شانزدهم آبان ماه اولین سالگرد پنج ساله دوم مسئولیت مهندس ضرغامی ریاست محترم سازمان صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران بود. رهبر فرزانه انقلاب در تمدید حکم جناب آقای ضرغامی، نکاتی را در رابطه با این رسانه فراگیر ملی متذکر شده بودند که از اهمیت بسزایی برخوردار است. کلیدیترین نکته در حکم آقای ضرغامی، انتظار داشتن معظمله از مشاهده نشانههای تحول در اولین سال دوره دوم مسئولیت آقای ضرغامی بر این دستگاه تأثیرگذار فرهنگی کشور بود. شاید انگیزه نوشتن این یادداشت هم، نگاه به همین فراز از انتظار رهبری نظام باشد. در حکم کوتاه مقام معظم رهبری به چند نکته بسیار مهم اشاره شده بود:
1- برجستگیها و نقاط قوت کنونی صدا و سیما در کنار کمبودها و نقاط ضعف آن باید پیوسته در برابر چشم رئیس سازمان و دیگر مدیران در معرض ملاحظه و مقایسه قرار گیرد.
2- روند نقضزدایی به هیچ وجه رو به کاهش و سستی نیابد.
3- نزدیک کردن و رساندن رسانه ملی به عنوان رسانه فرهنگساز به تراز رسانهای که دین، اخلاق، امید و آگاهی را محور و شاخص قرار میدهد.
4- رفتار اجتماعی مخاطبان و نهاد حساس و مهم خانواده براساس محورهای دین، اخلاق، امید و آگاهی شکل بگیرد.
5- هنر و شیوههای گوناگون حرفهای اعم از شیوههای آزموده شده یا جدید، یکسره در خدمت رشد شاخصههای ذکر شده (دین، اخلاق، امید و آگاهی) باشد.
6- حرکت مجموعه صدا و سیما با بهرهگیری از زمانبندی برنامهها و تعیین شاخصهای قابل اندازهگیری تکمیل و تصحیح شود.
قطعاً ریاست سازمان صدا و سیما و دیگر مدیران این رسانه ملی با توجه به تأکید رهبر فرزانه انقلاب در این حکم، از روند فعالیت یکساله خود ارزیابی دقیقی به عمل آوردهاند ولی نگارنده از منظر یک شهروند، برخود فرض میدانم با توجه به این شاخصها، ارزیابی کوتاهی از عملکرد یک ساله این رسانه ملی داشته باشم که به بخشی از آن اشاره میشود:
1- برکسی پوشیده نیست که صدا و سیما در طول یک سال گذشته خدمات بزرگی را در عرصه اطلاعرسانی، تنویر افکار عمومی و رشد و بالندگی سیاسی،اجتماعی کشور داشته است که قطعاً این تلاشها قابل تقدیر خواهد بود که تغییر در برخی نگاهها در تولید برنامهها و اغناسازی جامعه با بهرهگیری از فرهنگ غنی دینی از مصادیق بارز آن است. به ویژه اینکه فعالیت جریان فتنه در سال گذشته موجب برخی آسیبها و بعضاً تخریب مبانی و چارچوب نظام شده بود که اگر همت صدا و سیما نبود، شاید ترمیم بخشی از آن به این زودیها میسور نمیشد.
2- اما در کنار این تلاشها باید دید صدا و سیما در تأمین انتظار رهبر معظم انقلاب و مردم تا چه میزان توانسته است توفیق پیدا کند و آیا مسئولان صدا و سیما همواره در اجرای برنامههای خود برجستگیها و نقاط قوت خود را در کنار نقاط ضعف مورد ارزیابی و مقایسه قرار داده و برای تقویت نقاط قوت برنامههای اجرا شده را بازآفرینی و برای رفع نقاط ضعف،تجدید نظر در برنامهها را در دستور کار قرار دادهاند؟
3- چند درصد از برنامههای اجرا شده در طول یک سال گذشته توانسته است صدا و سیما را به تراز یک رسانه فرهنگساز مبتنی بر مبانی دینی و اخلاقی نزدیک و امید و آگاهی را محور و شاخص در تولید برنامهها نماید. شاید مسئولان این رسانه ملی اذعان کنند تمام همت خویش را برای رسیدن به این قله مصروف کردهاند ولی تولید و پخش برخی برنامهها، گویای این واقعیت است که هنوز در صدا و سیما این باور شکل نگرفته که باید همه برنامهها با این شاخصهها سنجیده شود. تولید و پخش برخی سریالهای بیمحتوا و بعضاً ساختارشکن اجتماعی و اخلاقی نشان از آن دارد که این واقعیت به درستی درک نشده یا کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پخش برخی فیلمها یا سریالها نه تنها براساس محورهای دینی و اخلاقی برای تحکیم بنیان خانواده نبوده بلکه در نقطه مقابل این رهنمود است. انتشار برخی برنامههای خبری شاید با هدف اطلاعرسانی به مردم صورت پذیرد ولی نوعی خالی کردن دل مردم از امید به آینده را میتوان در پخش این برنامهها به سهولت دید که بخشهایی از 20:30 مصداق بارز آن است.
4- تولید و پخش فیلمی در رابطه با دفاع مقدس آن هم با دیالوگهای سبک و صحنههای غیرواقعی از این دوران نظیر حضور زنی با پنج، شش نوزاد در منطقه جنگی و اتلاف وقت رزمندگان در بازی با این نوزادان، در کدام صحنه از جنگ ما با این آبوتاب وجود داشته است که برای آن فیلمی تولید و پخش میشود. طبیعتاً این هنر و شیوههای گوناگون آن حرفهای و نوظهور نیست که در خدمت رشد شاخصههای ذکر شده باشد و به جز تمسخر عناصر معاند نسبت به دوران پرتلألو دفاع مقدس، دستاوردی در برندارد.
امید است صدا و سیما و مسئولان پرتلاش آن با بهرهگیری از زمانبندی مناسب برنامهها و تعیین شاخصههای قابل اندازهگیری امروز به مرحلهای رسیده باشند که به جرأت توان آن را داشته باشند که اذعان کنند در پایان دو برنامه پنج ساله مدیریت بر این رسانه فراگیر، تغییرات اساسی در رشد فرهنگ دینی جامعه را باعث شدهاند و ایران اسلامی را یک گام به اهداف متعالی خود نزدیکتر کردهاند.
