش اندک تشکیکی کرد، در کارگاههای تحقیقاتی عظیم علوم مختلف حلاجی کنند؛ روی آنها سؤال بگذارند این جزمیتها را بشکنند، بیابند؛ هم خودشان استفاده کنند و هم به بشریت پیشنهاد کنند. امروز کشور ما محتاج این است». (بیانات در جمع دانشجویان و اساتید دانشگاه صنعتی امیر کبیر 9 /21/1379)بر همین اساس امروز جنبش نرم افزاری و توسعه علمی در کشور از زیر ساختهای پیشرفت و توسعه کشور است، چرا که حرکت علمی، حمایت از تحقیق و توسعه پژوهش، نوآوری و ابداع در علوم پایه و به تعبیر مقام معظم رهبری شکستن مرزهای علم و رفتن از راههایی که به نظر راههایی نارفته میباشد باعث تولید علم است که این مسئله نیز از مهمترین عوامل اساسی در کسب اقتدار و تولید قدرت ملی شده و باعث تغییر و تحول جایگاه ایران اسلامی در مناسبات سیاسی و منطقهای میشود. تافلر در کتاب جابهجایی قدرت خود معتقد است که خشونت و ثروت و دانایی، ابزارهای اصلی قدرت هستند و سایر منابع از اینها سرچشمه میگیرند. خشونت که در اصل برای تنبیه به کار میرود یکی از انعطاف ناپذیرترین منبع قدرت است. ثروت که میتوان آن را به بسیاری منابع دیگر تبدیل ساخت، ابزاری به مراتب انعطاف پذیرتر است. اما علم و دانایی انعطاف پذیرترین و بنیادی ترین منبع قدرت است. زیرا میتواند به شخص کمک کند تا چالشهایی را دفع کند که ممکن است به استفاده از زور یا ثروت نیاز داشته باشد و اغلب از آن میتوان برای ترغیب دیگران به انجام کاری به شیوه مطلوب که برخاسته از نفع شخصی است، استفاده نمود. از این رو تولید علم و افزایش دانایی و توانمندی علمی بهترین نوع قدرت را تولید میکند و مهمتر از دیگر منابع اصلی قدرت بوده که میتواند اقتدار در زمینههای دیگری از جمله نظامی، سیاسی، اقتصادی و. . . را به ارمغان آورد. بنابراین تلاش حوزه و دانشگاه با همت برتر و کار بیشتر در رشد فکری و علمی اقشار جامعه باعث رشد و توسعه است و نتیجه حاصل از آن ایجاد انگیزه و امید به آینده با استفاده از استعدادها و توانمندیهای ملی و با کمک نیروهای بومی خواهد بود که در رویارویی با جنگ نرم دشمن در القای ناکارآمدی نظام و ممانعت از پیشرفت علمیکشور کارساز خواهد بود. از این رو مسئلهای که امروز به عنوان نیروی محرک در خنثی سازی تهدیدات نرم و ناتوی فرهنگی دشمن میتوان از آن یاد کرد، توسعه و پیشرفت علمی است که از زیر ساختهای قدرت ملی نیز به حساب میآید. با توجه به همین ضرورت، رهبر معظم انقلاب از سالها پیش موضوع جنبش نرمافزاری و تولید علم را مطرح و خواستار تحولی جدی در آزاد اندیشی، عدالتخواهی و نهضت فرهنگی و علمی در ابعاد مختلف نرم افزاری و تولید علم در حوزه و دانشگاه شدهاند. تردیدی در این نیست که دید فراگیر مقام معظم رهبری نسبت به مشکلات جهان اسلام و اهمیت توجه جدی به تولید علوم و توسعه تحقیقات درجهت پیشگیری از استیلای مداوم جهان استکبار و افزایش قدرت و توانمندی ملی، همچنین دفاع از استقلال و امنیت نظام و حفظ خودباوری و خلاقیت بوده است. بنابراین زمان آن فرا رسیده است که برای دستیابی به خودباوری فضاهای علمی از هر گونه اقتباس ترجمه و بازخوانی اندیشه به سمت نوآوری، ابتکار، بومی کردن خلاقیت و ارائه ایدهها و طرحهای نو سوق پیدا کند؛ چرا که این رویکرد زمینه ساز بروز و ظهور خودباوری میگردد و اهداف دشمن را در جنگ نرم علیه نظام اسلامی و القای یأس و نا امیدی در افکار و اذهان عمومی ناکام مینماید.