یکی از مطالبات مقام معظم رهبری در چند سال اخیر لزوم بازنگری در علوم انسانی بوده و ایشان در جایگاهها و سخنرانیهای مختلف به آن پرداختهاند. تأکیدات چند باره معظم له از اهمیت مطالبه فوق حکایت دارد.از اینرو خبرنگار «جوان» گفتوگویی با ابراهیم شفیعی سروستانی، پژوهشگر و کارشناس سیاسی انجام داده است.آقای شفیعی سروستانی، مطالبه مقام معظم رهبری در زمینه بازنگری در علوم انسانی بر عهده کدام گروه از جامعه است، مهمترین کارکرد آن چیست و زمینه تحقق آن چگونه قابل شکلگیری است؟
مطالبات رهبر معظم انقلاب در زمینه علوم انسانی جامعه دانشگاهیان، شورای عالی انقلاب فرهنگی و فضلا و علمای حوزه علمیه قم است. اصل مطالبه رهبری سازماندهی علوم انسانی در ایران و توجه به مبانی و پایههای علوم انسانی بوده است که با مبانی دینی و اصول اسلامی قابل ریلگذاری است. مهمترین کارکرد آن تضمین آینده انقلاب اسلامی است و عدم وابستگی به شرق و غرب عالم را به دنبال خواهد داشت.
بهرغم تأکیدات حضرت امام (ره) و مطالبه رهبر فرزانه انقلاب اسلامی، پایهگذاری علوم انسانی بر مبانی دینی و اعتقادی محقق نشده است. همانطور که رهبری مشخص فرمودهاند در برهه کنونی، کاستن از حجم گرایش دانشجویان به علوم انسانی و تلاش برای تدوین علوم انسانی منطبق بر پایههای دینی و مذهبی بهترین زمینه تحقق مطالبه مقام معظم رهبری است.خطرات احتمالی که در آینده برای نظام به واسطه تدریس دروس کنونی علوم انسانی در دانشگاهها اتفاق میافتد چیست؟
آنچه امروز در رشتههای علوم انسانی محقق میشود عمدتاً بر پایه علوم انسانی غربی است و مبتنی بر ترجمههای کتب غربی است و همخوانی با اعتقادات و مبانی دینی ما ندارد. حامل خطرات بزرگی برای جامعه و نظام و مبانی حکومتی ما است. دانشآموختگان علوم انسانی به واسطه تأثیرپذیری از مؤلفههایی نظیر اومانیسم ، سکولاریسم و لیبرالیسم آموزههای دینی را فراموش کرده و پایههای دینی بهواسطه همین تضعیف میشود. به تعبیر دیگر ما جوانان و دانشجویانی را تربیت میکنیم که علاقه و اعتقادی به مبانی دینی اسلامی ندارند. خطر دوم آن است که آموختههای فارغالتحصیلان علوم انسانی در تباین با نظام جاری کشور است و نهایتاً تقابل آنها با نظام حکومتی شکل خواهد گرفت. علوم انسانی پایههای یک جامعه و تمدن را تشکیل میدهد، همانطور که غربیها همه متون خود را در حوزه علوم انسانی به دست آوردند و اگر ما به همین روند ادامه دهیم عملاً نباید امیدوار به تشکیل تمدن اسلامی برپایههای دینی باشیم چرا که به بنبست میرسیم.با چه مؤلفههایی میتوان مطالبات مقام معظم رهبری را در این باره جامه عمل پوشاند؟
زمانی خواستههای بهحق رهبری محقق میشود که ما تغییرات را در ساختارها و کارهای تشریفاتی خلاصه نکنیم و مطالبههای ایشان را با عزمی جدی و تلاشی مضاعف پیگیری کنیم. محل تحقق جدی تحول مثبت در حوزه علوم انسانی حوزه علمیه است، چرا که کسی میتواند پایههای دینی و اسلامی در علوم انسانی را بنیان بگذارد که خود مجتهد به دین باشد. به همین دلیل رهبر معظم انقلاب در جمع فضلا و علمای قم خواسته فوق را مطرح کردند. اگر مطالبه حکیمانه رهبری به عنوان دغدغه در حوزه علمیه قم و در دانشگاهیان مورد بحث قرار بگیرد میتوانیم امید داشته باشیم که در چند سال آینده تغییرات مثبتی درحوزه علوم انسانی صورت گیرد.
