اتکا به تولید انیمیشن ایرانی

مسعود مفتخر - در جهان تولیدات انیمیشن حرفه‌ای، طبقات مختلفی وجود دارد که ضرورتاً می‌باید با توجه به روش‌های موجود که تاکنون خلق و تجربه شده است خود را با یکی از این طبقات تولید انطباق دهیم. همچنین با دنبال نمودن تجارب انجام شده توسط دیگران، ‌باید به بالا بردن کمیت و کیفیت اقدام نموده و اگر بتوانیم پس از رسیدن به انتهای راه‌های رفته شده، ابتکاراتی را از خود به اجرا گذاریم که راه‌های جدید و قابل استفاده‌ای را ایجاد نماید، آنگاه می‌توانیم مدعی ایجاد روش‌های نوین در تولید انیمیشن باشیم که قطعاً بسیار با ارزش است. بدیهی‌است موضوع محتوا مبحثی دیگر است که نیاز به کارشناسی جداگانه‌ای توسط متخصصین حوزه اندیشه و هنر را دارد. به‌کارگیری صحیح ابزاری و نیز روند رو به رشد آن موضوع مهمی است که خواه ناخواه توجه تمامی دست اندرکاران حوزه تولید انیمیشن در کشور را به خود جلب نموده است. قابلیت‌هایی که می‌تواند هم نیازهای رسانه ملی و هم کشور را در زمینه انیمیشن برآورده سازد و هم مسیر را به سمت بازار منطقه‌ای یا جهانی سوق دهد. رسانه ملی که یکی از مکان‌های مهم و پایه‌ای برای این تخصص و هنر است، در حال حاضر عمده‌ترین حجم استفاده از انیمیشن را برای بیننده تأمین می‌نماید. شبکه دوم سیما که بخش عمده‌ای از زمان خود را به شبکه کودک و نوجوان اختصاص داده، مسئولیت ارائه حدود 8 ساعت برنامه را در حال حاضر برای نسل جدید کشور در دستور کار خود قرار داده است که انصافاً کار بزرگی است و با توجه به روند کیفیتی که قطعاً مورد نظر مدیران مسئول و تصمیم‌گیر این برنامه‌ها می‌باشد، این روال سنگین‌تر و نیازمند تلاش بیشتر خواهد بود. برنامه‌های کودک و نوجوان که عناصر تشکیل دهنده آن برای دست اندرکاران این حوزه مشخص‌تر است، بخش ویژه‌ای به نام انیمیشن دارد که به دلایل مختلف همواره مورد توجه بوده کما اینکه این موضوع در سایر ملل و کشورها نیز به همین منوال برقرار بوده و کانال‌های مختلف ماهواره‌ای با عناوین مختلفی برای خردسال، کودک و نوجوان و با تفکیک‌بندی‌های مناسبی نسبت به پخش برنامه‌های انیمیشن قابل استفاده این گروه‌های سنی اقدام می‌نمایند و موضوعات مختلفی نیز ارائه می‌شود. نقش انیمیشن به عنوان هنر یا صنعت یا هر چیز دیگری که هیچکدام غلط نیستند، نقش بسیار تأثیر‌گذار و غیر قابل حذف و یا کاهش است و با توجه به اصول پایداری، روند افزایش مقدار و کیفیت به عنوان دو فاکتور مهم باعث می‌شوند تا انیمیشن به یک واقعیت ضروری انکار ناپذیر و غیر قابل حذف تبدیل شود. رسیدن فقط یک کانال تلویزیونی به پخش حداقل 8 تا 12 ساعت برنامه با متدهای مختلف (زنده، عروسکی، انیمیشن و. . . ) که خارج از حوصله این متن است، به صورت روزانه، کار جدی و با برنامه ریزی دقیقی است ولی اصلاً نشدنی نیست زیرا سالها است این حجم و نیز بیشتر از این را روی سایر آنتن‌های کشورهای دیگر شاهد هستیم، اگر فقط 40 تا 50 درصد این حجم را انیمیشن به خود اختصاص دهد ما روزانه نیاز به میانگین 300 دقیقه (پنج ساعت) برنامه داریم و هرچقدر بتوانیم بازار تولید داخلی را به این مقدار تولید نزدیک کنیم، خارج از منطق نیست. یعنی اگر بتوانیم از میزان پنج ساعت نیاز انیمیشن روزانه تنها 3 ساعت آن را به تولید انیمیشن داخلی متکی نماییم سالانه 1100 ساعت برنامه باید تولید گردد و به اصطلاح موجود در انیمیشن (66000 دقیقه) تولید !
در واقع حداقل 000/66 دقیقه تولید با محتوا و کیفیت مورد نیاز است تا امورات یکسال یک کانال رسانه ملی با پیش بینی‌های حداقل تأمین گردد. میسر شدن این موضوع مهم یعنی رسیدن بازار تولید انیمیشن داخلی به حجم حداقلی قید شده در توضیحات بالا، مستلزم حمایت‌های مختلفی است.
در کنار این واقعیت ذکر شده یعنی روند افزایش مقدار و کیفیت، رسیدن به محتوای مناسب و ارزشمند که در واقع میوه این درخت محسوب می‌شود نیز از روش‌های مهمی است که باید مورد توجه سکانداران تولید انیمیشن در ایران باشد. در حال حاضر به طور مشخصی کشور ما دارای نیروهای تحصیلکرده و آموزش دیده در حوزه انیمیشن در مقاطع مختلف می‌باشد، ولی با یک تحقیق میدانی مشاهده می‌شود به دلایل مختلف پس از فارغ التحصیلی این افراد که هزینه‌های خوبی هم برای آموزش پرداخت نموده‌اند، چند نفر وارد حوزه تولید حرفه‌ای یا مدیریت انیمیشن می‌شوند؟ علل مختلف با درصدهای متفاوتی وجود دارد ولی یکی از عمده‌ترین دلایل عدم حضور این نیروهای متخصص، نبودن تعادل درست بین زمان صرف شده برای کار و درآمد این مقدار زمان برای گذران امورات نفر است. بیشتر این فارغ‌التحصیلان وارد زمینه‌های گرافیک، فیلم زنده و. . . می‌شوند که دلایل آن کاملاً معلوم و مبتنی بر واقعیت عدم تعادل زمان و هزینه است.
چنانچه مدیریت انیمیشن رسانه ملی بتواند این تعادل را به شکل معقولی درآورد، قطعاً اتفاق بزرگی در پیش خواهد بود. در این مسیر اختلاف سلیقه همیشه وجود داشته و خواهد داشت و این مختص به ما نیست کما اینکه برخی فیلم‌های انیمیشنی که در کمپانی‌های معتبر تولید می‌شوند و چند ده میلیون دلار هزینه بر‌می‌دارند نیز همین منوال را دارد، لیکن عمده بحث ایجاد مکان‌ها و سکوهای حرفه‌ای تولید مناسب و مستمر است که می‌تواند بار این حجم تولید مورد نیاز فعلی را بردوش بگیرند.