«ویلیام هیگ» پس از آنکه بر مسند وزارت امور خارجه انگلیس نشست، چند روز پیش برای اولینبار به سرزمینهای اشغالی سفر کرد تا با برخی از مقامات تلآویو درباره مسائل منطقهای و بینالمللی گفتوگو کند. در نظر اول بیشتر به نظر میآید که وی برای بررسی مسائل صلح خاورمیانه که مذاکرات مستقیم آن به تازگی با بنبست مواجه شده به رژیم صهیونیستی سفر کرده است، اما بسیاری از تحلیلگران آن را موضوعی حاشیهای میدانند و بر این اعتقاد هستند که انگلیس نماینده خود را به تلآویو فرستاده تا با «اویگدور لیبرمن»، وزیر امور خارجه تندروی این رژیم و همچنین «دان مریدور»، وزیر اطلاعات، «موشه یعلون»، وزیر سیاستهای استراتژیک و «شائول خورب»، دبیر کل آژانس اتمی آن درباره مسائل و فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی ایران گفتوگو کند.
اگرچه دولت انگلیس نسبت به امریکا کمتر به فعالیتهای هستهای ایران واکنش نشان میدهد و درباره تحریمها نیز معمولاً پیشرو نیست اما ناگفته پیداست که یکی از کلیدیترین کشورهایی است که در تعیین سیاستهای دولتهای غربی به خصوص ایالات متحده امریکا تأثیر میگذارد. بسیاری از تحلیلگران نیز بر این امر اذعان دارند که انگلیس به دو دلیل همواره نسبت به امریکا شناخت بیشتری درباره کشورهای خاورمیانه دارد. ابتدا اینکه به لحاظ زمانی بیشتر از امریکا در این منطقه حضور داشته و با لایههای اجتماعی آن ارتباط برقرار کرده است و دوم اینکه به لحاظ روششناسی همواره از روش جامعهشناسی تاریخی استفاده میکند. این در حالی است که امریکاییها از جامعهشناسی سیاسی بهره میگیرند که کمتر به تحولات تاریخی به خصوص در قرنهای گذشته میپردازد.
سفر به تلآویو در آستانه مذاکرات هستهای
با توجه به اینکه جمهوری اسلامی ایران در آستانه از سرگیری مذاکرات مجدد با گروه 1+5 است، سفر وزیر امور خارجه انگلیس به سرزمینهای اشغالی بسیار پر معنا خواهد بود. مهمترین مسائلی که بین ایران و کشورهای غربی در چند روز اخیر رد و بدل شده این است که تهران علاقهمند است مذاکرات آتی صرفاً به مسائل هستهای خلاصه نشود و دیگر موضوعات از جمله مسائل افغانستان و عراق و دیگر بحثهای منطقهای نیز در این مذاکرات مورد بررسی قرار بگیرد. اما کشورهای غربی به رهبری انگلیس از این پیشنهاد استقبال نمیکنند و در پی آن هستند که گفت و گو تنها به فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی ایران خلاصه شود. نکته مهم در این اختلاف نظر این است که امریکا با توجه به مشکلاتی که در منطقه دارد و میداند بسیاری از آن گرهها با همراهی ایران باز خواهد شد، در نرمشی آشکار به سمت پیشنهاد ایران گرایش پیدا کرده است و تمایل دارد برای به نتیجه رسیدن اهدافش در منطقه با تهران همراهی کند اما این همان چیزی نیست که انگلیس و رژیم صهیونیستی به دنبال آن هستند. در حال حاضر سازمان MI6 انگلیس با ایجاد یک دیپلماسی اروپایی به شدت در حال رایزنی در بین کشورهای اتحادیه اروپاست تا در مرحله اول امریکا را از پذیرش پیشنهاد ایران منصرف کند و در مرحله دوم در هر صورت ممکن مذاکرات را به بنبست بکشاند تا از این طریق بهانهای برای فشار بیشتر به جمهوری اسلامی ایران فراهم کند.
ناامیدی از تحریمهای هدفمند
بسیاری از مقامات غربی امید زیادی داشتند تا از طریق اعمال تحریمهای به اصطلاح هوشمند و هدفمند تهران را از فعالیتهای هستهای منصرف کنند و همانند لیبی به نتیجه دلخواه برسند. اما با گذشت زمان مشخص شد که اگر چه تحریمها در مواردی تأثیر اقتصادی خود را گذاشته است ولی این تأثیر به اندازهای نبوده که جمهوری اسلامی را از ادامه روند مهمترین پروژه علمی و البته سیاسیاش منصرف کند. اتفاقاً همین مسئله باعث شده تا دولت اوباما یک گام به عقب بگذارد به خصوص که در حال حاضر کرسیها و ریاست کنگره را به عنوان از یکی بزرگترین حامیان سیاسی و اقتصادی از دست داده است. در چنین شرایطی انگلیس به دنبال به دست گرفتن رهبری مذاکرات 1+5 با ایران است تا در هر صورت ممکن آن را به بن بست بکشاند.
از اینرو وزیر امور خارجهاش را به سرزمینهای اشغالی فرستاده تا با نهادها و مقاماتی به گفت و گو بنشیند که مستقیماً در زمینه فعالیتهای هستهای ایران کار میکنند. تبادل اطلاعات بین این دو میتواند کمک زیادی به انگلیس بکند تا با پمپاژ این اطلاعات به دیگر کشورهای اروپایی عضو 1+5 اهداف تخریبی خود را در دور تازه مذاکرات پیش ببرد.
این پروژه از این لحاظ سیاسی شده که تبدیل به جنگ روانی به طرفین شده است و عقبنشینی هستهای ایران میتواند یک پیروزی بزرگ برای غرب و همچنین رژیم صهیونیستی ایجاد کند. از سویی دیگر پرستیژ بینالمللی جمهوری اسلامی که در 30 سال اخیر ایجاد شده دچار خدشه خواهد شد. درست همان بلایی که بر سر رهبر لیبی فرود آمد.
تبادل اطلاعات تلآویو با انگلیس
رژیم صهیونیستی با توجه به نگاه امنیتیاش به سیاست و همچنین روابطی که با گروههای مخالف کشورهای منطقه بخصوص ایران و ترکیه دارد، همکاری اطلاعاتی زیادی با کشورهای اروپایی به خصوص انگلیس دارد. کشورهای غربی بسیاری از اطلاعات مورد نیاز خود را از داخل کشورهای منطقه که معمولاً مختص امور داخلی و محرمانه است، از طریق رژیم صهیونیستی دریافت میکنند. بر این اساس لندن و تلآویو همواره در حال اطلاعاتگیری و رایزنی درباره فعالیتهای هستهای ایران هستند. این مسئله در آستانه مذاکرات هستهای ایران با غرب بسیار پررنگ شده است، زیرا هر دو به دنبال بنبست مذاکرات آینده هستند.
