سارقان، زورگیران و کیفقاپان خیابانهای شهر را جولانگاه اهداف خود کردهاند و پلیس نیز همواره بر تلاشهای خود برای دستگیری متهمان اضافه میکند، اما دستگیری مجرم پایان اعمال مجرمانه او نیست چراکه متهم پس از طی کردن دوران نسبتاً راحتی در زندان پس از آزادی بار دیگر فعالیتهای خود را آغاز میکند و این چرخه همچنان ادامه دارد.
«جوان» در سلسه گفتوگوهایی که با کارشناسان درباره این آسیبها انجام داده، تلاش کرده ضمن بازکاوی آسیبها نگرانیهای مردمی را نیز انعکاس دهد.
دهمین بخش از این گفتار در گفتوگو با دکتر مجید ابهری استاد دانشگاه در پی میآید.
* به نظر شما چرا جرائمی مثل انواع سرقتها و زورگیری در جامعه ما افزایش پیدا کرده است؟
علت افزایش اینگونه جرائم را در عوامل گوناگونی میتوان جستوجو کرد که عبارتند از مسائل اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی. معمولاً کمرنگ شدن ارزشهای دینی و اخلاقی و عدم تمییز مال حرام از مال حلال و عواقب دنیوی و اخروی آن از عمده دلایلی است که میتوان به آن اشاره کرد.
برخی از جوانان ما میخواهند بدون کمترین زحمت و تلاش و بدون طی کردن فرآیند زمانی به همه چیز و برسند به همین دلیل به راههای غیرمشروع کشیده میشوند.
در کنار این با مسائلی مانند تماشای فیلمهای ترویج دهنده خشونت و سرقت مواجه هستیم که از طریق سیدی و ماهواره به راحتی در اختیار جوانان قرار میگیرد که به خاطر خلأهای قانونی، مجازاتها کم اثر و بیتأثیر بوده است. تماشای این قبیل آثار سینمایی بدون در نظر گرفتن شرایط اجتماعی افراد باعث ترویج و نهادینه شدن خشونت در جوانان مستعد میشود.
*چرا مجازات زندان تأثیر جدی روی مجرمان ندارد؟
ما در برخی از مجازاتها خلأ قانونی داریم، زیرا برخی از مجرمان نگاهشان به زندان به عنوان هتل است چرا که فرد مجرد وقتی وارد زندان میشود هم یک مکان برای زندگی دارد و هم خوراکش تأمین است بدون آنکه کوچکترین هزینهای را بپردازد.
از دیگر سو زندان نیز مکانی برای آموزشهای جدید است، درصورتی که فرد وقتی به زندان میرود باید از لحاظ رفتاری و روانی تحت مداوا قرار بگیرد و مجازاتها آنقدر سخت و خشن باشد تا اینکه زمانی که آزاد شد دیگر هوس ارتکاب جرم نکند.
ما باید به زندانیهایمان حرفه بیاموزیم تا زمانی که آزاد شدند صاحب یک کار شرافتمندانه باشند و در آخر باید به آنها تفهیم شود اگر تکرار جرم کنند، جان خود را از دست خواهند داد.
* برخیها میگویند وقتی پول یا وسایل ما سرقت میشود چون ارزش آنها زیر 100 هزار تومان است، در کلانتری و دادسرا شکایت ما جدی گرفته نمیشود؟
مأموران رسیدگیکننده به شکایت باید بدانند افرادی که قربانی کیفقاپی و زورگیری میشوند چه از نظر روحی و روانی و چه از نظر جسمی دچار ضربههای شدید میشوند، بنابراین باید رسیدگی به این پروندهها جدی گرفته شود چرا که اکثر سارقان برای اینکه از مجازات و دستگیری ایمن باشند مرتکب سرقتهای خرد میشوند و کلانتریها و دادسراها باید اینگونه جرائم را ضدامنیتی و اجتماعی دانسته و با شدت با این افراد برخورد کنند.
* به نظر شما طرح پلیس برای برخورد با جرائم خشن چه تأثیری در جامعه دارد؟
اجرای اینگونه طرحها حکم مسکن دارد که درد را برای مدتی کاهش میدهد اما درمان نیست.
مجازاتها باید بازدارنده باشند، از طرفی افراد سابقهدار باید شناسنامهدار شده و مرتب زیر نظر باشند و باید در جامعه کار فرهنگی انجام شود تا آمار جرائم کاهش یابد.
