شاهد توحیدی - بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار فضلا و طلاب حوزه در جریان سفر به قم، بار دیگر ضرورت تبیین و تبلیغ نسبت حوزه علمیه با نظام جمهوری اسلامی را نمایان ساخت. مغالطه و سوءبرداشت از ماهیت و چگونگی این ارتباط از پایههای دائمی تبلیغات دشمنان انقلاب در تمامی ادوار، بهویژه در جریان فتنه سال گذشته بوده است. «جوان» بر حسب رسالت خود در بحث و فحص پیرامون مقولاتی که مطمح نظر دشمنان نظام اسلامی است، در ادامه گفتوگوهای خود در این باب، با مرجع ارجمند و عالم مجاهد حضرت آیتالله حاج میرزا مسلم ملکوتی سرابی(دامت برکاته) به مصاحبه نشسته است. معظم له از یاران دیرپای انقلاب و چهره آشنای ملت مسلمان ایران در رویدادهای پس از پیروزی انقلاب، بهویژه دهه اول آن هستند. آیتالله ملکوتی پس از شهادت آیتالله مدنی توسط حضرت امام خمینی (ره) به امامت جمعه تبریز منصوب شدند و تا سالها پس از ارتحال امام و با تنفیذ رهبر معظم انقلاب در این جایگاه خطیر به خدمت اشتغال داشتند. ایشان هماینک با حضور در حوزه قم و اشتغال به تدریس عالیترین سطوح حوزه و نیز امور مرجعیت، همچنان از حامیان جدی نظام و رهبری به شمار میروند. با سپاس از حضرت آیتالله ملکوتی که ساعتی را به گفت و شنود با «جوان» اختصاص دادند.
--------------------------------------------------------------------------------
نظریه مشهور در نسبت حوزه با نظام – همانگونه که مقام معظم رهبری هم در سفر اخیرشان به قم بیان کردند – حمایت در عین نصیحت است، اما ابعاد این سخن را باید علما و شخصیتها بیشتر روشن کنند. حمایت از نظام و در عین حال تذکر به آن چگونه با هم جمع میشوند؟
بسماللهالرحمنالرحیم. من ترجیح میدهم که حرف آخر را اول بگویم. در اوضاعی که داریم ملاحظه میکنیم، در مقطع حاضر، در نظر من حفظ آیتالله خامنهای «حفظهالله» که نعمت بزرگی است، حفظ نظام است و حفظ نظام، حفظ اسلام است. حفظ اسلام موقوف است به حفظ نظام و حفظ نظام موقوف است به حفظ آیتالله خامنهای. شما اگر امروز در جهان ملاحظه بفرمایید، آنهایی که ابرقدرت هستند، نظرشان عبارت است از اینکه اسلام را از بین ببرند. این را هم پنهان نمیکنند، علناً قرآن میسوزانند. آنها خوب متوجه شدهاند که اگر مسلمانها متحدالکلمه باشند، این منابع طبیعیای که در خاورمیانه و ممالک اسلامی وجود دارند – حالا در واقع مسلمان باشند یا نباشند و واقعاً به احکام اسلام عمل میکنند، یا نه؟ مد نظر من نیست – دیگر در اختیار ابرقدرتها نخواهد بود. منابع طبیعی در دست مسلمانهاست. اینها با ایجاد اختلاف میخواهند این منابع را از دست مسلمانها بیرون بیاورند. این حملهای هم که چند سال پیش به خاورمیانه کردند، از همین باب است. این را من قبلاً هم گفتهام، یک کتاب هم دارم به نام «الربا فی التشریع الاسلامی» در آنجا این موضوع را مطرح کردهام. یک روز یکی از اعراب بدوی مقداری نقره برای رسولالله (ص) آورد. ایشان این نقره را گرفتند و فرمودند: «این را از کجا آوردهای؟» عرض کرد: «در محل ما معدنی هست، این را از آنجا آوردهام. » رسولالله(ص) آن روز به این عرب فرمودند: «در آینده معادن متعددی در اینجا پیدا میشوند که سگهای دنیا بر سر آنها با یکدیگر جنگ خواهند داشت. »
کجا؟
جزیرهالعرب و ممالک اطراف آن. همین خاورمیانهای که امروز بر سر معادن آن، که بسیاری هنوز کشف نشدهاند، کشمکش و جنگ هست. من عقیده دارم که هر مقدار علم ترقی کند، به همان مقدار کشفیات در این خاورمیانهای که فعلاً ممالک اسلامی در آن هستند و یکی از آنها ایران است، بیشتر خواهد شد و مفهوم این خبری بود که پیامبر اسلام(ص) آن روز دادند. هدف آنها این معادن است که اگر ما مسلمانها با یکدیگر اختلاف داشته باشیم، میتوانند مفت ببرند، بیشتر مشخص خواهد شد. اگر ما مسلمانها با همدیگر اختلاف نداشته باشیم و متحدالکلمه بشویم، نمیگویم این معادن را به آنها نمیدهیم که باید بدهیم، ولی با قیمت واقعی، نه مفت. به اعتبار اینکه میبینید اینها دارند نفت را میبرند، از آن چیزهای دیگری را استخراج میکنند و به قیمت بالاتری به خود ما میفروشند. بدیهی است که یک کشور، معادن خود را نمیتواند نگه دارد، اما سخن من این است که مفت نباید بدهد. هدف دشمنان در اختلافافکنی، مآلاً دست پیدا کردن به این منابع است. این اختلاف را در همه سطوح ایجاد میکنند، هم در سطح کشورهای اسلامی و کشورهای خاورمیانه و هم بین اجزا و سیاسیون کشور جمهوری اسلامی. کسانی که آتشافروزی و اختلافافکنی میکنند، عملاً همکار ابرقدرتها هستند.
اتحاد در حوزه تا چه پایه در ایجاد اتحاد اجتماعی، مؤثر است؟ مراجع چقدر میتوانند در تقویت جایگاه و نفوذ مقام معظم رهبری نقش داشته باشند؟
عرض خواهم کرد. اگر ما متحدالکلمه باشیم، آنها نمیتوانند این منابع و معادنی را که یکی از نعم الهی است و خداوند متعال به ما عطا فرموده، مفت غارت کنند و ما به همان نحوی که دارید میبینید، بمانیم، لهذا این احتیاج به اتحاد دارد و اتحاد احتیاج دارد که یک نفر عالم عادل و عاقل در رأس مسلمانها واقع شود. همه ما داریم آرزو میکنیم که انشاءالله حضرت ولیعصر(عج) ظهور کنند. شب و روز داریم این را دعا میکنیم. اگر ایشان تشریف آوردند، وضعیت جامعه اسلامی چگونه خواهد شد؟ همه مسلمانها را در یک جا جمع خواهند کرد که متحدالکلمه باشند و برای احیای مجد و عظمت اسلام تلاش کنند، وگرنه یک نفر که نمیتواند در دنیا همه امورات را انجام بدهد. این احتیاج دارد که همه به هم دست بدهند. به این معنا دقیقاً توجه بفرمایید. همه مراجع حامی اسلام هستند و اسلام حامی نظام اسلامی و نظام حامی آیتالله خامنهای که در رأس آن واقع شدهاند، بنابراین حمایت از رهبر انقلاب، حمایت از نظام است و حمایت از نظام، حمایت از اسلام است. مگر مراجع چیزی غیر از اسلام میخواهند؟ حفظ اسلام امروز موقوف به حفظ نظام و حفظ این نظام موقوف است به حفظ رهبر انقلاب، پس باید همه ما در حفظ رهبری متحد باشیم. امروز رهبر عزیز انقلاب سنگر اول مقاومت در برابر دشمنان اسلام است.
جنابعالی از دوستان و همراهان دیرین رهبر معظم انقلاب هستید. منش رهبری ایشان تا چه میزان زمینهساز وحدت بوده است؟
ایشان به تمام معنا عامل ومحوروحدت جامعه اسلامی بودهاند. در بسیاری از موارد از حق خود گذشتهاند تا در جامعه وحدت پیدا شود. هم در زمان ریاست جمهوری هم بعد از آن. من از دورانی که ایشان رئیس جمهور بودند این معنا را درک کردم و از همان وقت دریافتم که ایشان به تمام معنا برای اداره ومدیریت جامعه اسلامی صلاحیت دارند. پس از ارتحال امام راحل (ره) نیزحضرت آیت الله خامنهای به بهترین شکل ممکن نظام اسلامی را اداره کردند که این نعمت بزرگی است و همه باید قدردان آن باشیم. درفتنه سال گذشته نقشههای بسیاری برای ضربه زدن به نظام اسلامی کشیده شده بود که اگر تدبیر مقام معظم رهبری نبود انقلاب و نظام باخطرات زیادی مواجه میشد. فتنه سال گذشته هدفی جزضربه زدن به ولایت فقیه و شخص حضرت آیت الله خامنهای نداشت اما با تأییدات الهی این برنامه ابتر و بی اثر ماند. خوشبختانه علمای قم، مراجع تقلید و آقایان فضلا بهتر از دیگران به لیاقت و شایستگی رهبری آگاه هستند و به همین دلیل هم در مواقع لازم همواره ازاصل رهبری و مصداق آن دفاع می کنند.
ارزیابی جنابعالی از آثار سفر اخیر رهبری به قم چیست؟ این رویدادچه درسهایی داشت؟
استقبال پرشور و تجلیلی که مردم از رهبری معظم داشتند با هدف خنثی کردن توطئههای دشمنان اسلام ونظام انجام شد. مراجع هم خوشبختانه استقبال خوبی ازمعظم له کردند، بنده هم درهمان شب اول خدمتشان رسیدم. در آن دیدارکه حضرت آیتالله جوادی آملی هم تشریف داشتند ما به ایشان عرض ارادت و برای دوام توفیقات و سلامتی و طول عمر ایشان دعا کردیم.
دشمنان در چند سال اخیر چشم طمع به حوزه دوختهاند، از این جهت که بتوانند با مخالفسازی عدهای در حوزه یا بزرگ کردن عدهای تحت عنوان مرجع و فقیه نسبت به سایر فقها و مراجعی که در حوزه هستند، پایگاههایی برای خود دست و پا کنند، یعنی از طریق نفوذ در بعضی از افراد ردههای 3 و 4 حوزه و بزرگ کردن آنها، میخواهند در مقابل نظام دشمنتراشی کنند. به نظر شما آیا حوزه علمیه قم ظرفیت چنین کاری را دارد یا نه؟
ما شیعه هستیم. بعد از رسولالله(ص) میخواستند اختلاف بیندازند. اولین کسی که آمد به امیرالمؤمنین «سلامالله علیه» عرض کرد حرکت کن، ابوسفیان بود! ابوسفیان در زمانی که مسلمان نشده بود، در رأس مشرکین بود. هدفش چه بود؟ هدفش این بود که در میان مسلمانان اختلافی واقع شود. رسولالله(ص) 23 سال زحمت کشیده بودند و لذا این اختلاف را در ظرف یک روز و یک هفته و یک ماه که نمیشد ایجاد کرد و باید بهتدریج انجام میشد. هر حرکت اصیل و ریشهداری هم ممکن است بهمرور دچار انحراف و استحاله شود. دشمنان از هر سو به همه هستی اسلامی حمله میکردند و همه زحمات رسولالله(ص) به هدر میرفت. این تحریکات از اول بود. ما این را قبول داریم، عرض کردم آنها میخواهند این منابعی را که در خاورمیانه هست، تصرف کنند.
جنگهای اول و دوم جهانی را ملاحظه بفرمایید. چطور شد که اینها به خاورمیانه مسلط شدند؟ به اعتبار اینکه بین مسلمانها اختلاف انداختند. اینها هدفشان این است. اینها میخواهند در حوزه هم اختلاف بیندازند، در میان مراجع هم اختلاف بیندازند، ولی این معنا را توجه داشته باشید که همه مراجع، مراجع بیدار و از اهداف دشمنان مطلع هستند و به دشمن انشاءالله نوبت و مجال نمیدهند تا در میان ما اختلاف بیندازند و به ممالک ما و مسلمانها مسلط شوند. هدف دشمن همیشه این است که اختلاف بیندازد و حکومت کند. این یکی از کلمات مرسومه انگلیسهاست که تفرقه بینداز و حکومت کن. اینکه دیگر مثال معروفی است.
یکی از راههای مخدوش کردن اتحاد حوزه و نظام، مخدوش کردن گفتمان و نگاه اسلامی رایج و ثابت بین فقهاست، یعنی اساساً اولین هدف اینها اشاعه خرق اجماع و صدور فتاوای شاذ است. میخواهند چنین القا کنند که آنچه فقها در طول تاریخ تا امروز گفتهاند، مربوط به همان زمانهاست و امروز به اسلام دیگری نیاز داریم، گویی که قبلیها از روی هوا و هوس و میل خودشان آن حرفها را زدهاند و امروز باید حرفهای دیگری زدو تلقی دیگری از اسلام را رواج داد. در مقابل فتاوای شاذ و نامتعارف، چقدر باید حساس باشیم؟
ما در اسلام یک کلیات داریم. این کلیات در قرآن و از رسولالله(ص) نقل شده و نیز از اهل بیت(ع) که به اتفاق همه مسلمانها، عِدْل کتابالله هستند. رسولالله(ص) هنگامی که دعوت خدا را پذیرفت، فرمود: در میان شما دو امر سنگین را میگذارم، به اینها عمل کنید و هرگز از یکدیگر جدا نخواهند شد: قرآن و اهل بیت(ع). این دستور نجات است تا قیامت. کسانی که در محدوده این دو امر وزین و سنگین اجتهاد میکنند، معمولاً کمتر از مدار منطقی اجتهاد خارج میشوند، چون اصول و مبانی اجتهاد به انسان اجازه نمیدهد که چندان از محدوده بیرون برود؛ با این همه اختلاف در فروع معمولاً بین علما وجود داشته و از جنبه علمی امر مذمومی نیست. این اختلافات همیشه بوده و دشمن خواسته آنها را دستاویز قرار دهد، ولی الحمدلله مراجع و حوزهها بر این معنا آگاهند و این شایعاتی که میخواهند به وسیله آنها اختلاف بیندازند، همچنان شایعه باقی خواهند ماند.
قبل از آمدن رهبر معظم انقلاب به قم دیدید که رسانههای خارجی داشتند چه میکردند و میخواستند چه اختلافاتی بیندازند، ولی استقبالی که حوزه از ایشان کرد، در تاریخ بینظیر است. همه مراجع و فضلا متوجه این معنا هستند و امیدوارم دشمن نتواند بین اینها اختلاف بیندازد. رهبر انقلاب، حضرت آیتالله خامنهای یکی از نعم الهی است که خداوند متعال به این ملت عطا کرده است، واقعاً فرزانه و رهبری آگاه است و با این فرزانگی و آگاهی و اطلاعاتش، بعد از رحلت امام(ره) وحدت را حفظ کرد و امیدوارم تا ظهور حضرت (عج) هم حفظ کند.
یکی از نکاتی که در حال حاضر در حوزه مطرح است و مقام معظم رهبری روی آن تأکید داشتند، بحث تحول در حوزه است. تحول در حوزه به فرمایش ایشان یعنی رساندن حوزه به نقطهای که بتواند پاسخگوی همه نیازهای قدیم و جدید باشد. از دیدگاه شما این تحول به چه شکل صورت خواهد گرفت؟
ایشان خودشان جواب حرف شما را دادند و در آنجا گفتند با همان طریقه مرسوم که از روز اول از اهل بیت(ع) به ما رسیده، تحول باید به همان معنا در جمیع جهات توسعه پیدا کند و وقتی این توسعه را دادیم، همه شبهات را طرح میکنیم و جواب میدهیم. یعنی اگر ما بخواهیم تحول مثبت داشته باشیم، نمیتوانیم فارغ از منش متداول و مألوف اجتهاد باشیم. نکتهای را عرض کنم. چرا مامون حضرت رضا(ع) را از مدینه به مرو آورد؟ آن موقع علم در شرق بود، لهذا مغزهای بزرگ در اینجا بودند و به اسلام اشکالات ریشهای میکردند. مأمون حضرت رضا(ع) را آورد که به این شبهات جواب بدهند، لهذا پاسخ به شبهات در باب توحید و سایر مسائل مهم اسلامی، آن قدر که از حضرت رضا(ع) باقی مانده، از سایر ائمه- غیر از امیرالمؤمنین(ع) که ایشان را استثنا میکنم- باقی نمانده است. لذا در زمان مأمون و هارون جنگ نرم شروع شده بود و با وارد آوردن شبهات ریشهای به اسلام، این کار را شروع کردند و حضرت رضا(ع) برای پاسخگویی به اینها به مرو آمدند. وظیفه ما عبارت است از پاسخگویی به این شبهات و حفظ انقلاب که مبتنی بر اسلام است. باید وحدت را حفظ کنیم و لذا حفظ رهبر و به تبع آن نظام و اسلام وظیفه حوزه است و لذا باید این شبهات را پاسخ بدهیم.
پس از پیروزی انقلاب، حوزهها تا چه حد توانستند به شبهات پاسخ بدهند؟ چه نقاط قوت و ضعفی دارند؟
حوزه خوب پیشرفت کرده، بهخصوص در زمینه پاسخگویی به شبهات. در زمان سابق ما اکثراً به این شبهات متعرض نمیشدیم. الان الحمدلله در حوزه به همه این شبهات متعرض میشوند و آن مقداری که قدرت داریم و اسلام به ما اجازه میدهد، جواب میدهیم. الان در حوزه در این باره کارهای بسیار باارزشی انجام شده است.
جنابعالی در بیاناتتان بر اهمیت وحدت تأکید فراوان داشتید. بیتردید فتنه سال گذشته از مصادیق اتم و اکمل فتنهانگیزی دشمنان انقلاب بود. جنابعالی تا چه میزان مطرح شدن مسئله تقلب در انتخابات را «بهانه» فتنهانگیزان میدانید؟
در آغاز کار همه امیدوار بودند که این طور نباشد. من همان زمان در اعلامیهای گفتم که امکان وقوع تخلفی در این سطح که مورد ادعای اجانب است، وجود ندارد، پس بهتر است که عدهای در داخل متوجه باشند کسانی که این سخنان را در سطح جهان تبلیغ میکنند، ارزشی برای انتخاب مردم قائل نیستند؛ ضمن اینکه اگر بنا باشد پیگیری حقوق فرضی از غیر مبادی آن رایج شود، تنها اثر آن هرج و مرج خواهد بود. علاوه بر این کاندیداهای غیرمنتخب اگر میخواهند صداقت خود را ثابت کنند، باید هر گونه ارتباط خود و منسوبانشان را با عوامل تبلیغاتی صهیونیستهای بدنام قطع کنند، چرا که تمسک به داوری اجانب و حمایت آنها خود موجب رد صلاحیت آنها از هر جنبه خواهد بود. اما متأسفانه مشاهده شد که برخی افراد که خود را از سابقون نهضت اسلامی میدانستند، در آن برهه خشنودی شیاطین و قهر الهی را مشتاقانه خریدارند. اینجا بود که اعتماد بسیاری حتی برخی از معترضین اولیه از بانیان این فتنه سلب شد همه میدانستند که این افراد فهمیده یا نفهمیده خود را در خدمت دشمنان باسابقه اسلام و نظام قرار داده و آلت انتقامجویی آنها شدهاند.
از دیدگاه شما مسئولان در برابر فتنهجویی بقایای این جریان برانداز چه وظیفهای دارند؟
به نظر بنده وظیفه مسئولان قضایی بسیار خطیر است. مسئولان قضایی توجه داشته باشند تا زمانی که نظام اسلامی بر انقلاب و دین مبین اسلام پایبند است، با مکر و عناد مستکبرین مواجه خواهد بود و یکی از علل بقای دادسراها و دادگاههای انقلاب اسلامی، برخورد سریع و قاطع با عوامل خودفروخته و محاربان و یاغیان است که انشاءالله ضمن رعایت موازین شرعی و فارغ از مقررات دست و پاگیری که در محاکم عمومی گاه ضرورت دارد، پرونده خاطیان را در اسرع وقت رسیدگی و احکام صادره را اجرا کنند. مبادا که مزدوران و اربابانشان در پیچ و خم قوانین یا سکوت قانون برای خود حریم امنی تصور کنند.
پیامتان برای مردم چیست؟
این انقلاب و نظام احتیاج به آگاهی دارد. وقتی مردم آگاه شدند، وحدتشان را حفظ میکنند و ما و شما وظیفهمان این است که مردم را آگاه کنیم. وقتی که مردم از اهداف شیطانی دشمنان مطلع شدند، وحدتشان را حفظ میکنند، کما اینکه دیدید تاکنون حفظ کردهاند.
