راضیه کشاورز- در علم اقتصاد به صورت مشخص، به ورود و خروج کالاهایی که به صورت مخفیانه از مرزهای کشور وارد یا خارج شود قاچاق گفته میشود وکالای اقتصادی که مورد قاچاق قرار میگیرد را کالای قاچاق مینامند.
پدیده قاچاق ناشی از اختلاف قیمت و تفاوت اقتصادی بین کشورهاست و اختلاف قیمت کالاها در کشورها موجب می شود قاچاق برای عدهای به صرفه باشد و هزینهای که ایران در رابطه با قاچاق کالا می پردازد ناشی از هزینه توسعه و روند آن و تفاوت قیمتهاست.
ارزانی و مشتری پسندی کفش و منسوجاتی که قاچاقچیان به اصفهان میآورند، با سابقه ترین کارگاهها و صنایع استان اصفهان را به تعطیلی کشانده است . اقتصاد ایران که در آستانه یک جراحی بزرگ است، از داد و ستدهای پنهان و قاچاق با حجم حدود 20 میلیارد دلار رنج میبرد . میزان قاچاق یا اقتصاد زیرزمینی که به گفته معاون برنامه ریزی و اموراقتصادی وزارت بازرگانی در سالهای اخیر با افزایش همراه بوده، تاکنون 30 درصد تولید داخلی را تعطیل کرده، اما اقدامات انجام شده برای مقابله با آن راه به جایی نبرده است. محمود دودانگه مهمترین و مؤثرترین راهکار برای مقابله با پدیده قاچاق را کنترل دقیق مبادی ورود و خروج کالا میداند و میگوید وزارت بازرگانی برای رسیدن به این هدف در یکی از محورهای هفت گانه طرح تحول اقتصادی، اصلاح نظام توزیع کالاو خدمات را مد نظر قرار داده است .
خسارتهای اصفهان بیشتر است
اما محمدرضا جان نثاری، دبیر کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استان اصفهان بر این باور است که ضربهای که پدیده قاچاق به صنایع و تولیدکنندگان اصفهانی وارد کرده در برخی زمینهها همچون نساجی و کفش بیشتر است .
وی با اشاره به وجود 35 درصد کارخانجات نساجی کشور در اصفهان میگوید: در حال حاضر این صنعت با مشکلات جدی و پیچیدهای رو به رو شده که یکی از دلایل مهم آن قاچاق میباشد.
به گفته جان نثاری دومین ضربه بزرگ و اصلی قاچاق به کارگاههای بومی اصفهان را مربوط به تولیدکنندگان کفش دانست و چون تولید این دو کالا در اصفهان بیشتر بوده، آسیبها و خسارات قاچاق هم بیشتر خودنمایی کرده است .
مشکل فرهنگی است نه اقتصادی
دبیر کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استان اصفهان لباس و پوشاک، کفش، تلفن همراه، برنج، لوازم آرایشی و بهداشتی، مشروبات الکلی و دستگاههای دریافت کننده ماهواره را مهمترین کالاهای قاچاق کشف شده معرفی کرد و ادامه داد: در سه ماهه نخست امسال 81097 پرونده قاچاق لوازم آرایشی و بهداشتی تشکیل شده و بر همین اساس مبارزه با کالاهای قاچاق در حوزه آرایشی و بهداشتی در اولویت کمیسیون قرار گرفته است.
وی همچنین از میان کالاهای ممنوعه مشروبات الکلی و سیستمهای ماهوارهای را در اولویت برخورد اعلام کرده و اظهار میدارد: با وجود این برخوردها، اجناس قاچاق به وفور در بازار خرید و فروش و یافت میشود چون منابع اصلی مبارزه با قاچاق فرهنگ جامعه است نه اقتصاد!
جان نثاری با اشاره به راههای گوناگونی که برای کنترل ورود و خروج کالا به استان اصفهان وجود دارد، میگوید: فرودگاه، مرزهای زمینی، ارتباطات گوناگونی مانند پست و شرکتهای باربری همه و همه تحت کنترل و نظارت هستند، اما با این وجود راههای فرعی فراوانی نیز وجود دارد که کنترل آنها هیچ جای دنیا ممکن نیست .
وی تمرکز اصلی مأموران مبارزه با قاچاق را در پنج راه اصلی و سه مورد از مبادی پر رفت و آمد استان برشمرد و گفت : عملکرد اصفهان به نسبت توان، امکانات و نیروی انسانی موجود در مقایسه با سایر استانها مطلوب و مناسب است به ویژه آنکه مبارزه جدی با پوشاک دست دوم معروف به «تاناکورا» یکی از اقدامات مهم کمیسیون در سال گذشته بود، به طوریکه آمار فروش آن در اصفهان به صفر رسیده است .
انتقال کالاهای قاچاق از استانی به استان دیگر
دبیر کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استان اصفهان با بیان اینکه بیشترین کشفیات قاچاق را کالاهای بی کیفیت تشکیل میدهند، ادامه میدهد: اصفهان به عنوان راه گذر شمال به جنوب کشور شناخته میشود، جمعیت چهار و نیم میلیونی استان نیز بازار مناسبی برای مصرف کالاهای قاچاق فراهم کرده و علاوه بر آن قیمت پایین محصولات قاچاق باعث شده بازار مناسبی برای خرید بخش کم درآمد جامعه ایجاد شود . وی کاهش درآمدهای دولتی، پیامدهای شدید و تخریب کننده اقتصاد و فرهنگ را از جمله مهمترین خساراتی دانست که قاچاق کالا به دنبال داشته است و میافزاید: برای توقف این خسارتها لازم است عزم ملی را تقویت کرده و همه مردم و دستگاههای دولتی بدانند مصرف این نوع کالاها چه ضربهای به تولید داخل و اشتغال جوانان وارد میکند .
جان نثاری مرحله بعد را در نظر گرفتن مجموعه استانها با هم و در کنار یکدیگر بیان کرده و میگوید: بلافاصله پس از آنکه کمیسیون مبارزه با قاچاق ورود و توزیع کالایی را با سختگیری کنترل میکند، قاچاقچیان بار خود را به استان دیگر منتقل و عرضه میکنند که هماهنگی استانها با یکدیگر موجب ضعیف شدن باندهای فساد و قاچاق میشود .
قاچاق و واردات 70 درصد مواد اولیه نساجی
از طرفی به گفته دبیر انجمن صنفی کارفرمایان استان اصفهان نزدیک به 70 درصد نیاز کارگاهها و کارخانجات استان به محصولات نساجی از طریق قاچاق و واردات تأمین میشود که این موضوع هر سال میلیاردها دلار به اقتصاد ملی ضربه میزند .
در حالی که عرضه کالاهای وارداتی و ساخته شده بیگانه در اقصی نقاط ایران بیداد میکند، مظفر چلمغانی معتقد است این اتفاق ناگوار همچون هیولای لجام گسیخته حیات صنعت نساجی را با خطر نابوی روبهرو کرده است .
راه مقابله با ورود کارهای خارجی و قاچاق طلا، کار پلیسی نیست
نماینده اصفهان در مجلس شورای اسلامی نیزدر گفتوگوی اختصاصی با خبرنگاراعلام کرد: راه مبارزه با ورود قاچاق طلای ساخته به کشور، کارهای پلیسی نیست، بلکه باید با فرهنگ سازی و تقویت تولیدکنندگان داخلی، راه را برای رقابت با آنان هموار ساخت.
دکتر محمدکریم شهرزاد با بیان اینکه ایران کشوری دارای مرزهای طولانی و صعب العبور است، اظهار داشت: در دو سال اخیر تلاشهای زیادی برای بستن مرزها و مجهز کردن آنها به سیستمهای جدید و پیشرفته کنترل انجام شده و حتی از صندوق ذخیره ارزی نیز برای این منظور مصرف شده، ولی با روشهای سنتی نمیتوان با قاچاق کالا مقابله کرد.
70 درصد کارگاههای کفش تعطیل شدهاند
همچنین رئیس اتحادیه تولید کنندگان کفش اصفهان ورود بی رویه کفشهای ارزان چینی و قاچاق را موجب تعطیلی بسیاری از کارگاههای استان میداند و میگوید : این روند طی چند سال گذشته تعداد کارگاههای فعال کفش در اصفهان را از هزار به 300 واحد رسانده است .
به گفته محمد نایب پور با تعطیلی بیش از 500 واحد تولید کننده کفش در شهر اصفهان 2500 نفر از افرادی که در این کارگاهها مشغول به فعالیت بودند، شغل خود را از دست دادهاند.
