عراقی‌ها در انتظار تصمیم سران

پس از کش و قوس‌های فراوان بالاخره نشست سران احزاب و گروه‌های مختلف عراقی برای خروج از بن بست سیاسی و تشکیل دولت جدید این کشور در اربیل به میزبانی مسعود بارزانی رهبرد حزب دموکرات کردستان عراق آغاز شد و در جریان آن رؤسای ائتلاف‌های سیاسی و فراکسیون‌های حاضر در مجلس به تشریح دیدگاه‌های خود برای برون‌رفت از وضعیت حاضر پرداختند و ادامه آن به نشست بغداد موکول شد. پیش از این نیز نمایندگان این ائتلاف‌ها با برگزاری نشستی در منزل نوری شاویس از طرفداران مسعود بارزانی در بغداد، هماهنگی‌های لازم را در خصوص دستور کار اجلاس اربیل به‌عمل آورده بودند که از جمله آنها می‌توان به شورای امنیت ملی، سیاست‌های راهبردی، اساسنامه داخلی هیئت دولت، کمیته ریشه کنی حزب بعث، مصالحه ملی و انتصابات اشاره کرد. هر چند تنوع موضوعات و تعارض منافع شرکت‌کنندگان، رسیدن به توافق را در اجلاس اربیل با نوعی تردید و احتیاط مواجه می‌کند اما آنچه در این میان مسلم است اینکه زمان به سرعت برای تشکیل دولت جدید عراق از دست می‌رود و با تفسیری که به‌تازگی دادگاه عالی قانون اساسی در خصوص لزوم پایان دادن به جلسه مفتوح پارلمان کرده یا آثار و تبعات منفی و نگران‌کننده که تطویل تشکیل دولت جدید عراق در اوضاع امنیتی این کشور بر جای گذاشته است، هیچ راهی جز رسیدن به توافق پیش روی عراقی‌ها باقی نگذاشته است، بخصوص آنکه مخالفان تشکیل دولت جدید به نخست وزیری نوری مالکی و در رأس فهرست العراقیه به رهبری ایاد علاوی در نزدیک به هشت ماه گذشته که از تاریخ برگزاری دومین انتخابات پارلمانی این کشور می‌گذرد همه توان و تلاش خود را برای تاثیر‌گذاری بر روند تشکیل دولت به‌کار گرفته بودند و حتی به تازگی همچنان که برخی از قرائن و شواهد موجود نشان می‌دهد به اقدامات تروریستی نیز روی آورده بودند اما این اقدامات هیچ نتیجه عملی برای آنها در پی نداشته و ناکامی این تلاش‌ها در کنار ترس و نگرانی از ایجاد شکاف در جناح العراقیه در نهایت ایاد علاوی را بر آن داشت که با کنار گذاشتن ادعای نخست وزیری در اجلاس اربیل شرکت کند و طبق برخی شواهد فهرست العراقیه به احراز ریاست پارلمان، ریاست شورای تازه تاسیس راهبردی و وزارت امورخارجه رضایت دهد. با توجه به اینکه شیعیان درباره نامزدی نوری مالکی برای احراز پست نخست وزیری به توافق رسیده‌اند و درباره تقسیم بقیه پست‌ها بین خود نیز به فرمول مشخص دست یافته‌اند، لذا اکنون بخش عمده‌ای از مشکلات و موانع موجود در سر راه تقسیم پست‌های وزارتی به فهرست العراقیه و ائتلاف کردها و همچنین زیر مجموعه‌های این دو ائتلاف مربوط می‌شود و موفقیت اجلاس اربیل به پیشرفت در حل اختلافات داخلی میان این ائتلاف‌ها و زیرمجموعه‌های آنها بستگی دارد. با این حال نفس برگزاری اجلاس نیز در نوع خود حائز اهمیت است، چرا که گامی به جلو برای خروج از بن بست سیاسی به‌شمار می‌رود به‌خصوص آنکه طولانی شدن روند تشکیل دولت جدید عراق فضایی کج‌دار و مریز بر این کشور حاکم کرده و مانع از این شده است که به انتظارات رأی‌دهندگان پاسخ داده شود و دولت بتواند با قاطعیت برنامه‌های توسعه و بازسازی را به پیش ببرد. همچنین همچنان که مشاهده شد خلأ ناشی از تأخیر در تشکیل دولت جدید عراق، مخالفان نظام سیاسی جدید را برای ایجاد بی‌ثباتی یا دخالت‌های جدید به وسوسه انداخته است و نمود عینی این تلاش‌های وسوسه‌انگیز را می‌توان در از سرگیری حملات تروریستی اخیر علیه مسیحیان، شیعیان و کردها مشاهده کرد که با مخالفت عراقی‌ها با طرح پیشنهادی عربستان برای میزبانی این کشور برای تشکیل دولت جدید عراق و همچنین انتشار اسناد ویکی لیکس ارتباط معناداری داشته است و از این لحاظ می‌توان رد پای عوامل نفوذی اسرائیلی را نیز در دامن زدن به بی‌ثباتی‌ها در عراق مشاهده کرد که این امر لزوم تشکیل سریع دولت عراق را برای جلوگیری از سوء‌استفاده بازیگران آشوب‌ساز داخلی و خارجی ضرورت می‌بخشد و مورد تأکید قرار می‌دهد.